21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Güneş'in çekirdeğinde üretilen ışık yüzeye ne kadar sürede çıkar?

Güneş'ten Dünya'ya ışık 8 dakikada gelir ama enerjinin çekirdekten yüzeye çıkması yüz binlerce yıl sürebilir. NASA'nın verdiği süre yaklaşık 170 bin yıldır.

Konu
Güneş
Kaynak
NASA
İlgili sayfa
/ansiklopedi/gunesin-ic-yapisi

Güneş'in çekirdeğinde üretilen enerjinin yüzeye çıkması, çok kaba bir tahminle yaklaşık 170 bin yıl sürer. Çekirdekten Dünya'ya gelen ışığın yolu ise yüzeyden sonra yalnızca yaklaşık 8 dakika 20 saniyedir. Yani gökyüzünde gördüğümüz Güneş ışığı, aslında tarih öncesi bir enerjidir.

Çekirdek nasıl bir yer?

NASA'ya göre Güneş'in çekirdeğinin sıcaklığı 15 milyon °C'yi aşar, kalınlığı yaklaşık 138 bin kilometredir. Yoğunluğu santimetreküp başına yaklaşık 150 gramdır; bu, altının yaklaşık 8 katı, kurşunun yaklaşık 13 katıdır. Enerji burada hidrojenin füzyonuyla, çoğunlukla gama ışınları hâlinde ortaya çıkar.

Neden bu kadar yavaş?

Çekirdeğin çevresindeki madde o kadar yoğundur ki bir foton (ışık parçacığı) çok kısa mesafe gittikten sonra bir atoma çarpıp soğurulur ve yeniden yayılır. Her seferinde rastgele bir yöne gider. NASA ve ESA'nın SOHO eğitim sayfası bunu şöyle anlatır: ışınım sayısız kez sektirilir ve dışa doğru zikzaklı bir yol izler. Bu "rastgele yürüyüşte" foton her adımda çok yol kat etse de net ilerleme çok yavaştır.

Bu süreçte gama fotonları da dönüşür: bir kaynağa göre çekirdekteki her gama fotonu saçılırken birkaç milyon görünür ışık fotonuna bölünür. Yüzeye ulaşan ışık, çekirdekte doğan ışıktan çok daha düşük enerjilidir.

Süre için farklı tahminler

Süre, Güneş'in iç yapısının ayrıntılı modellerine bağlı bir hesaptır; farklı kaynaklar farklı değerler verir:

  • NASA: Işığın çekirdekten konveksiyon bölgesinin tepesine ulaşması yaklaşık 170.000 yıl sürer.
  • Işınım bölgesi ölçütü: 170 bin yıllık değer, 1992'de Mitalas ve Sills'in hesabına dayandırılır ve ışınım bölgesinden çıkış süresi olarak anılır.
  • SOHO (NASA/ESA): Işınım bölgesinin tepesine ulaşmak için "birkaç yüz bin yıl" der.
  • Geniş aralık: Ansiklopedik kaynaklar tahminlerin yaklaşık 10 bin ile 170 bin yıl arasında değiştiğini belirtir; bazı anlatımlar çok daha büyük, milyonlarca yıllık süreler de verir.

Yani "170 bin yıl" kesin bir ölçüm değil, yaygın kullanılan bir tahmindir. Kaynakların hangi bölgeyi ve hangi tanımı kastettiği de değişir.

Güneş'te ışığın yolculuğu
Uzay Gündem
Verileri göster
Çekirdek sıcaklığı15 milyon °C
Çekirdek yoğunluğuyaklaşık 150 g/cm³
Çekirdekten çıkış (tahmin)yaklaşık 170.000 yıl
Yüzeyden Dünya'yayaklaşık 8 dk 20 sn

Bu süreçte aynı foton baştan sona yol almaz. Her soğurma ve yeniden yayımda yeni bir foton doğar; yani yüzeyden çıkan ışık, çekirdekte doğan fotonun kendisi değil, onun enerjisinin devamıdır.

