Terra'yı Kurtarmak (Battle for Terra)

Terra'yı Kurtarmak (Battle for Terra), uzay istilası hikâyesini alışılmış yönünden değil tersinden anlatan bir bilgisayar animasyonu. Bu kez istilacılar insanlar; yurdunu kaybetmiş insanlığın son kalıntısı, barışçıl bir halkın yaşadığı uzak bir gezegene yerleşmek için geliyor. Aristomenis Tsirbas'ın yönettiği film ilk kez 8 Eylül 2007'de Toronto Uluslararası Film Festivali'nde gösterildi, ABD'de 1 Mayıs 2009'da geniş vizyona çıktı; Türkiye'de 7 Ağustos 2009'da seyirciyle buluştu.

Konusu

Samanyolu'ndaki bir yıldız sisteminde yer alan Terra gezegeninde yaşayan Mala ile arkadaşı Senn, onaylanmamış teknolojinin yasak olduğu sakin bir toplumda büyür. Bir gün gökyüzünde güneşlerinin önüne dev bir cisim girer. Kurallara meydan okuyup kendi teleskobunu yapan Mala, bunun bir gemi olduğunu ve keşif araçlarının Terralıları kaçırdığını fark eder. Babası da kaçırılınca Mala, tuzağa düşürdüğü bir keşif aracının pilotu Teğmen Jim Stanton'ı kurtarır; Jim'in robot yardımcısı Giddy sayesinde ona oksijenli bir sığınak kurar, insanların dilini öğrenir.

Giddy'nin anlattıkları insanlığın geçmişini ortaya koyar: İnsanlar bir zamanlar Mars ve Venüs'ü dönüştürüp yerleşmiş, ama bu kolonilerin Dünya'dan bağımsızlık istemesi üç gezegeni de yaşanmaz hâle getiren bir savaşa yol açmıştır. Hayatta kalanlar kuşaklar boyunca Ark adlı gemide yeni bir yurt aramıştır. Gemideki askerî kanat ise Terra'yı insanlar için yaşanır kılmanın Terralıların yok olması anlamına geleceğini umursamamaktadır. Jim, ait olduğu tür ile kendisine hayatını borçlu olduğu Mala arasında bir seçim yapmak zorunda kalır.

Yapım ve seslendirme

Film, Tsirbas'ın daha önce çektiği Terra adlı kısa filmden doğdu. Yönetmen projeyi önce bilgisayar üretimi ortamlarla desteklenen gerçek çekimli bir film olarak düşünmüştü; yapımcı ortak Snoot Entertainment ile çalışma sırasında tamamen animasyona dönüştü. Başlangıçta iki boyutlu olarak hazırlanan film, dağıtımcıların ilgisinden sonra ikinci bir kamera açısından baştan işlenerek gerçek 3D'ye çevrildi. Senaryoyu Evan Spiliotopoulos yazdı, müziği Abel Korzeniowski besteledi.

Seslendirme kadrosu dikkat çekici: Mala'yı Evan Rachel Wood, Jim'i Luke Wilson, General Hemmer'i Brian Cox, Terralıların lideri Doron'u James Garner seslendiriyor. Chris Evans, Dennis Quaid, Justin Long, Danny Glover, Amanda Peet, David Cross ve Mark Hamill de kadroda. Film 2008'de Ottawa Uluslararası Animasyon Festivali'nde en iyi uzun metraj animasyon büyük ödülünü aldı; eleştirmenlerden ise karışık not aldı ve dünya genelinde yaklaşık 6,1 milyon dolar hasılat yaptı.

Bilimsel karne

Filmin en ilginç bilimsel fikri, Ark'ın bir kuşak gemisi olması. Yolculuğun yüzyıllar sürdüğü, ilk yolcuların yolda ölüp torunlarının hedefe vardığı bu tasarım kurgu değil, ciddi bir düşünce deneyi: Roket öncüsü Robert Goddard 1918'de, Konstantin Tsiolkovski ise 1928'de nesiller boyu süren yıldızlararası yolculukları yazmıştı. En yakın yıldızlara bile ulaşmanın bugünkü teknolojiyle on binlerce yıl alacağı düşünülünce, kuşak gemisi fikri bilimkurgunun gerçekçi ucunda duruyor.

Filmde insanların Mars ve Venüs'ü yaşanır kıldığı anlatılıyor. Gerçekte iki gezegen de bu iş için son derece zor adaylar. NASA'nın verilerine göre Venüs'ün kalın karbondioksit atmosferi yüzeyi kurşunu eritecek kadar ısıtıyor; Mars'ın atmosferi ise Dünya'nınkinin yalnızca yaklaşık yüzde biri yoğunluğunda. 2018'de NASA destekli bir çalışma, bugünkü teknolojiyle Mars atmosferini kalınlaştırmaya yetecek kadar erişilebilir karbondioksit bulunmadığı sonucuna vardı. Filmin "Terraformer" makinesi, yani bir gezegenin havasını kısa sürede değiştiren cihaz, bu yüzden tamamen kurgu.

Öte yandan film önemli bir noktayı doğru yakalıyor: Bir canlı için yaşam kaynağı olan gaz, başka bir biyolojiye zehir olabilir. Terralıların oksijenden zarar görmesi, Dünya'daki yaşamın da milyarlarca yıl önce oksijensiz bir ortamda başladığını hatırlatan, düşündürücü bir ters çevirme.

Kısaca

• 2007 yapımı, 79 dakikalık ABD bilgisayar animasyonu; yönetmen Aristomenis Tsirbas.
• İstilacılar insanlar: yurdunu kaybetmiş insanlık, barışçıl bir gezegene yerleşmeye çalışıyor.
• Seslendirmede Evan Rachel Wood, Luke Wilson, Brian Cox ve James Garner var.
• Kuşak gemisi fikri bilimsel temelli; gezegeni anında dönüştüren makine ise kurgu.
• Benzer bir "yerlilerin gözünden kolonizasyon" hikâyesi için Avatar ile birlikte izlenebilir.