Oblivion
Ay'ın parçalandığı ve insanlığın Titan'a göç ettiği bir gelecekte, Dünya'da kalan son tamirci kendisine anlatılan geçmişten şüphelenmeye başlıyor.
- Tür
- Film
- Yıl
- 2013
- Yönetmen / yaratıcı
- Joseph Kosinski
- Oyuncular
- Tom Cruise, Morgan Freeman, Olga Kurylenko, Andrea Riseborough, Nikolaj Coster-Waldau, Melissa Leo
- Süre / sezon
- 124 dk
Ay'ın parçalandığı ve insanlığın Satürn'ün uydusu Titan'a göç ettiği bir gelecekte, Dünya'da yalnızca bir tamirci kalmıştır. Joseph Kosinski'nin yönettiği Oblivion, Tom Cruise'un canlandırdığı bu adamın, kendisine anlatılan geçmişten şüphelenmeye başlamasını anlatıyor. 2013 yapımı film, ıssız ama büyüleyici manzaraları, 1970'lerin bilimkurgusuna yaptığı göndermeler ve M83'ün müzikleriyle dikkat çekti.
Video: https://www.youtube.com/watch?v=tx6_JMDFfWI
Konusu
Yıl 2077. Altmış yıl önce "Çöpçüler" adı verilen uzaylılar Dünya'ya saldırmış, Ay'ı parçalamış ve yeryüzünü depremler ile dev dalgalarla harap etmiştir. İnsanlık savaşı nükleer silahlarla kazanmış, ama gezegen yaşanmaz hâle gelmiştir. Hayatta kalanlar Titan'daki bir koloniye taşınmıştır. Teknisyen Jack Harper ve iletişim görevlisi Victoria, yörüngedeki dev "Tet" istasyonuna bağlı 49 numaralı birimde çalışmaktadır. Görevleri, okyanus suyunu enerjiye çeviren dev tesisleri koruyan silahlı insansız hava araçlarının bakımını yapmaktır. Görev süreleri dolmak üzeredir; iki hafta sonra onlar da Titan'a gideceklerdir.
Güvenlik gerekçesiyle hafızaları silinmiş olsa da Jack, savaş öncesi New York'ta tanıdığı bir kadını rüyalarında görmeye devam eder. Gizlice yeşil bir vadide kendine bir kulübe kurmuş, enkazlardan kitap ve plak toplamaktadır. Bir gün yakındaki bir noktaya eski bir NASA aracının parçası düşer; içinde derin uykuda yolculuk eden insanlar vardır. Aralarındaki kadın, Jack'in rüyalarındaki yüzdür. Bu karşılaşma, Jack'in kendisi ve görevi hakkında bildiği her şeyi sorgulamasına yol açar.
Yapım ve oyuncular
Kosinski hikâyeyi önce bir resimli roman olarak geliştirdi; ancak bu eser hiçbir zaman yayımlanmadı. Yönetmen, bu çalışmayı stüdyolara sunduğu bir tanıtım dosyası olarak kullandığını anlatıyor. Haklar önce Disney'e satıldı; aile filmi çizgisine uymak için çok fazla değişiklik gerektiğini gören Disney projeden vazgeçince film Universal'a geçti. Senaryo üzerinde Kosinski'nin yanı sıra Karl Gajdusek ve Michael Arndt çalıştı.
Çekimler Mart-Temmuz 2012 arasında yapıldı. Ekip, neredeyse kesintisiz süren gün ışığından yararlanmak için Haziran'da İzlanda'ya gitti; yönetmenin amacı bilimkurguyu karanlık stüdyolardan çıkarıp gün ışığına taşımaktı. Jack'in kullandığı şeffaf kokpitli araç, Kosinski'nin New York Modern Sanat Müzesi'nde gördüğü 1947 yapımı bir helikopterden esinlendi ve dijital modeller yerine gerçek boyutlu bir dekor olarak inşa edildi. Gökyüzündeki kule dekorunda mavi perde yerine yirmi bir projektörle dev bir perdeye yansıtılan gerçek gökyüzü görüntüleri kullanıldı; bu sayede oyuncular gün doğumunu ve batımını gerçekten görebildi. Kadroda Tom Cruise'un yanında Morgan Freeman, Olga Kurylenko, Andrea Riseborough, Nikolaj Coster-Waldau ve Melissa Leo yer alıyor. Fransız grup M83'ün hazırladığı müzikler, Joseph Trapanese'nin katkısıyla tamamlandı.
