Pandorum
Hafızasını yitirmiş iki astronot, 60 bin kişiyi yeni bir gezegene taşıyan dev bir koloni gemisinde uyanıyor ve koridorlarda yalnız olmadıklarını anlıyor.
- Tür
- Film
- Yıl
- 2009
- Yönetmen / yaratıcı
- Christian Alvart
- Oyuncular
- Dennis Quaid, Ben Foster, Cam Gigandet, Antje Traue, Cung Le, Eddie Rouse
- Süre / sezon
- 108 dk
Karanlık bir uzay gemisinde uyanıyorsunuz; adınızı, görevinizi, geminin nereye gittiğini hatırlamıyorsunuz. Koridorlarda ise yalnız değilsiniz. Christian Alvart'ın yönettiği 2009 yapımı Pandorum, nesil gemisi fikrini bir korku filmine dönüştürüyor. Adını, derin uzayın yol açtığı varsayılan kurgusal bir ruhsal hastalıktan alan film, gişede başarısız olsa da yıllar içinde bilimkurgu meraklıları arasında kendine sadık bir izleyici kitlesi buldu.
Video: https://www.youtube.com/watch?v=PItZ-qr9jG8
Konusu
Aşırı nüfus Dünya'nın kaynaklarını tüketmiştir. İnsanlık, 60 bin kişiyi taşıyan Elysium adlı bir uzay gemisi inşa eder. Hedef, 123 yıllık bir yolculuğun sonunda Dünya'ya benzeyen Tanis gezegenine bir koloni kurmaktır. Yolcular derin uykudadır; gemiyi nöbetleşe uyanan mürettebat ekipleri yönetir. Yolculuğun sekizinci yılında Dünya'dan son bir mesaj gelir: Gemidekiler, insanlıktan geriye kalan tek şeydir.
Belirsiz bir süre sonra Onbaşı Bower ve Teğmen Payton uykudan uyanır. Uyandırma işlemi düzgün yapılmadığı için ikisinin de hafızası büyük ölçüde silinmiştir. Geminin enerjisi dalgalanmaktadır ve kapılar açılmaz. Payton telsizle yol gösterirken Bower havalandırma kanallarından geçerek geminin derinliklerine iner ve korkunç bir gerçekle yüzleşir: Gemide insan avlayan yaratıklar dolaşmaktadır. Bower, karşılaştığı birkaç hayatta kalanla birlikte reaktöre ulaşmaya ve gemiyi kurtarmaya çalışırken geminin başına ne geldiğini de yavaş yavaş öğrenir.
Yapım ve oyuncular
Filmin kökeni, Travis Milloy'un 1990'ların sonunda yazdığı bir senaryoya dayanıyor. İlk taslakta Pandorum, Dünya'nın en tehlikeli mahkûmlarını başka bir gezegene taşıyan bir hapishane gemisinin adıydı. Milloy, filmi terk edilmiş bir kâğıt fabrikasında düşük bütçeyle çekmeyi bile düşünmüştü; ancak senaryo yapımcılar Paul W. S. Anderson ve Jeremy Bolt'un dikkatini çekti. Yönetmenliğe getirilen Christian Alvart, senaryonun kendi yazdığı ve hafızasını yitirmiş dört astronotu anlatan bir hikâyeye çok benzediğini fark etti. İki senaryo birleştirildi: Hapishane gemisi koloni gemisine dönüştü, "Pandorum" da geminin adı olmaktan çıkıp uzun uzay yolculuğunun tetiklediği bir hastalığın adı oldu.
Almanya ve İngiltere ortak yapımı olan film, Ağustos 2008'de Potsdam'daki Babelsberg Stüdyoları'nda çekildi. Başrollerde Dennis Quaid ve Ben Foster var; Cam Gigandet, Antje Traue, Cung Le ve Eddie Rouse da kadroda. Senaryoyu Travis Milloy yazdı; öykü Milloy ile Alvart'a ait. Film ABD'de 25 Eylül 2009'da vizyona girdi.
Yapımın finansmanını Constantin Film, ortak şirketi Impact Pictures üzerinden sağladı. Almanya'nın federal film fonu da projeye 6 milyon dolar destek verdi; bu, fonun o yılki en büyük ikinci desteğiydi. Uluslararası satışları üstlenen Summit Entertainment, filmi 2009 Cannes Film Festivali'nde alıcılara tanıttı. Kuzey Amerika'da Overture Films, Birleşik Krallık ve Avustralya'da Icon dağıttı. DVD ve Blu-ray sürümleri ABD'de 19 Ocak 2010'da çıktı. Yönetmen ve yapımcıların yorum kayıtlarında, filmin henüz yayımlanmamış daha uzun bir sürümünün bulunduğu belirtiliyor.
Bilim ne diyor?
