Planeta Bur
Sovyet kozmonotlarının Venüs'e ilk inişini anlatan 1962 yapımı bilimkurgu macerası: dinozorlar, bataklıklar ve robot John. Pavel Kluşantsev'in efsanevi uzay filmi.
- Tür
- Film
- Yıl
- 1962
- Yönetmen / yaratıcı
- Pavel Kluşantsev
- Oyuncular
- Vladimir Yemelyanov, Georgiy Jjonov, Gennadi Vernov, Yuri Sarantsev, Georgi Teich, Kyunna Ignatova
- Süre / sezon
- 72 dk
Planeta Bur (Rusça Планета бурь, "Fırtınalar Gezegeni"), 1962'de Sovyetler Birliği'nde çekilen renkli bir bilimkurgu macera filmi. Konusu Venüs'e yapılan ilk insanlı iniş. Senaryoyu Aleksandr Kazantsev aynı adlı romanından yazdı; Pavel Kluşantsev hem senaryoya ortak oldu hem de filmi yönetti. Lennauçfilm stüdyosunda çekilen yapım, Batı'da da uzun yıllar boyunca dolambaçlı yollarla izlendi.
Video: https://www.youtube.com/watch?v=ikYzAcKSvXI
Konu
Sirius, Vega ve Capella adlı üç Sovyet uzay gemisi, Venüs'e ilk insanlı inişi yapmak üzere Ay İstasyonu 7'den yola çıkar. Yolda Capella büyük bir göktaşının çarpmasıyla yok olur. Görev üç gemiye göre planlanmış olsa da kalan iki ekip, yedek geminin gelmesini iki ay beklemek yerine inişe devam etmeye karar verir. Vega'daki kadın kozmonot Maşa yörüngede kalır; diğerleri iki ayrı noktaya iner. Yanlarındaki büyük robot "John" ile birlikte yüzeyde bataklıklar, volkanik araziler, dev bitkiler ve dinozorları andıran canlılarla karşılaşırlar. Kozmonotlar hem birbirlerini bulmaya hem de bu tuhaf dünyanın sırlarını çözmeye çalışır.
Yapım
Başrollerde Vladimir Yemelyanov, Georgiy Jjonov, Gennadi Vernov, Yuri Sarantsev, Georgi Teich ve Kyunna Ignatova var; robot John'u Boris Prudkovsky canlandırdı. Filmin jeneriğinde ayrıca bilimsel danışmanlar yer alıyor. Suya dalabilen hava yastıklı araç, dört amortisörlü ayağı üzerine dikey inen Sirius gemisi ve robot tasarımları filmin en akılda kalan görselleri arasında. Süresi 72 dakika.
Film ABD'de özgün hâliyle sinemalarda gösterilmedi; ama görüntüleri iki farklı Amerikan yapımında yeniden kullanıldı. 1965'te Roger Corman, Curtis Harrington'a Basil Rathbone ve Faith Domergue'lü yeni sahneler ekleterek Voyage to the Prehistoric Planet'i hazırlattı; Rus oyuncuların adları jenerikte uydurma isimlerle değiştirildi. 1968'de ise Peter Bogdanovich, Derek Thomas takma adıyla, Mamie Van Doren'lı yeni sahnelerle Voyage to the Planet of Prehistoric Women'ı çekti. İngiliz yönetmen Alex Cox filmin son dakikalarındaki beklenmedik dönüşü övmüştür. Buna karşın kadın kozmonot Maşa'nın duygusal ve dengesiz bir karakter olarak gösterilmesi Sovyet hükümeti ve basını tarafından kadın düşmanı bulunarak eleştirildi ve bu tepki Kluşantsev'in kariyerine zarar verdi.

Bilimsel karne
Filmin Venüs'ü, 1950'lerde hâlâ yaygın olan bir hayalin ürünü: Bulutların altında sıcak, nemli, bataklıklarla ve tarih öncesi canlılarla dolu bir dünya. Gerçek tablo, film çekildiği yıllarda ortaya çıkmaya başladı. NASA'nın Mariner 2 sondası 14 Aralık 1962'de Venüs'ün yanından geçerek bir gezegene yakın geçişten başarıyla veri gönderen ilk uzay aracı oldu ve Venüs'ün bulutlarının soğuk, yüzeyinin ise son derece sıcak olduğunu gösterdi. Sovyet Venera 4 sondası 1967'de yüzey sıcaklığının 500 dereceye yakın olduğunu ve atmosferin yüzde 95'inin karbondioksit olduğunu belirledi. 15 Aralık 1970'te Venera 7, başka bir gezegene yumuşak iniş yapıp yüzeyden veri gönderen ilk araç oldu.
Bugün bildiğimiz Venüs, filmdekinin tam tersi: Ortalama yüzey sıcaklığı yaklaşık 464 °C ile Güneş Sistemi'nin en sıcak gezegeni; yüzeydeki basınç Dünya'dakinin yaklaşık 93 katı, yani okyanusta neredeyse 1 kilometre derinlikteki basınca eşdeğer. Gezegeni saran kalın bulutlar da sülfürik asitten oluşuyor. Bu koşullarda ne bataklık ne de dinozor yaşayabilir; insanlı bir iniş ise bugünkü teknolojiyle düşünülemez. Yine de filmin araç tasarımları ve iniş sahneleri, Sovyet uzay programının yükseliş yıllarındaki iyimserliği yansıtan görkemli bir belge olarak değerini koruyor.

Sovyet bilimkurgu sinemasının bir başka uzay klasiği için Solaris sayfasına bakabilirsiniz.
Kısaca
- Tür: Bilimkurgu macera, 1962, Sovyetler Birliği, 72 dakika.
- Yönetmen: Pavel Kluşantsev; senaryo Aleksandr Kazantsev ile.
- Konu: Venüs'e ilk insanlı iniş ve robot John.
- Batı'daki izi: Görüntüleri Corman'ın 1965 ve 1968 yapımı iki Amerikan filminde yeniden kullanıldı.
- Bilim: Gerçek Venüs'te yüzey yaklaşık 464 °C, basınç Dünya'nın 93 katı; bataklıklı Venüs hayali 1960'larda sondalarla yıkıldı.
Bunları da izleyinTümü →
VaranasiS. S. Rajamouli2027 · Vizyon: 7 Nisan 2027
Spaceballs: The New OneJosh Greenbaum2027 · Vizyon: 23 Nisan 2027
The ChallengerJames Hawes2013 · 89 dk
Hayabusa: Harukanaru KikanTokiyuki Takimoto2012 · 136 dk
Genç Astronotlar (Explorers)Joe Dante1985 · 109 dk
Venom: Zehirli Öfke (Venom)Ruben Fleischer2018 · 112 dk