Julia rolü için beş oyuncu seçmelere katıldı ve rol önce Jessica Chastain'e verildi. Chastain'e kısa süre sonra Zero Dark Thirty'de başrol teklif edilince Cruise, oyuncunun sözleşmesinden ayrılmasına izin verdi ve rol Olga Kurylenko'ya geçti. Kurylenko hazırlık sürecinde astronot eğitim videolarının yanı sıra Tarkovski'nin Solaris'ini de izlediğini, iki filmin de uzay ve hafıza üzerine olduğunu anlatıyor. Savaş öncesine ait kilit bir geri dönüş sahnesi New York'ta Empire State Binası'nın seyir terasında çekildi. Film, Sony'nin F65 kamerasıyla 4K çözünürlükte kaydedildi; ancak maliyet nedeniyle son kopyalar 2K olarak hazırlandı. Cruise'un açıklamasına göre Oblivion, baştan sona Dolby Atmos ses sistemiyle miksajı yapılan ilk uzun metrajlı filmdi.
Bilim ne diyor?
Filmin en çarpıcı görüntüsü, gökyüzünde parçalanmış hâlde asılı duran Ay. Ay'ın yok olması gerçekten de Dünya için büyük bir değişiklik olurdu. NASA'ya göre okyanuslardaki gelgitlerin asıl nedeni Ay'ın kütleçekimi. Güneş de gelgit oluşturuyor; ama bizden Ay'dan yaklaşık 390 kat uzakta olduğu için gelgit kuvveti Ay'ınkinin yarısından biraz az. Yani Ay ortadan kalksa gelgitler tamamen yok olmaz, belirgin biçimde zayıflardı. Parçalanmış bir Ay'ın yörüngede kalan enkazının bir kısmının zamanla Dünya'ya düşmesi de filmde gösterilen felaketlerle uyumlu bir senaryo.
İnsanlığın göç ettiği iddia edilen Titan, Güneş Sistemi'nin en ilginç yerlerinden biri. Satürn'ün en büyük uydusu olan Titan, Merkür gezegeninden bile büyük ve yoğun bir atmosfere sahip tek uydu. Yüzeydeki basınç Dünya'nınkinin yaklaşık 1,45 katı; atmosferi Dünya'nınki gibi çoğunlukla azottan oluşuyor. NASA'ya göre Titan, Dünya dışında yüzeyinde sıvı bulunduğu bilinen tek yer: Ancak bu sıvılar su değil, metan ve etan gibi hidrokarbonlar. Yüzey sıcaklığı eksi 179 derece civarında olduğu için Titan'da yaşamak, kapalı ve ısıtılan yapılar olmadan mümkün değil. Bilim insanları yüzeyin altında sıvı sudan bir okyanus bulunduğunu düşünüyor. NASA, bu uyduyu yakından incelemek için Dragonfly adlı uçan bir sonda hazırlıyor; aracın Temmuz 2028'de fırlatılması ve 2034'te Titan'a ulaşması planlanıyor.
Not: Bu paragraf filmin sürprizine dair ipucu içerir. Film, insanın kimliğini hafızasıyla mı yoksa seçimleriyle mi tanımladığını soruyor. Hafıza silme ve kopyalama teknolojileri bugün bilimin değil, felsefenin konusu; ama filmin asıl derdi zaten teknoloji değil, Jack'in kendisine anlatılanı sorgulama cesareti.
Etkisi
Film 19 Nisan 2013'te ABD'de vizyona girdi ve 120 milyon dolarlık bütçesine karşılık dünya genelinde yaklaşık 288 milyon dolar hasılat elde etti. Eleştirmenlerin büyük bölümü görselliği ve Cruise'un performansını beğendi; senaryoyu ise 2001: Bir Uzay Destanı gibi klasiklerden ödünç alınmış parçaların bir araya getirilmesi olarak eleştirdi. Bazı yorumcular filmi, klasik bilimkurguya yazılmış bir aşk mektubu olarak gördü. Yalnızlık ve kimlik temasıyla filmi seven izleyicilere, Ay'daki tek çalışanın hikâyesini anlatan Ay (Moon) güçlü bir eşlikçi olabilir.
Kısaca
- Yıl: 2013
- Yönetmen: Joseph Kosinski
- Senaryo: Karl Gajdusek, Michael Arndt
- Süre: 124 dakika
- Oyuncular: Tom Cruise, Morgan Freeman, Olga Kurylenko, Andrea Riseborough, Nikolaj Coster-Waldau, Melissa Leo
- Müzik: M83, Joseph Trapanese
Bunları da izleyinTümü →
VaranasiS. S. Rajamouli2027 · Vizyon: 7 Nisan 2027
Spaceballs: The New OneJosh Greenbaum2027 · Vizyon: 23 Nisan 2027
The ChallengerJames Hawes2013 · 89 dk
Hayabusa: Harukanaru KikanTokiyuki Takimoto2012 · 136 dk
Genç Astronotlar (Explorers)Joe Dante1985 · 109 dk
Venom: Zehirli Öfke (Venom)Ruben Fleischer2018 · 112 dk











