Tom Dreyfus kimdir? Glitter Band'in Prefect'i

Tom Dreyfus kimdir? Tom Dreyfus, Alastair Reynolds'ın Prefect Dreyfus Emergency dizisinin başkarakteri olan kurgusal bir kolluk görevlisidir. Epsilon Eridani yıldızının çevresindeki Yellowstone gezegeninin yörüngesinde dönen yaklaşık on bin yerleşimli "Glitter Band" topluluğunun güvenliğinden sorumlu Panoply teşkilatında, önce Saha Prefect'i (Field Prefect), sonra Kıdemli Prefect (Senior Prefect) olarak çalışır. İlk macerası, 2007'de yayımlanan The Prefect'tir; kitap 2017'de Aurora Rising adıyla yeniden basıldı.

Hangi eserlerde geçer?

Dreyfus üç romanda yer alır; üçü de Reynolds'ın Revelation Space evreninin içindedir:

• The Prefect / Aurora Rising (2007): Gollancz tarafından Birleşik Krallık'ta 2 Nisan 2007'de yayımlandı.
• Elysium Fire (2018): Gollancz, 25 Ocak 2018. İlk kitaptan iki yıl sonra geçer.
• Machine Vendetta (2023): Dizinin üçüncü romanı.

Hikâyeler, evrenin zaman çizelgesinde 2427-2431 arasında geçer. Reynolds, Elysium Fire için romanın önceki kitabı bilmeden de okunabildiğini söylemiştir. Dizinin evreni için Revelation Space ve Chasm City sayfalarına da bakabilirsiniz; ama Dreyfus'un hikâyesini sevmek için onlara ihtiyaç yoktur.

Hikâyedeki yeri

İlk romanın dünyası, 25. yüzyılda Glitter Band'dir: yaklaşık on bin yerleşimin Yellowstone'un çevresinde dolandığı bir topluluk. Yönetim kararlarını yurttaşlar, ağa bağlı oylama çekirdekleri üzerinden birlikte alır. Böyle bir düzende güvenliği sağlayan kurum Panoply'dir; Dreyfus da onun bir mensubudur. Dreyfus, ihlalleri araştıran ve düzeni korumaya çalışan deneyimli bir kolluk görevlisidir.

The Prefect'te Dreyfus, bir yerleşimin yok edilmesini araştırır. İlk şüphesi belirli bir yıldız gemisine yönelir; soruşturma ilerledikçe işin ardında Aurora adlı güçlü bir yazılım varlığının bulunduğu anlaşılır. Aurora'yı Nerval-Lermontov ailesinin torunları yaratmıştır; geleceği önceden kestirmeyi sağlayan teknolojiye de köleleştirilmiş Conjoiner adlı varlıklar aracılığıyla ulaşmıştır. Plan, Glitter Band'in "weevil" denen servitör robotlarla ele geçirilmesidir.

Bu bölüm eserin sonunu da anlatır. Panoply içinden bir Kıdemli Prefect olan Gaffney, Aurora ile işbirliği yapar; bozulmuş yazılım güncellemeleri dağıtarak weevil salgınını tetikler. Gaffney'nin ifşasından sonra çatışma tırmanınca Panoply yönetimi, o ana kadar saklı tuttuğu Clockmaker adlı zekâyı devreye sokar. Clockmaker'ın, Revelation Space romanındaki Philip Lascaille'in dönüşmüş bir simülasyonu olduğu ortaya çıkar. Bu varlık, Aurora ile sayısal bir savaşa girer ve Panoply ile müttefikleri tehdidi etkisiz hâle getirir. Dreyfus da Lascaille'in kökenini araştırmaya karar verir.

İkinci kitapta Dreyfus artık Kıdemli Prefect'tir. Saha Prefect'i Thalia Ng ile birlikte, Glitter Band'in dört bir yanında sinirsel implantları aniden ısınarak ölüme yol açan "erime" vakalarını araştırır. Vakalar çoğaldıkça bazı yerleşimler Panoply'nin yetkisini reddedip topluluktan ayrılmaya başlar; ayrılıkçı hareketin başındaki Julius Devon Garlin Voi'nin ölümlerle ilgili içeriden bilgisi olduğu izlenimi doğar. Kitabın sonunu burada anlatmıyoruz.

Canlandıranlar

Başvurduğumuz kaynaklarda Dreyfus'un yer aldığı romanların bir film ya da dizi uyarlaması anılmıyor; bu nedenle karakteri canlandıran bir oyuncu yok. Reynolds'ın iki kısa öyküsü Netflix'in Love, Death & Robots (2019) dizisinde uyarlandı; bunlar Dreyfus'la ilgili değildir.

Karakterin arkasındaki bilim

Dreyfus'un dünyası iki gerçek fikre yaslanır: yakın bir yıldız sistemi ve uzay yerleşimleri.

