MTG-I2 ilk görüntülerini verdi: Avrupa'nın üzerindeki hava her 2,5 dakikada bir izlenecek

Avrupa'nın yeni nesil Meteosat ailesinin üçüncü uydusu MTG-I2, ilk görüntülerini yayımladı. ESA'nın 6 Kasım'da duyurduğuna göre uydu, Avrupa ve Kuzey Afrika üzerindeki hava sistemlerini 2,5 dakikalık aralıklarla gösteren görüntü dizisi üretti. Dizi, 3 Kasım'da başlayan 45 saatlik bir dönemi kapsıyor ve orta Avrupa'daki kalıcı sisi, Akdeniz üzerinde gelişen derin konvektif bulutları, Atlantik'te farklı irtifalarda zıt yönlere akan bulutları gösteriyor. Aynı görüntülerde 3 Kasım'da orta Portekiz'de çıkan bir orman yangınının duman bulutu da seçilebiliyor.

Neden 2,5 dakika önemli?

MTG, "Meteosat Üçüncü Nesil" anlamına geliyor ve 2002 ile 2015 arasında yörüngeye konan ikinci nesil Meteosat uydularının hizmetlerini sürdürmek için tasarlandı. MTG-I2'nin taşıdığı Flexible Combined Imager (Esnek Birleşik Görüntüleyici), farklı tarama modlarında çalışabilen bir kamera. İlk MTG görüntüleyici uydusu MTG-I1'de bu cihaz Dünya'nın tam yarımküresini her 10 dakikada bir görüntülüyor. MTG-I2'de ise aynı cihaz "hızlı tarama" modunda Avrupa ve Kuzey Afrika'ya odaklanıyor ve bu bölgeden her 2,5 dakikada bir yeni gözlem alıyor.

ESA, bu sıklığı hava tahmini için "oyun değiştirici" olarak niteliyor. Gerekçe şu: Yoğun yağış getiren fırtına hücreleri kısa sürede gelişip dağılabiliyor. Gözlemler arasındaki süre kısaldıkça meteorologlar bu hücrelerin nerede başladığını ve nereye ilerlediğini daha net izleyebiliyor. ESA'nın açıklamasına göre bu sayede daha doğru tahminler yapılabilecek ve şiddetli hava olayları daha erken öngörülebilecek.

Fırlatmadan ilk görüntüye

MTG-I2, 27 Ağustos 2026'da Fransız Guyanası'ndaki Avrupa Uzay Üssü'nden, Arianespace'in işlettiği Ariane 6 roketiyle fırlatıldı. ESA'nın fırlatma günü yayımladığı yazıya göre uçuş VA270 koduyla anılıyordu, Ariane 6'nın dokuzuncu fırlatmasıydı ve roketin jeostasyoner transfer yörüngesine yaptığı ilk görevdi. Kalkış, yerel saatle 17.11'de, Orta Avrupa yaz saatiyle 22.11'de gerçekleşti.

Uydu, ayrılmanın ardından Kenya'daki Malindi yer istasyonuyla haberleşmeye başladı. Fırlatmadan 12 gün sonra "fırlatma ve erken yörünge" aşaması tamamlandı: İtki sistemi çalıştırıldı, güneş panelleri açıldı, sıvı apogee motoruyla yapılan bir dizi ateşlemeyle irtifa 35.000 kilometreden fazla yükseltildi ve uydu Dünya'ya çevrildi. Aşamada Fucino'daki Telespazio kontrol merkezinde 40 kişilik bir ekip çalıştı; kritik işlemlerin birçoğu geceleri yapıldı. 8 Eylül'de uydu resmen EUMETSAT'a devredildi. Nihai yerleşim, yaklaşık 36.000 kilometre yükseklikte, 3,5° doğu boylamında bir jeostasyoner yörünge. Jeostasyoner uydu Dünya'nın dönüşüyle eş hızda döndüğü için yüzeydeki aynı bölgenin üzerinde sabit kalıyor; ESA bu konumu "şahin gözü"ne benzetiyor.

Üçlü tamamlanıyor

MTG-I2, 2022'de fırlatılan MTG-I1 görüntüleyicisine ve 2025'te fırlatılan ilk MTG sounder (atmosfer sondajı) uydusuna katılarak ilk MTG ailesindeki üç uyduyu tamamladı. Her görüntüleyici uydu iki cihaz taşıyor: Flexible Combined Imager ve gece gündüz tekil yıldırım olaylarını yakalayan Lightning Imager. ESA'ya göre MTG-I1 fırlatıldığında bu yıldırım görüntüleyici Avrupa'da türünün ilk örneğiydi; MTG-I2'dekinin yetenekleri aynı. Görüntüleyici ve sounder verilerinin birleştirilmesiyle yıldırımı, rüzgârı, bulutların iç dinamiğini, sera gazlarını ve hava kirleticilerini üç boyutlu gösteren bir "hava küpü" ürünü hedefleniyor.

Üç MTG uydusunu ESA geliştirdi; yapımı Thales Alenia Space öncülüğünde bir konsorsiyum üstlendi, ana ortaklar Almanya'dan OHB System ve İtalya'dan Leonardo. Devreye alma bittikten sonra uyduları EUMETSAT işletiyor ve veriyi dağıtıyor.

Henüz test aşamasında

Yayımlanan görüntüler uydunun çalıştığını gösteriyor, fakat MTG-I2 hâlâ kalibrasyon ve doğrulama aşamasında. ESA, operasyonel hizmetin 2027'nin ikinci çeyreğinde başlamasını bekliyor; yani bugünkü görüntüler henüz günlük tahminlerde kullanılan ürünler değil. Sırada, EUMETSAT'ın Darmstadt'taki kontrol merkezinde uydunun ve cihazlarının tek tek etkinleştirilip sınanması var. Uzun vadeli plan da belli: 2033'ten itibaren ikinci bir MTG uydu ailesi art arda fırlatılacak ve görev 2040'ın ötesine uzanacak.