Nötrinolar çok daha hızlı

Füzyonla birlikte nötrino adı verilen parçacıklar da üretilir. Maddeyle çok seyrek etkileştikleri için neredeyse hepsi Güneş'ten anında dışarı kaçar. Bu nedenle nötrinolar, çekirdekte olup bitenin ışıktan çok daha taze haberini getirir.

Işınımdan konveksiyona

Çekirdek Güneş yarıçapının yaklaşık 0,2'sine kadar uzanır; ışınım bölgesi ise yaklaşık 0,2 ile 0,71 yarıçap arasındadır. Enerji çekirdekten çıktıktan sonra önce ışınım bölgesinden geçer. Burada sıcaklık, çekirdekteki yaklaşık 15 milyon kelvinden dışa doğru yaklaşık 1,5 milyon kelvine düşer. Sonra konveksiyon bölgesi gelir: sıcak gaz yukarı yükselir, soğuyup tekrar iner ve enerji, kaynayan bir su gibi çok daha hızlı taşınır.

Yüzeye ulaşan enerji uzaya yayıldığında Dünya'ya gelmesi 8 dakika 19-20 saniye sürer; iki rakam arasındaki saniyelik fark yuvarlamadandır. Kabaca bir karşılaştırma: 170 bin yıl, 8 dakikanın yaklaşık on milyar katıdır.

Güneş'te, birkaç gün boyunca Dünya'ya dönük kalan koyu bir koronal delik (18-21 Eylül 2016). Buradan hızlı güneş rüzgârı akıyor.
NASA/GSFC/SDO

Kısaca

  • Çekirdekten yüzeye enerji çıkışı için yaygın tahmin yaklaşık 170 bin yıldır.
  • Foton, atomlara sürekli çarparak zikzaklı bir yol izlediği için çok yavaş ilerler.
  • Yüzeyden Dünya'ya yolculuk yalnızca yaklaşık 8 dakika 20 saniyedir.
  • Nötrinolar çekirdekten neredeyse hiç engele takılmadan çıkar.

Bunları da biliyor muydunuz?Tümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Uzay AnsiklopedisiTümü →

  1. Tilkicik takımyıldızı (Vulpecula) nedir? M27, Brocchi Kümesi ve ilk pulsarTilkicik takımyıldızı (Vulpecula) nedir? M27, Brocchi Kümesi ve ilk pulsarYapı ve bölge
  2. Uçan Balık takımyıldızı (Volans) nedir? NGC 2442, Lindsay-Shapley Halkası ve güney gökyüzüUçan Balık takımyıldızı (Volans) nedir? NGC 2442, Lindsay-Shapley Halkası ve güney gökyüzüYapı ve bölge
  3. Yelken takımyıldızı (Vela) nedir? Regor, Vela Pulsarı ve Gum BulutsusuYelken takımyıldızı (Vela) nedir? Regor, Vela Pulsarı ve Gum BulutsusuYapı ve bölge
  4. Tukan takımyıldızı (Tucana) nedir? 47 Tucanae ve Küçük Macellan BulutuTukan takımyıldızı (Tucana) nedir? 47 Tucanae ve Küçük Macellan BulutuYapı ve bölge
  5. Güney Üçgeni takımyıldızı (Triangulum Australe) nedir? Atria, NGC 6025 ve Büyük ÇekiciGüney Üçgeni takımyıldızı (Triangulum Australe) nedir? Atria, NGC 6025 ve Büyük ÇekiciYapı ve bölge

TeorilerTümü →

  1. Olbers paradoksu: gece gökyüzü neden karanlık?Olbers paradoksu: gece gökyüzü neden karanlık?Evrenin doğuşu ve yapısı
  2. Lambda-CDM modeli: standart kozmolojiLambda-CDM modeli: standart kozmolojiEvrenin doğuşu ve yapısı
  3. Antropik ilkeAntropik ilkeBilim ve felsefe
  4. Simülasyon hipoteziSimülasyon hipoteziBilim ve felsefe
  5. Vakum bozunmasıVakum bozunmasıEvrenin sonu

Son haberler

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor15 saat önce

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar