21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Oblivion

Ay'ın parçalandığı ve insanlığın Titan'a göç ettiği bir gelecekte, Dünya'da kalan son tamirci kendisine anlatılan geçmişten şüphelenmeye başlıyor.

Tür
Film
Yıl
2013
Yönetmen / yaratıcı
Joseph Kosinski
Oyuncular
Tom Cruise, Morgan Freeman, Olga Kurylenko, Andrea Riseborough, Nikolaj Coster-Waldau, Melissa Leo
Süre / sezon
124 dk

Ay'ın parçalandığı ve insanlığın Satürn'ün uydusu Titan'a göç ettiği bir gelecekte, Dünya'da yalnızca bir tamirci kalmıştır. Joseph Kosinski'nin yönettiği Oblivion, Tom Cruise'un canlandırdığı bu adamın, kendisine anlatılan geçmişten şüphelenmeye başlamasını anlatıyor. 2013 yapımı film, ıssız ama büyüleyici manzaraları, 1970'lerin bilimkurgusuna yaptığı göndermeler ve M83'ün müzikleriyle dikkat çekti.

Konusu

Yıl 2077. Altmış yıl önce "Çöpçüler" adı verilen uzaylılar Dünya'ya saldırmış, Ay'ı parçalamış ve yeryüzünü depremler ile dev dalgalarla harap etmiştir. İnsanlık savaşı nükleer silahlarla kazanmış, ama gezegen yaşanmaz hâle gelmiştir. Hayatta kalanlar Titan'daki bir koloniye taşınmıştır. Teknisyen Jack Harper ve iletişim görevlisi Victoria, yörüngedeki dev "Tet" istasyonuna bağlı 49 numaralı birimde çalışmaktadır. Görevleri, okyanus suyunu enerjiye çeviren dev tesisleri koruyan silahlı insansız hava araçlarının bakımını yapmaktır. Görev süreleri dolmak üzeredir; iki hafta sonra onlar da Titan'a gideceklerdir.

Güvenlik gerekçesiyle hafızaları silinmiş olsa da Jack, savaş öncesi New York'ta tanıdığı bir kadını rüyalarında görmeye devam eder. Gizlice yeşil bir vadide kendine bir kulübe kurmuş, enkazlardan kitap ve plak toplamaktadır. Bir gün yakındaki bir noktaya eski bir NASA aracının parçası düşer; içinde derin uykuda yolculuk eden insanlar vardır. Aralarındaki kadın, Jack'in rüyalarındaki yüzdür. Bu karşılaşma, Jack'in kendisi ve görevi hakkında bildiği her şeyi sorgulamasına yol açar.

Yapım ve oyuncular

Kosinski hikâyeyi önce bir resimli roman olarak geliştirdi; ancak bu eser hiçbir zaman yayımlanmadı. Yönetmen, bu çalışmayı stüdyolara sunduğu bir tanıtım dosyası olarak kullandığını anlatıyor. Haklar önce Disney'e satıldı; aile filmi çizgisine uymak için çok fazla değişiklik gerektiğini gören Disney projeden vazgeçince film Universal'a geçti. Senaryo üzerinde Kosinski'nin yanı sıra Karl Gajdusek ve Michael Arndt çalıştı.

Çekimler Mart-Temmuz 2012 arasında yapıldı. Ekip, neredeyse kesintisiz süren gün ışığından yararlanmak için Haziran'da İzlanda'ya gitti; yönetmenin amacı bilimkurguyu karanlık stüdyolardan çıkarıp gün ışığına taşımaktı. Jack'in kullandığı şeffaf kokpitli araç, Kosinski'nin New York Modern Sanat Müzesi'nde gördüğü 1947 yapımı bir helikopterden esinlendi ve dijital modeller yerine gerçek boyutlu bir dekor olarak inşa edildi. Gökyüzündeki kule dekorunda mavi perde yerine yirmi bir projektörle dev bir perdeye yansıtılan gerçek gökyüzü görüntüleri kullanıldı; bu sayede oyuncular gün doğumunu ve batımını gerçekten görebildi. Kadroda Tom Cruise'un yanında Morgan Freeman, Olga Kurylenko, Andrea Riseborough, Nikolaj Coster-Waldau ve Melissa Leo yer alıyor. Fransız grup M83'ün hazırladığı müzikler, Joseph Trapanese'nin katkısıyla tamamlandı.

