Titan A.E. (Titan A.E.)

2000 yılında vizyona giren Titan A.E., gişede beklenen ilgiyi göremedi ve ardından yapımcı stüdyosunun kapanmasına giden süreçte önemli bir rol oynadı. Ama aradan geçen yıllar, bu cesur animasyon filmine hak ettiği değeri kazandırdı: bugün pek çok izleyici onu, çocukluğunda izleyip unutamadığı kült bir bilim kurgu macerası olarak hatırlıyor. Adındaki "A.E." kısaltması, "After Earth", yani "Dünya'dan Sonra" anlamına geliyor.

Film, dönemin Amerikan animasyonlarının çoğundan farklı olarak şarkılı bir masal değil; daha sert, daha karanlık ve gençlere seslenen bir uzay macerası. Elle çizilmiş karakterleri bilgisayar ortamında oluşturulmuş uzay manzaralarıyla birleştirmesi de zamanının ötesinde bir deneyim sunuyordu.

Konusu

Yıl 3028. İnsanlık, "Titan Projesi" adı verilen çığır açan bir bilimsel çalışma üzerinde çalışmaktadır. Saf enerjiden oluşan düşmanca bir uzaylı ırkı olan Drejler, bu projenin insanları kendilerine rakip yapacağından korkar ve Dünya'ya saldırır. Tahliye sırasında projenin baş araştırmacısı Profesör Sam Tucker, küçük oğlu Cale'i bir dostuna emanet edip Titan adlı gemiyle uzaya kaçar. Dünya yok edilir.

On beş yıl sonra insanlık, galakside yurtsuz mülteciler olarak dağınık biçimde yaşamaktadır. Hayata küsmüş, kimseye güvenmeyen genç Cale, bir uzay istasyonunun hurdalığında çalışırken babasının eski bir dostu tarafından bulunur. Babasından kalan yüzüğün, kayıp Titan gemisine giden yolu gösteren bir harita sakladığı ortaya çıkar. Cale, bir gemi mürettebatıyla birlikte hem Drejlerden kaçmak hem de insanlığın geleceğini değiştirebilecek gemiyi bulmak için yola çıkar.

Yapım ve oyuncular

Film, The Land Before Time ve An American Tail gibi sevilen animasyonların yönetmeni Don Bluth ile uzun süreli ortağı Gary Goldman tarafından yönetildi. Senaryonun ilk taslağı Ben Edlund'a ait; ardından John August ve sonradan Buffy ile Firefly'ın yaratıcısı olarak tanınacak Joss Whedon senaryo üzerinde çalıştı. Bluth ve Goldman, bilim kurgu türünde deneyimsiz olmalarına rağmen projeyi üstlendi ve Disney'i taklit etmeyen, daha keskin bir film yapmak istediklerini söyledi. Yapım, 20th Century Fox'un Fox Animation Studios bünyesinde üretilen son film oldu.

Seslendirme kadrosunda Cale rolünde Matt Damon, Korso rolünde Bill Pullman ve Akima rolünde Drew Barrymore var. John Leguizamo, Nathan Lane ve Janeane Garofalo da kadroda. Film 95 dakika sürüyor; müziklerini Graeme Revell besteledi ve film dönemin alternatif rock şarkılarıyla da dikkat çekti.

Filmin animasyonu, yapıldığı dönem için oldukça yenilikçiydi. Karakterler geleneksel yöntemlerle elle çizilirken, uzay gemileri, gezegenler, nebulalar ve buz halkaları bilgisayar ortamında modellendi. İki tekniğin aynı karede uyum içinde çalışması kolay değildi ve ekip bunun için uzun süre deneme yaptı. Gişede 75 milyon doları aşan bütçesini çıkaramayan film, eleştirmenlerden de karışık tepkiler aldı: görseller büyük övgü toplarken karakterler ve hikâye daha zayıf bulundu. Ne var ki ev videosu ve televizyon gösterimleriyle yeni kuşaklara ulaşan Titan A.E., zamanla kült bir hayran kitlesi edindi.

Bilim ne diyor?

Titan A.E.'nin en büyüleyici yanı, uzayı hayal gücüyle ama tanıdık gökbilim kavramlarına yaslanarak resmetmesi. Filmin en akılda kalan sahnelerinden biri, devasa buz kristallerinden oluşan bir halka sisteminde geçen kovalamaca. Gerçekte de Satürn'ün halkaları büyük ölçüde su buzundan oluşuyor; parçacıkların boyutu toz zerresinden ev büyüklüğüne kadar değişiyor. Ancak Cassini sondasının gözlemleri halkaların sanıldığından çok daha ince olduğunu, çoğu yerde kalınlığının yalnızca on metreler mertebesinde kaldığını gösterdi. Filmdeki gibi içinde saklanılabilecek dev kristal labirentler bu yüzden daha çok bir masal.

Filmin temel fikri ise yaşanabilir bir dünyayı kısa sürede yaratmak. Gerçekte gezegenler, genç yıldızların çevresindeki gaz ve toz disklerinde, parçacıkların on milyonlarca yıl boyunca birbirine yapışıp büyümesiyle oluşuyor. Bir gezegeni insanların yaşayabileceği hâle getirmeye ise "terraformlama" deniyor. Bilim insanları örneğin Mars'ın atmosferini kalınlaştırıp ısıtma fikrini tartışıyor; ama yapılan hesaplar, bugünkü teknolojiyle bunun mümkün olmadığını, olsa bile yüzyıllar ya da binyıllar alacağını gösteriyor. Saf enerjiden oluşan canlılar da bilimin tanıdığı bir yaşam biçimi değil: bildiğimiz bütün canlılar, karbon temelli moleküllerden kurulu.

Neden izlemeli?

Titan A.E., Amerikan animasyonunun yalnızca küçük çocuklara seslenmek zorunda olmadığını gösteren cesur denemelerden biri. Uzay sahnelerinin görsel zenginliği, yurtsuz kalmış bir insanlığın hüzünlü hikâyesi ve hızlı temposu, filmi bugün de keyifle izlenir kılıyor. Animasyon tarihine ve kült bilim kurgu yapımlarına ilgi duyanların keşfetmesi gereken bir film.

Kısaca

• Yıl: 2000
• Yönetmenler: Don Bluth, Gary Goldman
• Süre: 95 dakika
• Tür: Animasyon, bilim kurgu macera
• Senaryo katkısı: Joss Whedon