Pandorum'un merkezindeki nesil gemisi fikri, astronotik kuramının öncülerine kadar uzanıyor. Konstantin Tsiolkovsky, 1928 tarihli bir denemesinde binlerce yıl yol alacak ve içinde nesiller boyu insan yaşayacak bir uzay kolonisini "Nuh'un Gemisi" olarak tanımlamıştı. Robert Goddard 1918'de yıldızlararası uzun göçleri yazmış, John Desmond Bernal da 1929'da benzer fikirler ileri sürmüştü. 2012'de yayımlanan bir çalışma, nüfusu 1.000 ile 100.000 arasındaki yıldızlararası gemileri "koloni gemisi" olarak sınıflandırıyor; 60 bin yolculu Elysium tam olarak bu sınıfa giriyor.
Filmde yolcular yüzyıl boyunca derin uykuda bekliyor. Gerçekte insanlar için böyle bir teknoloji henüz yok. Vücut ısısını düşürerek metabolizmayı yavaşlatmak bazı açık kalp ameliyatlarında 1970'lerden beri kullanılıyor; ancak bu yöntem yalnızca kısa bir süre kazandırıyor ve uzun sürdüğünde doku ile beyin hasarı riski taşıyor. İnsanda kış uykusuna benzer bir durum yaratma araştırmaları sürüyor, ama yıllarca sürecek bir uyku hâlâ kurgunun alanında.
Yolculuğun süresi de bir fikir veriyor. Tanis'in uzaklığı filmde açıkça belirtilmiyor; ancak Güneş'e en yakın yıldız olan Proxima Centauri bile yaklaşık 4,2 ışık yılı uzakta. Bu kadar yakın bir hedefe 123 yılda varmak için bile geminin yol boyunca ortalama olarak ışık hızının yüzde 3,5'i kadar bir hızı koruması gerekir. Bugüne kadar insan yapımı hiçbir araç bu hızın yakınına ulaşmadı. Nesil gemisi fikrinin cazibesi de buradan geliyor: Hız yetmiyorsa, yolculuğu yolcuların ömründen uzun tutmak gerekiyor.
"Pandorum" adlı hastalık uydurma; ancak uzun uzay görevlerinin psikolojik etkileri gerçek bir araştırma konusu. Kozmonotlarla yapılan bir çalışmada, olası bir Mars yolculuğundaki en büyük sorunlar arasında yalnızlık ve tekdüzelik, Dünya'yla iletişimdeki gecikmeler ve liderlik sorunları sayılıyor. Filmde yaratıkların ortaya çıkışını açıklayan "hızlandırılmış evrim" ise bilimden çok korku sinemasına ait: Evrim, tek bir bireyin ömrü içinde değil, kuşaklar boyunca nüfuslar üzerinde işleyen yavaş bir süreç.
Not: Bu paragraf filmin sürprizine dair ipucu içerir. Filmin finalindeki büyük açıklama, yolculuğun planlanandan çok daha uzun sürdüğünü ortaya koyuyor. Bu, nesil gemisi fikrinin en büyük riskine işaret ediyor: Yolculuk süresi uzadıkça gemi, mürettebat ve toplum için bir şeylerin ters gitme olasılığı da artıyor.
Etkisi
Pandorum vizyona girdiğinde eleştirmenlerden olumsuz yorumlar aldı ve yaklaşık 33 milyon dolarlık bütçesine karşın dünya genelinde 20,6 milyon dolar hasılatla kaldı. ABD'deki dağıtımcısı Overture Films ertesi yıl iflas etti; filmin bir seriye dönüşmesi planları da gerçekleşmedi. Bununla birlikte bilimkurgu dergisi SFX, filmi yılların en iyi yıldızlararası korku filmi olarak niteledi. Kapalı bir gemide büyüyen tehdit fikriyle Yaratık (Alien) çizgisini sürdüren film, uzun bir yolculukta erken uyanan yolcuları anlatan Uzay Yolcuları (Passengers) ile birlikte izlenebilir.
Kısaca
- Yıl: 2009
- Yönetmen: Christian Alvart
- Senaryo: Travis Milloy
- Süre: 108 dakika
- Ülke: Birleşik Krallık, Almanya
- Oyuncular: Dennis Quaid, Ben Foster, Cam Gigandet, Antje Traue, Cung Le
Bunları da izleyinTümü →
VaranasiS. S. Rajamouli2027 · Vizyon: 7 Nisan 2027
Spaceballs: The New OneJosh Greenbaum2027 · Vizyon: 23 Nisan 2027
The ChallengerJames Hawes2013 · 89 dk
Hayabusa: Harukanaru KikanTokiyuki Takimoto2012 · 136 dk
Genç Astronotlar (Explorers)Joe Dante1985 · 109 dk
Venom: Zehirli Öfke (Venom)Ruben Fleischer2018 · 112 dk











