ESA'da iki yeni direktör: ticarileştirme Banasiak'a, uzay operasyonları Hanowski'ye

Avrupa Uzay Ajansı'nda (ESA) iki direktörlük yeni isimlerine kavuştu. ESA'nın açıklamasına göre üye devletler, 21-22 Ekim'de Paris'teki genel merkezde delegeler düzeyinde toplanan 350. ESA Konseyi'nde Genel Direktör'ün iki atama önerisini onayladı. Polonya vatandaşı Andrzej Banasiak Ticarileştirme ve Sanayi Ortaklığı Direktörü, Alman Nicolaus Hanowski ise Uzay Operasyonları Direktörü olacak. İkisi de 1 Ocak 2027'de göreve başlayacak.

Sanayiden gelen isim: Andrzej Banasiak

Banasiak, ESA'nın Birleşik Krallık'ın Harwell yerleşkesindeki Avrupa Uzay Uygulamaları ve Telekomünikasyon Merkezi'nde (ECSAT) görev yapacak. Uzay, savunma, havacılık ve ileri teknoloji alanlarında 25 yılı aşkın uluslararası yöneticilik deneyimi bulunan Banasiak, halen Safran Grubu'nun Polonya temsilcisi ve Safran Electronics & Defense'in Polonya genel müdürü. Daha önce Rheinmetall Electronics Hungary, Thales Alenia Space Polska, General Electric, Boeing ve Schlumberger'de üst düzey görevlerde bulundu.

ESA, Banasiak'ın deneyiminin teknoloji şirketlerinin geliştirilip dönüştürülmesinden uzay sanayisinin büyütülmesine, ticarileştirmeden uluslararası ortaklıklara uzandığını belirtiyor. Banasiak atamasının ardından şunları söyledi: "Avrupa'nın uzaydaki geleceğini yalnız icat ettiklerimiz değil, birlikte inşa ettiklerimiz de belirleyecek. ESA'ya katılmaktan onur duyuyorum; teknolojik mükemmelliği ticari başarıya, daha güçlü sanayi yeteneklerine ve kalıcı bir Avrupa rekabet gücüne dönüştürmek için ESA ekipleri, üye devletler ve sanayiyle birlikte çalışmayı dört gözle bekliyorum."

Ajansın içinden: Nicolaus Hanowski

Hanowski, Almanya'nın Darmstadt kentindeki Avrupa Uzay Operasyonları Merkezi'nde (ESOC) çalışacak. ESOC, ESA'nın uydu ve uzay araçlarının yörüngede ve derin uzayda yönetildiği görev kontrol merkezi. Uzay sektöründe 25 yılı aşkın deneyimi olan Hanowski, 2014'ten bu yana ESA'nın Yer Gözlemi Görev Yönetimi ve Yer Bölümü Dairesi'ni yönetiyor. Yer bölümü, uydularla haberleşen yer istasyonlarını ve verileri işleyen sistemleri kapsıyor.

ESA'nın aktardığına göre Hanowski'nin ESA'daki ve Alman Uzay Ajansı'ndaki (DLR bünyesinde) kariyeri görev ve uydu operasyonlarından program yönetimine, yer bölümü mimarisinden dijital dönüşüme, uzay biliminden Yer gözlemine uzanıyor. Hanowski, "Görevlerin hayat bulduğu, Avrupa'nın uzmanlığının ve yeteneklerinin sürekli yeni sınırlara taşındığı ESA Uzay Operasyonları'nın liderliğini üstlenmekten gurur duyuyorum" dedi.

İki görev, iki ayrı öncelik

İki atama ESA'nın iki farklı yüzüne dokunuyor. Ticarileştirme ve sanayi ortaklığı, ajansın Avrupa şirketleriyle ilişkisini ve ticari uzay girişimlerini ilgilendiriyor. ESA bu alanda son aylarda da adım attı; Antalya'daki IAC 2026'da ISS sonrası dönem için Vast ile anlaşma imzaladı. Uzay operasyonları ise ajansın görevlerinin günlük uçuşunu kapsıyor; Didymos asteroidine yaklaşan Hera'nın frenleme manevraları gibi kritik işlemler Darmstadt'taki kontrol odalarından yürütülüyor.

ESA'nın açıklamasında, iki direktörlüğün şu anki yöneticilerine ve görev değişiminin nedenine ilişkin bilgi yer almıyor. Yeni direktörlerin öncelikleri, 1 Ocak'ta göreve başlamalarının ardından netleşecek.

Aynı toplantıda neler konuşuldu?

Atamalar, 350. Konsey toplantısının üç ana başlığından yalnız biriydi. ESA'nın toplantı sonrası açıklamasına göre üye devletler, 15 Aralık 2026'da Roma'da yapılacak Ara Bakanlar Toplantısı'na (IMM26) yönelik hazırlıkları da ilerletti. Genel Direktör Josef Aschbacher bu toplantı için "Avrupa'nın Uzay Keşfindeki Geleceği" başlıklı bir öneri sundu. Öneri, Avrupa'nın alçak Dünya yörüngesinde, Ay'da ve Mars'ta yer alması için aşamalı olarak büyütülebilecek bir yol çiziyor ve özerklik ile uluslararası iş birliği arasında denge kurmayı amaçlıyor.

Konseyin ikinci başlığı ESA ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkilerdi. Üye devletler Uzay Takımı Avrupa girişimindeki gelişmeleri, AB'nin 2028-2034 dönemini kapsayacak çok yıllık bütçesine (MFF) yönelik hazırlıkları, Avrupa Rekabet Fonu'nu, AB Uzay Yasası'nı ve AB Uzay Programı Ajansı (EUSPA) düzenlemesine ilişkin görüşmeleri değerlendirdi. ESA, açıklamasında iki kurum arasında tekrarları önleyen "açık ve verimli bir iş bölümü" gerektiğinin altını çizdi. Bütün bu adımlar, 2028'de yapılacak bir sonraki bakanlar düzeyindeki Konsey toplantısına (CM28) giden yolun parçası olarak sunuluyor.

Arka plan: Hanowski'nin devralacağı merkez

Hanowski'nin görev yapacağı ESOC, Darmstadt'ta 1967'den beri faaliyet gösteriyor; ESA merkezin bu kentteki 50. yılını 2017'de kutlamıştı. ESA'nın tanıtım sayfası merkezi hem "görevlerin hayat bulduğu yer" hem de ajansın uzay güvenliği çalışmalarının evi olarak tanıtıyor. Gezegen savunması, uzay havası ve uzay çöpü çalışmaları bu başlık altında toplanıyor; ESA'nın Aeolus uydusunun 2023'teki atmosfere giriş operasyonları da Aeolus kontrol ekibince bu merkezden yürütülmüştü.

Neden önemli?

İki direktör, ESA'nın Aralık'taki ara bakanlar toplantısında alınacak kararları uygulamaya koyacak kadroda yer alacak. Hanowski ajans içinden gelirken Banasiak'ın sanayi geçmişi, ESA'nın ticari ortaklıklara verdiği ağırlığın atamalara da yansıdığını gösteriyor.