21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Uzaylıların Şafağı (Attack the Block)

Güney Londra'daki bir apartman bloğuna gökten yaratıklar düşer; Joe Cornish'in ilk filmi, uzaylı istilasını bir gecelik site savaşına dönüştürüyor.

Tür
Film
Yıl
2011
Yönetmen / yaratıcı
Joe Cornish
Oyuncular
John Boyega, Jodie Whittaker, Alex Esmail, Franz Drameh, Luke Treadaway, Nick Frost
Süre / sezon
88 dk

Güney Londra'da bir site, Guy Fawkes Gecesi'nin havai fişekleri ve gökten düşen bir cisim: Uzaylıların Şafağı, uzaylı istilasını Beyaz Saray'ın ya da dev şehir meydanlarının değil, tek bir apartman bloğunun ölçeğine indiren bir film. Joe Cornish'in ilk uzun metrajlı yönetmenlik denemesi olan 2011 yapımı, bilimkurgu ile korku komedisini birleştiriyor ve kahraman olarak, filmin ilk dakikalarında hiç de sempatik görünmeyen bir grup genci seçiyor.

Konusu

Stajyer hemşire Samantha, eve dönerken Moses'un başını çektiği bir grup gencin saldırısına uğrar. Tam o sırada gökten düşen bir göktaşı yakındaki park hâlindeki bir arabaya çakılır ve Samantha kaçmayı başarır. Moses arabanın enkazını karıştırırken köpek büyüklüğünde bir yaratık yüzünü tırmalar; gençler onu kovalayıp öldürür ve ünlü olma hayaliyle cesedi bloğa taşırlar. Ne var ki gece ilerledikçe gökten başka cisimler de düşmeye başlar ve bu kez gelenler çok daha iri, çok daha tehlikelidir. Kömür karası tüyleri ışığı hiç yansıtmayan, yalnızca parlayan dişleriyle seçilebilen yaratıklar, bloğun koridorlarını av alanına çevirir.

Film bundan sonrasını tek bir gecede, tek bir binanın merdivenleri, asansörleri ve daireleri arasında anlatıyor. Saldırının neden hep aynı gençleri hedef aldığı sorusu da hikâyenin en akıllıca kurulmuş düğümlerinden biri.

Yapım

Filmin çıkış noktası, Cornish'in bizzat yaşadığı bir gasp olayı. Yönetmen bu deneyime bilimkurgu katmanını ekledikten sonra gençlik merkezlerindeki çocuklarla görüşüp gerçek bir uzaylı istilasında ellerine hangi silahları alacaklarını sordu. Amacı, şehirli gençleri yalnızca tehdit olarak gösteren "kapüşonlu korku" filmlerine karşı bir hikâye anlatmaktı. Yapımcı, Shaun of the Dead ve Hot Fuzz filmlerinin arkasındaki Big Talk Pictures; ortaklar arasında Film4, UK Film Council ve StudioCanal var.

Filmdeki site gerçek değil; Londra'daki farklı toplu konut bölgelerinin bir birleşimi. Bloğun adı olan Wyndham Kulesi, 1953 tarihli The Kraken Wakes romanında Dünya'yı uzaydan gelen istilacılarla buluşturan İngiliz bilimkurgu yazarı John Wyndham'a bir selam. Sitedeki öteki binalar da J. G. Ballard, H. G. Wells, Aldous Huxley ve Douglas Adams gibi yazarların adlarını taşıyor.

Yaratıklar, gorili andıran kostümler giyen ve mekanik çeneler takan iki oyuncuyla çekildi. Işığı yansıtmayan dikenli tüyler, pençeler ve parlayan diş sıraları çekim sonrasında eklendi; filmde yüzü aşkın efekt çekimi var. Yaratıkların sesleri, yunusların sonar seslerinin onlarca başka hayvanın hırıltısıyla dijital olarak karıştırılmasıyla elde edildi.

Kadroda John Boyega (Moses), Jodie Whittaker (Samantha), Alex Esmail, Franz Drameh, Luke Treadaway ve Nick Frost yer alıyor. Film ilk kez Mart 2011'de South by Southwest festivalinde gösterildi, Birleşik Krallık'ta 11 Mayıs 2011'de vizyona girdi.

Bilimsel karne

Filmin en ilginç bilimsel anı, esrarkeş zooloji öğrencisi Brewis'in kurduğu teori: Ona göre yaratıklar, uzayda güneş rüzgârlarıyla sürüklenen sporlar gibi yaşanabilir bir gezegene rastlayana dek yolculuk ediyor. Bu fikrin gerçek bilimde bir adı var: panspermi, yani yaşamın tohumlarının gezegenler ve yıldızlar arasında taşınabileceği düşüncesi. Terimi 1908'de modern biçimiyle kullanan İsveçli bilim insanı Svante Arrhenius, bakteri sporları gibi çok küçük organizmaların Güneş ışığının uyguladığı basınçla uzayda itilebileceğini öne sürmüştü. Eleştirmenler daha 19. yüzyılda, göktaşlarıyla taşınan canlıların atmosfere girişteki sürtünme ısısından sağ çıkamayacağını savunuyordu; tartışma bugün de bitmiş değil.

Mars kökenli ALH84001 göktaşı. 1984'te Antarktika'da bulundu; 1996'da içinde olası yaşam izleri bulunduğu iddiası büyük tartışma yarattı.
NASA/JSC

Panspermi tartışmasının en ünlü örneği, Mars'tan koptuğu düşünülen ALH84001 göktaşı. 1996'da NASA bilim insanlarının da bulunduğu bir ekip, göktaşının içinde mikroskobik fosillere benzeyen yapılar bulduğunu açıkladı; haber dünya gündemine oturdu. Ancak bilim camiasının büyük bölümü, bu yapıların yaşam gerektirmeden de açıklanabildiğini gösteren çalışmaların ardından hipotezi reddetti.

Göktaşının bir arabaya çarpması ise sanıldığı kadar uydurma değil. Ekim 1992'de ABD'nin New York eyaletindeki Peekskill'e düşen 12,57 kilogramlık taş meteorit, atmosferden geçişi on altı ayrı video kaydına alındıktan sonra park hâlindeki bir otomobile isabet etmişti. Filmin yanlış yaptığı yer ölçekte: Kızgın bir giriş sonrasında köpek ya da goril büyüklüğünde canlıların sapasağlam yere inmesi, bugünkü bilgimizle mümkün görünmüyor. Yaratıkların dişileri izleyen erkeklerin kimyasal bir kokuyu, yani feromonu takip etmesi ise Dünya'daki pek çok canlının çiftleşme davranışıyla örtüşen, biyolojik açıdan inandırıcı bir ayrıntı.

Etkisi

Film, sınırlı gişesine rağmen eleştirmenlerden büyük ölçüde olumlu not aldı ve zamanla kült bir yapıma dönüştü. Başrol oyuncularının sonraki kariyeri de filme yeniden ilgi çekti: John Boyega Star Wars: Güç Uyanıyor ile Finn olarak, Jodie Whittaker ise Doctor Who dizisinde On Üçüncü Doktor olarak tanındı. Mayıs 2021'de Cornish'in yazıp yöneteceği, Boyega'nın da geri döneceği bir devam filmi duyuruldu; Boyega Mayıs 2025'te senaryonun tamamlandığını doğruladı.

Kısaca

  • Yönetmen ve senarist: Joe Cornish (ilk uzun metrajı)
  • Gösterim: 11 Mayıs 2011 (Birleşik Krallık), 88 dakika
  • Bütçe: 8 milyon sterlin
  • Uzay bağı: Göktaşlarıyla Dünya'ya düşen, uzayda spor gibi sürüklenen yaratıklar
  • Bilim: Brewis'in teorisi, gerçek bilimdeki panspermi hipotezinin sinemadaki yankısı

Bunları da izleyinTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor15 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar