Campion kimdir? House of Suns'ın klon soyundan gezgin anlatıcısı

Campion kimdir? Campion, Galli yazar Alastair Reynolds'ın House of Suns romanında, birbirinin klonu olan bin kişilik "Gentian Line" soyunun üyesi ve romanın iki anlatıcısından biridir. Yaklaşık altı milyon yıl sonrasının Samanyolu'nda, kendi gemisiyle galaksiyi dolaşan bir "shatterling"dir (kitabın klon üyeler için kullandığı terim). Hikâye, Campion'ın sevgilisi Purslane ile birlikte soyun toplantısına elli yıl geç kalmalarıyla başlar ve yıllara, hatta binlerce yıla yayılan bir kovalamacaya dönüşür.

Hangi eserlerde geçer?

Campion, Reynolds'ın 17 Nisan 2008'de Gollancz yayınevinden çıkan House of Suns romanının karakteridir. Kitap 2009 Arthur C. Clarke Ödülü'nün kısa listesine girdi. Roman, Reynolds'ın One Million A.D. antolojisinde yer alan "Thousandth Night" novellasıyla aynı dünyada geçer; Reynolds kendi blogunda, uzun eserin novellayla birebir tutarlı olmaya çalışmadığını belirtmiştir. Novellada ölen bazı karakterler romanda da görünür, ama Campion'ın o novellada yer aldığını doğrulayamadık; bu yüzden karakteri yalnızca romanla ilişkilendiriyoruz.

Kitapta bölümler iki anlatıcı arasında paylaşılır: Campion ve Purslane birinci tekil kişiyle sırayla konuşur, her bölümün ilk kısmında ise soyun kurucusu Abigail Gentian'ın çok eski bir geçmişteki yaşamından bir sahne yer alır. Yani okur, aynı olayları iki farklı bakıştan, bir ilişkinin iki ucundan izler.

Hikâyedeki yeri

Gentian Line, Abigail Gentian ve onun 999 klonundan oluşur; bunlar "House of Flowers" (Çiçekler Evi) adıyla da anılır ve üyeler çiçekli bitki adları taşır. Soyun hangi üyesinin gerçek Abigail olduğu bilinmez. Üyeler, yaklaşık 200.000 yıl süren bir galaksi turunu tamamladıktan sonra bir araya gelir. Campion bu düzenin içinde, yasak sayılan bir ilişki yaşayan ve toplantıya geç kalan bir üyedir.

Geç kalmanın nedeni, Campion'ın birkaç milyon yıllık gemisini yenilemek için posthuman "Ateshga" varlıklarının yanına uğramalarıdır. İkili burada kandırılır ama kaçarken, Ateshga'nın elinde tutsak olan Makine İnsanlardan Hesperus'u da kurtarır. Umutları, bu kurtarmanın hem gecikmeyi affettireceği hem de soy ile Makine İnsanlar arasındaki ilişkiyi iyileştireceğidir. Yani Campion macerasına büyük bir davayla değil, bir utancı düzeltme isteğiyle girer.

Sonu da anlatan bölüm

Bu bölüm eserin sonunu da anlatır. Toplantı dünyasına vardıklarında buluşmanın, uzay-zamanı büken eski "Homunculus" silahlarıyla vurulduğunu görürler. Hayatta kalanlarla yedek buluşma dünyası Neume'de bir araya gelirler; orada bir başka Gentian öldürülür ve soyun içinde bir hain olduğu şüphesi doğar. Wikipedia'daki özete göre soyun da parçası olduğu Commonality, geçmişte "Birinci Makineler" adlı daha eski ve ileri bir makine ırkını kazara yok etmiş ve bunu saklamıştır; bu olayın kanıtını önceki bir turda farkında olmadan ele geçiren de Campion'dır.

Purslane, soyun Campion'ı cezalandırmak için aldığı bir karar yüzünden, en iyi gemilerinden biri olan Silver Wings of Morning'i Makine İnsan konuklar Cadence ve Cascade'e vermek zorunda kalır. İki konuk geminin denetimini ele geçirir; amaçları, Andromeda'ya açılan bir solucan deliğine ulaşıp orada hayatta kalan Birinci Makineler'le ittifak kurmaktır. Campion ve diğer bazı soy üyeleri onları kovalar. Kovalamaca binlerce yıl ve altmış bin ışık yılı boyunca sürer; bu sırada Campion ve Purslane bir tür zaman durgunluğuna girer.