Epsilon Eridani. Yellowstone kurgusaldır, ama içinde bulunduğu yıldız gerçektir. Epsilon Eridani, Dünya'dan yaklaşık 10,5 ışık yılı uzaklıktaki, Eridanus takımyıldızında yer alan bir K tipi anakol yıldızıdır. Güneş'in kütlesinin yaklaşık 0,82 katıdır, yüzey sıcaklığı yaklaşık 5.085 K'dir; çıplak gözle görülebilen en yakın üçüncü yıldız (ya da yıldız sistemi) olarak anılır. Yaşı yaklaşık bir milyar yıl tahmin edilir; bu, Güneş'e göre genç bir yıldız demektir ve manyetik etkinliği Güneş'inkinden daha yüksektir; hızlı döner (dönme süresi yaklaşık 11,2 gün) ve yıldız rüzgârı Güneş'inkinin yaklaşık 30 katı kadar güçlüdür. Yıldızın çevresinde, adı AEgir olan dev gezegen Epsilon Eridani b yaklaşık 3,52 gökbilimsel birim uzaklıkta, 7,3 yılda bir tur atar. Sistemde ayrıca toz kuşakları bulunur; bunlar gerçek bir "artık disk" yapısıdır. Reynolds'ın Glitter Band'i ise bu gerçek sistemin içine yerleştirilmiş kurgusal bir uygarlıktır.

Uzay yerleşimleri. Glitter Band'in on bin yerleşimi, 1970'lerde fizikçi Gerard K. O'Neill'in önerdiği fikre benzer. O'Neill 1974'te Physics Today'de yayımladığı makalede ve 1976'da The High Frontier kitabında, en fazla 32 kilometre uzunluğunda ve 8 kilometre çapında dönen silindirik yerleşimlerin bilinen malzemelerle yapılabileceğini hesapladı. NASA'nın 1975'te desteklediği yaz çalışması Stanford torusu ve Bernal küresi gibi tasarımları da inceledi; kapasiteler binlerce kişiden milyonlara kadar değişiyordu. Ayrıntılar için The High Frontier ve Gerard K. O'Neill sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Bu tasarımlarda yapay yer çekimi, yerleşimin dönmesiyle sağlanır; ancak dakikada 2 ile 6 devirin üstünde dönüş, yaşayanlar için rahatsız edici olur ve küçük yarıçaplar baş dönmesine yol açar. Radyasyon da sorundur: yaklaşık 7 santimetre kalınlıkta su ya da buz duvar radyasyonun kabaca yarısını keser; kaya kalkanı için ise metrekare başına yaklaşık dört ton gerekir. Bunlara ısı atımı, hava ve gıda döngüsü, göktaşı koruması da eklenir. Bugün böyle bir yerleşim yoktur; Glitter Band ise bu mühendislik sorunlarının hepsini çözmüş bir uygarlık gösterir.

Reynolds bu kurguyu, Avrupa Uzay Ajansı'nda 1991'den 2004'e kadar çalışmış bir astrofizikçi olarak yazar. Yani Dreyfus'un dünyası, gerçek bir yıldız ve gerçek mühendislik fikirleri üzerine kurulu, ama onları çok ileri götüren bir kurgudur.

Kültürdeki etkisi

Dreyfus'un etkisi sinema ya da televizyon üzerinden değil, okur ve eleştirmen çevresinde ölçülür. Elysium Fire için The Guardian'dan Eric Brown, Reynolds'ın uzak gelecekteki toplumları kurmadaki ustalığını ve karakterlerini övdü; Publishers Weekly de romanın büyük fikirlerinin ve karmaşık hikâyesinin okuru insan kimliği ve insanın olanakları üzerine ilginç bir düşünmeye çektiğini yazdı. Üç romanlık dizinin on altı yıla yayılması da karakterin yazar için kalıcı bir damar olduğunu gösterir (2007, 2018, 2023).

Dreyfus'u ilgi çekici kılan, tipik bir bilimkurgu kahramanı olmamasıdır: o bir gemi kaptanı ya da savaşçı değil, kurumsal bir müfettiştir. Kararların oylama çekirdekleriyle alındığı bir toplumda güvenliğin nasıl sağlanabileceğini izlediğimiz gözdür. Kitabın bu yönü, uzay yerleşimlerinin yalnızca mühendislik değil, siyaset sorunu da olduğunu hatırlatır.

Kısaca

• Kim: Panoply'nin Prefect'i; ilk kitapta Saha, sonra Kıdemli Prefect
• Eserler: The Prefect / Aurora Rising (2007), Elysium Fire (2018), Machine Vendetta (2023)
• Gerçek bağ: Epsilon Eridani yıldızı ve O'Neill tarzı uzay yerleşimleri
• Kurgusal kısım: Yellowstone gezegeni ve on bin yerleşimli Glitter Band

Karakterin ilk macerası için The Prefect sayfamıza göz atın.