21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Evrende kaç galaksi var?

Gözlenebilir evrende yüzlerce milyardan en az 2 trilyona uzanan tahminler var; 2016'da Hubble verileriyle yapılan bir analiz, eski sayının en az 10 kat düşük olduğunu öne sürdü.

Konu
Galaksiler
Kaynak
NASA ve ESA/Hubble
İlgili sayfa
https://uzaygundem.com/ansiklopedi/galaksiler

Kesin bir sayı yok; gözlenebilir evrendeki galaksi sayısı için tahminler yüz milyarlarla birkaç trilyon arasında değişiyor. Uzun süre 100-200 milyar civarında rakamlar anılıyordu. 2016'da Hubble verilerine dayanan bir çalışma bu sayının en az 10 kat düşük olduğunu, galaksi sayısının en az 2 trilyon olabileceğini öne sürdü. Bu sonuç tartışmasız bir "bilgi" değil, bir model tahminidir; başka çalışmalar trilyonlar yerine yüzlerce milyardan söz ediyor.

Sayma işi nasıl yapılıyor?

Hubble'ın "Derin Alan" gözlemleri, gökyüzünün küçücük bir parçasına uzun süre bakarak çok sönük galaksileri gösterdi. Hubble Ultra Derin Alan (HUDF), Fırın (Fornax) takımyıldızında, gökyüzünün yaklaşık 26 milyonda biri kadar bir alanda yaklaşık 10.000 galaksi gösterdi. Veriler Eylül 2003 ile Ocak 2004 arasında toplandı; toplam pozlama 1 milyon saniyeden azdı (yaklaşık 11 gün) ve ilk görüntü 9 Mart 2004'te yayımlandı. Görüntüdeki ışık, Büyük Patlama'dan 400-800 milyon yıl sonrasındaki galaksilerden yaklaşık 13 milyar yıl önce yola çıkmıştı.

Hubble eXtreme Deep Field (XDF) 25 Eylül 2012'de yayımlandı: yaklaşık iki milyon saniyelik (yaklaşık 23 gün) pozlama, yaklaşık 5.500 galaksi ve ESA'ya göre gökyüzünün yaklaşık 30 milyonda biri. En eski galaksiler yaklaşık 13,2 milyar yıl öncesinden.

Basit bir çarpma bile fikir verir: 26 milyon alan × 10.000 galaksi, yaklaşık 260 milyar eder. Bu, eski "yüzlerce milyar" tahminin kaba mantığıdır. Çünkü bu derin alanlarda yalnızca mevcut teleskopların görebildiği galaksiler sayılabiliyor.

2016'daki yeni analiz neyi değiştirdi?

Nottingham Üniversitesi'nden Christopher Conselice ve ekibi (Aaron Wilkinson, Kenneth Duncan, Alice Mortlock), Hubble Derin Alan görüntülerini üç boyutlu bir modelle yeniden değerlendirdi; sonuçları The Astrophysical Journal'da yayımlandı ve 13 Ekim 2016'da duyuruldu. Ekibe göre gözlenebilir evrendeki galaksilerin yüzde 90'ından fazlası, şimdilik mevcut teleskoplarla görülemeyecek kadar sönük ve uzak. Erken evrende birim hacimde bugüne göre yaklaşık 10 kat fazla galaksi vardı; bunların çoğu küçük ve sönüktü, kütleleri Samanyolu'nun uydu galaksileri kadardı ve zamanla birleşerek bugünkü büyük galaksileri oluşturdu. Conselice, James Webb Uzay Teleskobu'nun gelecekte bu ultra sönük galaksileri inceleyebileceğini söylemişti.

Galaksi sayısı: tahminler
Uzay Gündem
Verileri göster
Eski tahmin100-200 milyar
2016 analizien az 2 trilyon
HUDF'de görülen~10.000
XDF'de görülen~5.500
Gözlenebilir evrenin çapı93 milyar ışık yılı

"Gözlenebilir evren" ne demek?

Bu rakamlar, ışığın bize ulaşabildiği bölge için geçerli. Gözlenebilir evrenin yarıçapı yaklaşık 46,5 milyar ışık yılı, çapı yaklaşık 93 milyar ışık yılı (bu, ışığın yola çıktığı andaki değil, şimdiki "birlikte hareket eden" mesafedir). Evrenin yaşı Planck 2018 sonuçlarına göre 13,787 ± 0,020 milyar yıl. Evrenin tamamının boyutu bilinmiyor, sonsuz bile olabilir. Gözlenebilir evrenin sınırı hakkında bir başka yazımız var: Evren 13,8 milyar yaşında ama gözlenebilir kısmı 93 milyar ışık yılı.

Bir galaksi ne kadar büyük?

Galaksiler çok farklı boyutlarda. Ortalama bir galaksinin yaklaşık 100 milyon yıldız içerdiği tahmin edilir; cüce galaksilerde bin yıldızdan azı, en büyüklerde yüz trilyon yıldız olabilir. Samanyolu'nun çapı en az 87.400 ışık yılı, Andromeda ise 2,4 milyon ışık yılı uzakta (bkz. Galaksiler).

Sık karıştırılanlar

  • "Yıldız sayısı" ile "galaksi sayısı" aynı şey değil. Her galaksi milyonlarca-trilyonlarca yıldız içerir.
  • Tahmin farkı hata değil, yöntem farkı. Hangi sönüklükteki galaksilerin sayıldığı ve hangi modelin kullanıldığı sonucu belirliyor.

Bunları da biliyor muydunuz?Tümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Uzay AnsiklopedisiTümü →

  1. Tilkicik takımyıldızı (Vulpecula) nedir? M27, Brocchi Kümesi ve ilk pulsarTilkicik takımyıldızı (Vulpecula) nedir? M27, Brocchi Kümesi ve ilk pulsarYapı ve bölge
  2. Uçan Balık takımyıldızı (Volans) nedir? NGC 2442, Lindsay-Shapley Halkası ve güney gökyüzüUçan Balık takımyıldızı (Volans) nedir? NGC 2442, Lindsay-Shapley Halkası ve güney gökyüzüYapı ve bölge
  3. Yelken takımyıldızı (Vela) nedir? Regor, Vela Pulsarı ve Gum BulutsusuYelken takımyıldızı (Vela) nedir? Regor, Vela Pulsarı ve Gum BulutsusuYapı ve bölge
  4. Tukan takımyıldızı (Tucana) nedir? 47 Tucanae ve Küçük Macellan BulutuTukan takımyıldızı (Tucana) nedir? 47 Tucanae ve Küçük Macellan BulutuYapı ve bölge
  5. Güney Üçgeni takımyıldızı (Triangulum Australe) nedir? Atria, NGC 6025 ve Büyük ÇekiciGüney Üçgeni takımyıldızı (Triangulum Australe) nedir? Atria, NGC 6025 ve Büyük ÇekiciYapı ve bölge

TeorilerTümü →

  1. Olbers paradoksu: gece gökyüzü neden karanlık?Olbers paradoksu: gece gökyüzü neden karanlık?Evrenin doğuşu ve yapısı
  2. Lambda-CDM modeli: standart kozmolojiLambda-CDM modeli: standart kozmolojiEvrenin doğuşu ve yapısı
  3. Antropik ilkeAntropik ilkeBilim ve felsefe
  4. Simülasyon hipoteziSimülasyon hipoteziBilim ve felsefe
  5. Vakum bozunmasıVakum bozunmasıEvrenin sonu

Son haberler

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor14 saat önce

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar