Güneş'te ışığın yolculuğu

- Veri kaynağı
- NASA
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
Çekirdek sıcaklığı 15 milyon °C Çekirdek yoğunluğu yaklaşık 150 g/cm³ Çekirdekten çıkış (tahmin) yaklaşık 170.000 yıl Yüzeyden Dünya'ya yaklaşık 8 dk 20 sn
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, Güneş'in çekirdeğinde başlayan enerjinin önce yüzeye, sonra Dünya'ya uzanan yolculuğunu dört sayıyla gösteriyor.
İlk iki satır çekirdeğin koşullarını anlatıyor: sıcaklık 15 milyon °C, yoğunluk ise santimetreküp başına yaklaşık 150 gram. Üçüncü satır, bu yoğun ortamdan çıkışın yaklaşık 170.000 yıl sürdüğünü söylüyor; etiketteki "tahmin" ifadesi bu değerin kesin bir ölçüm olmadığını hatırlatıyor.
Son satır tablodaki en büyük zaman farkını ortaya koyuyor. Yüzeyden Dünya'ya yolculuk yaklaşık 8 dakika 20 saniye, yani 500 saniye sürüyor. Çekirdekten çıkış ile yüzeyden Dünya'ya gidiş aynı ölçekte değil: biri on binlerce yıl, öteki birkaç dakika. Işığın yolculuğunun en yavaş bölümü Dünya'ya giden yol değil, Güneş'in içinden çıkış.
Veriler NASA'ya dayanıyor. Bu sürenin neden bu kadar uzun olduğunu Güneş'in çekirdeğinde üretilen ışık yüzeye ne kadar sürede çıkar? yazısında okuyabilirsiniz.
Bu verilerin arka planı
NASA'ya göre Güneş'in çekirdeği yaklaşık 138 bin kilometre kalınlığındadır. Yoğunluğu altının yaklaşık 8, kurşunun yaklaşık 13 katıdır. Enerji burada hidrojenin füzyonuyla, çoğunlukla gama ışınları hâlinde ortaya çıkar. Çevredeki madde o kadar yoğundur ki bir foton çok kısa mesafe gittikten sonra bir atoma çarpıp soğurulur ve yeniden yayılır; her seferinde rastgele bir yöne gider. Bu zikzaklı "rastgele yürüyüşte" net ilerleme çok yavaştır. Her soğurma ve yeniden yayımda yeni bir foton doğar; yüzeyden çıkan ışık, çekirdekte doğan fotonun kendisi değil, enerjisinin devamıdır.
170.000 yıl yaygın bir tahmindir, kesin bir ölçüm değil. NASA bu süreyi çekirdekten konveksiyon bölgesinin tepesine kadar olan yol için verir; SOHO sayfası ışınım bölgesinin tepesi için "birkaç yüz bin yıl" der. Ansiklopedik kaynaklarda tahminler yaklaşık 10 bin ile 170 bin yıl arasında değişir, bazı anlatımlar milyonlarca yıldan söz eder. Kaynaklar hangi bölgeyi ve hangi tanımı kastettiğine göre ayrışır.
Sıcaklık ışınım bölgesinde dışa doğru yaklaşık 15 milyon kelvinden 1,5 milyon kelvine düşer; sonra konveksiyon bölgesinde sıcak gaz yükselip soğuyarak enerjiyi çok daha hızlı taşır.
Sık sorulanlar
170.000 yıl kesin bir değer mi?
Hayır. Güneş'in iç yapısının ayrıntılı modellerine bağlı bir hesap olduğu için kaynaklara göre değişiyor.
Nötrinolar da bu kadar mı bekler?
Hayır. Maddeyle çok seyrek etkileştikleri için neredeyse hepsi Güneş'ten anında dışarı kaçar ve çekirdekte olup bitenin ışıktan çok daha taze haberini getirir.
Yüzeyden Dünya'ya süre neden bazen 8 dk 19 sn, bazen 20 sn yazılıyor?
Aradaki saniyelik fark yuvarlamadan kaynaklanıyor. Kabaca 170 bin yıl, 8 dakikanın yaklaşık on milyar katıdır.