Julia rolü için beş oyuncu seçmelere katıldı ve rol önce Jessica Chastain'e verildi. Chastain'e kısa süre sonra Zero Dark Thirty'de başrol teklif edilince Cruise, oyuncunun sözleşmesinden ayrılmasına izin verdi ve rol Olga Kurylenko'ya geçti. Kurylenko hazırlık sürecinde astronot eğitim videolarının yanı sıra Tarkovski'nin Solaris'ini de izlediğini, iki filmin de uzay ve hafıza üzerine olduğunu anlatıyor. Savaş öncesine ait kilit bir geri dönüş sahnesi New York'ta Empire State Binası'nın seyir terasında çekildi. Film, Sony'nin F65 kamerasıyla 4K çözünürlükte kaydedildi; ancak maliyet nedeniyle son kopyalar 2K olarak hazırlandı. Cruise'un açıklamasına göre Oblivion, baştan sona Dolby Atmos ses sistemiyle miksajı yapılan ilk uzun metrajlı filmdi.

Bilim ne diyor?

Filmin en çarpıcı görüntüsü, gökyüzünde parçalanmış hâlde asılı duran Ay. Ay'ın yok olması gerçekten de Dünya için büyük bir değişiklik olurdu. NASA'ya göre okyanuslardaki gelgitlerin asıl nedeni Ay'ın kütleçekimi. Güneş de gelgit oluşturuyor; ama bizden Ay'dan yaklaşık 390 kat uzakta olduğu için gelgit kuvveti Ay'ınkinin yarısından biraz az. Yani Ay ortadan kalksa gelgitler tamamen yok olmaz, belirgin biçimde zayıflardı. Parçalanmış bir Ay'ın yörüngede kalan enkazının bir kısmının zamanla Dünya'ya düşmesi de filmde gösterilen felaketlerle uyumlu bir senaryo.

İnsanlığın göç ettiği iddia edilen Titan, Güneş Sistemi'nin en ilginç yerlerinden biri. Satürn'ün en büyük uydusu olan Titan, Merkür gezegeninden bile büyük ve yoğun bir atmosfere sahip tek uydu. Yüzeydeki basınç Dünya'nınkinin yaklaşık 1,45 katı; atmosferi Dünya'nınki gibi çoğunlukla azottan oluşuyor. NASA'ya göre Titan, Dünya dışında yüzeyinde sıvı bulunduğu bilinen tek yer: Ancak bu sıvılar su değil, metan ve etan gibi hidrokarbonlar. Yüzey sıcaklığı eksi 179 derece civarında olduğu için Titan'da yaşamak, kapalı ve ısıtılan yapılar olmadan mümkün değil. Bilim insanları yüzeyin altında sıvı sudan bir okyanus bulunduğunu düşünüyor. NASA, bu uyduyu yakından incelemek için Dragonfly adlı uçan bir sonda hazırlıyor; aracın Temmuz 2028'de fırlatılması ve 2034'te Titan'a ulaşması planlanıyor.

Not: Bu paragraf filmin sürprizine dair ipucu içerir. Film, insanın kimliğini hafızasıyla mı yoksa seçimleriyle mi tanımladığını soruyor. Hafıza silme ve kopyalama teknolojileri bugün bilimin değil, felsefenin konusu; ama filmin asıl derdi zaten teknoloji değil, Jack'in kendisine anlatılanı sorgulama cesareti.

Etkisi

Film 19 Nisan 2013'te ABD'de vizyona girdi ve 120 milyon dolarlık bütçesine karşılık dünya genelinde yaklaşık 288 milyon dolar hasılat elde etti. Eleştirmenlerin büyük bölümü görselliği ve Cruise'un performansını beğendi; senaryoyu ise 2001: Bir Uzay Destanı gibi klasiklerden ödünç alınmış parçaların bir araya getirilmesi olarak eleştirdi. Bazı yorumcular filmi, klasik bilimkurguya yazılmış bir aşk mektubu olarak gördü. Yalnızlık ve kimlik temasıyla filmi seven izleyicilere, Ay'daki tek çalışanın hikâyesini anlatan Ay (Moon) güçlü bir eşlikçi olabilir.

Kısaca

  • Yıl: 2013
  • Yönetmen: Joseph Kosinski
  • Senaryo: Karl Gajdusek, Michael Arndt
  • Süre: 124 dakika
  • Oyuncular: Tom Cruise, Morgan Freeman, Olga Kurylenko, Andrea Riseborough, Nikolaj Coster-Waldau, Melissa Leo
  • Müzik: M83, Joseph Trapanese

Bunları da izleyinTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor15 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar