NASA destekli SSPICY'nin Otter uydusuyla bağlantı koptu: görev kurtarılamıyor

NASA, 3 Kasım'da yayımladığı küçük uydu görevleri blogunda, Starfish Space'in işlettiği SSPICY teknoloji gösteriminin Otter uzay aracıyla iletişimin koptuğunu ve aracın kurtarılamayacağını bildirdi. Araç 1 Ekim'de fırlatılmıştı. Starfish ilk haberleşmeyi kurmuş, ancak devreye alma sırasında bağlantıyı yitirmiş ve iki yönlü iletişimi yeniden sağlayamamıştı.

Arıza nerede?

NASA'nın açıklamasına göre NASA ve Starfish'in birlikte yürüttüğü sorun giderme ve çözümleme çalışması, uzay aracının arıza koruma sisteminde bir sorun olduğunu gösterdi: Bu sorun aracın radyosunu yanlışlıkla kapalı tutuyor. Arıza koruma sistemi, uzay aracında sorunları algılayıp onlara yanıt veren yerleşik yazılımdır. Devreye alma ise fırlatma sonrasındaki ilk görev evresidir; sistemler açılır, aletler kalibre edilir ve araç düzenli işletmeye hazırlanır. Yani Otter, asıl işine başlamadan önceki en hassas dönemde sustu.

Açıklamada radyonun neden kapalı kaldığının ayrıntısı ve sorunun yerden neden düzeltilemediği anlatılmıyor. NASA yalnızca, uzay aracı ile yer operatörleri arasındaki haberleşmeyi engelleyen bir sorun yüzünden aracın kurtarılamaz olduğu sonucuna ortaklaşa varıldığını yazıyor.

Görev neyi sınayacaktı?

SSPICY, Küçük Uzay Aracı İtki ve Denetim Yeteneği anlamına geliyor. Teknoloji gösteriminin hedefi, alçak Dünya yörüngesindeki, ABD menşeli ve işlevini yitirmiş nesnelere yaklaşıp onları incelemekti. Bunu yaparken gelişmiş itki, güdüm, seyrüsefer ve kontrol teknolojileri ile eklemli bir robotik kolun denenmesi planlanmıştı. NASA'ya göre SSPICY, Starfish'in Otter aracının ilk fırlatılışı ve şirketin seyrüsefer ile itki teknolojilerinin tek bir araçta ilk kez birleştirilişiydi.

NASA'nın daha önceki duyurusuna göre Otter, 2027 başında en çok dört işlevsiz nesnenin her birine yüzlerce yarda (birkaç yüz metre) kadar yaklaşacak, bunu yer kontrolünden asgari girdiyle, otonom yazılımla yapacaktı. Araç hiçbir uyduya dokunmayacak ya da kenetlenmeyecekti; amaç, ileride yörüngedeki nesnelerin onarımını, bakımını ya da atmosfere çekilerek güvenle imhasını mümkün kılacak teknolojileri uçuşta sınamaktı. Araç kurtarılamadığı için bu denetimlerin planlandığı biçimde gerçekleşmesi beklenmiyor.

NASA ve Starfish ne diyor?

NASA Genel Merkezi'ndeki İleri Araştırma ve Teknoloji Bölümü'nün direktörü Greg Stover, Starfish gibi ticari yeteneklerin rekabetçi bir ABD uzay ekonomisi ve alçak Dünya yörüngesinde güçlü Amerikan liderliği için kritik olduğunu söyledi. Stover'a göre teknoloji gösterimleri yeni sistemleri hızla sınamaya, performanslarından öğrenmeye ve her görevde sınırları zorlamak için yinelemeye imkân tanıyor; NASA sanayi ortaklarıyla yakın iş birliği içinde cesur hedeflere girişmeyi sürdürecek.

SSPICY'nin amacı, uzayda bakım, montaj ve üretim teknolojilerini sanayi tarafında hızlandırmak ve NASA'ya yörünge çöpü nesnelerinin özellikleri hakkında değerli veri sağlamak. NASA, Starfish'in Otter aracıyla yapacağı gelecek görevlerde bu teknolojilerin performansı ile alçak Dünya yörüngesindeki çöp denetim verilerini toplamayı sürdürmeyi amaçladığını da belirtiyor. Görevi, NASA Araştırma ve Teknoloji Görev Müdürlüğü içindeki İleri Araştırma ve Teknoloji Bölümü finanse ediyor; NASA'nın desteğini Kaliforniya'daki Ames Araştırma Merkezi'nde yürütülen Küçük Uzay Aracı ve Dağıtık Sistemler programı yönetiyor.

Sırada ne var?

NASA'nın da vurguladığı gibi teknoloji gösterimleri hızlı deneme, öğrenme ve yineleme için tasarlanıyor; ilk uçuşta devreye alma aşamasında yazılım kaynaklı bir arıza, kendi başına görev fikrini çürütmüyor. Yine de açık sorular var: Arıza koruma sorununun nasıl ortaya çıktığı anlatılmadı, Starfish'in bir sonraki Otter görevinin tarihi de açıklanmadı. Bu araçtan beklenen otonom yaklaşma ve denetim verisi ise alınamayacak. SSPICY'nin amacını ve fırlatılışını önceki haberimizde anlatmıştık.