Hesperus ve Purslane'in gemisi Andromeda'daki bir Birinci Makine gezegenine varır. Campion ise kovalamacadan sağ çıkan tek soy üyesidir; solucan deliğinin görece genç ve kararsız olması yüzünden Andromeda'ya yaklaşık 18.000 yıl sonra ulaşır. Orada, kendisini son Birinci Makine olarak tanıtan "cam adam"la karşılaşır ve durgunluktaki Purslane'le Hesperus'a götürülür. Cam adam, Birinci Makineler'in Commonality'yi affettiğini söyler ve ikisini uyandırmak için yardım önerir. Wikipedia'daki özet bu noktada biter.

Canlandıranlar

Doğruladığımız kaynaklarda House of Suns'ın ya da Campion'ın bir film veya dizi uyarlaması kaydı yok. Bu yüzden karakteri canlandıran bir oyuncu da yok; kapak görselinde yaratıcı Alastair Reynolds'ın fotoğrafı kullanıldı.

Karakterin arkasındaki bilim

Bir galaksiyi dolaşmak. Campion'ın tur süresini anlamak için galaksinin ölçeğine bakmak gerekir. Samanyolu, ölçüme göre yaklaşık 87.400 ışık yılı çapında bir çubuklu sarmal galaksidir ve tahminen 100 ila 400 milyar yıldız içerir (ayrıntı için Samanyolu'nun yapısı). Işıktan yavaş giden bir gemi için yalnızca bir çapı geçmek bile en az 87.400 yıl demektir; dolayısıyla 200.000 yıllık bir tur, kabaca bir hesapla, ışık hızına çok yakın bir yolculuk gerektirir. Bu bizim yaptığımız kaba bir akıl yürütmedir; romanın kendi sayıları değildir.

Zaman genişlemesi. Işık hızına yaklaşan bir yolcu için zaman dışarıdakilere göre yavaş akar. Özel görelilik'te bu etki Lorentz çarpanıyla verilir; ışık hızının %99'unda çarpan yaklaşık 7,09'dur, yani yolcunun saati dışarıdakinin yaklaşık yedide birinde işler. Wikipedia'ya göre zaman genişlemesi GPS ve Galileo gibi uydu navigasyon sistemlerinin işleyişinde de pratik bir önem taşır. Ayrıntı için Zaman genişlemesi ve ikizler paradoksu sayfası var.

Andromeda ve solucan deliği. Campion'ın kovalamacasının varış noktası Andromeda'dır. NASA'ya göre bu galaksi Dünya'dan yaklaşık 2,5 milyon ışık yılı uzaktadır ve yaklaşık 260.000 ışık yılı genişliğindedir (Andromeda galaksisi). İki galaksiyi insan ömrüne sığacak şekilde birleştiren bir geçit, genel görelilik denklemlerinin izin verdiği ama hiçbir gözlemle doğrulanmamış solucan deliği fikridir. Romandaki kuvvet alanları, atalet sönümleme ve durgunluk alanları da gerçek bilimde karşılığı olmayan kurgusal araçlardır.

Karakterin adı. Soyun üyelerinin çiçekli bitki adları taşıdığı, özetteki doğrulanmış bilgidir. "Campion", Silene cinsinden bitkilerin ortak adıdır; örneğin beyaz campion (Silene latifolia) 40-80 santimetreye uzayan, tüylü bir çiçekli bitkidir ve Wikipedia'ya göre eşeyleri ayrı bitkilere dağılmış (dioecious) bir türdür. Bu bilgi yalnızca adın bitkisel kökenini gösterir; yazarın bu adı neden seçtiğine dair doğruladığımız bir açıklama yok.

Kültürdeki etkisi

House of Suns eleştirilerde en çok ölçeğiyle öne çıktı. The Times'ta Lisa Tuttle kitabı heyecan verici ve aklı zorlayan bir macera olarak nitelendirdi; A.V. Club'dan Zack Handlen, Reynolds'ın uzayın genişliğini ve boşluğun karanlığını anlatmakta ustalığına dikkat çekti; The Australian'da George Williams ise kavramsal cesareti överken, tempo ve iki başkarakterin yeterince derinleşmemesi konusunda eleştirel davrandı. Bu yüzden Campion'ın edebiyattaki değeri çoğu zaman karakterden çok, onun gözünden anlatılan zaman ölçeğiyle ilişkilendirilir.

Campion ve Purslane gibi birbirinin kopyası olan bir soyun içinde yasak aşk, "özgün olan kim?" sorusunu aşk hikâyesiyle birleştiren ilginç bir kurgu fikridir. Soy içinde hiç kimsenin gerçek Abigail olup olmadığını bilmemesi, kimlik ve kopya konusuna dair okur yorumlarına da zemin hazırlar; ama bu yorumlar bizim doğruladığımız kaynaklar değildir ve burada yazarın niyeti gibi sunulmaz.