Yoshiki Tanaka

Yoshiki Tanaka kimdir?

Yoshiki Tanaka (田中芳樹, doğumu 22 Ekim 1952), Japon romancıdır. En çok, Samanyolu'nda iki yıldızlararası devletin yüz elli yıldır süren savaşını anlatan on ciltlik uzay operası Ginga Eiyū Densetsu ile, yani Legend of the Galactic Heroes (Galaktik Kahramanlar Efsanesi) serisiyle tanınır. 1982-1987 arasında yayımlanan seri 1988'de Japonya'nın bilimkurgu ödülü Seiun'u kazandı ve Ocak 2022 itibarıyla toplam baskısı 15 milyon kopyayı aştı. Tanaka ayrıca Pers tarihinden esinlenen fantastik seri Arslan Senki (The Heroic Legend of Arslan) ve Sōryūden ile de bilinir.

Uzay Gündem'in kitaplık bölümünde Tanaka, Japon uzay operasının en önemli yazarlarından biri olarak yer alıyor. Romanlarından uyarlanan animenin sayfası: Legend of the Galactic Heroes.

Hayatı

Tanaka, Kumamoto vilayetine bağlı Hondo'da (bugünkü Amakusa) doğdu, bir yaşındayken ailesiyle Kumamoto kentine taşındı. Çocukluğundan beri okumaya düşkündü; ilkokulun ilk yıllarında gençler için yazılmış bir dünya tarihi dizisiyle tarihi baştan sona okudu. En sevdiği kitaplar arasında Jules Verne'in romanlarını ve Isaac Asimov'un The Stars, Like Dust (Yıldızlar Toz Gibi) romanını sayar.

1976'da Tokyo'daki Gakushūin Üniversitesi'nin Japon edebiyatı bölümünden mezun oldu, 1980'de aynı üniversitede yüksek lisansını tamamladı. Doktora programının derslerini bitirdi ama tez vermeden ayrıldı.

Yazarlığa 1970'lerin sonunda Rinoie Yutaka (李家豊) takma adıyla başladı: "Midori no Sōgen ni..." adlı öyküsüyle gizem ve fantastik edebiyat dergisi Gen'eijō'nun yeni yazar ödülünü kazandı. Bu takma adı, Japon soyadları arasında R sesiyle başlayanlar az olduğu için seçmişti; ama adının nasıl okunduğu sürekli sorulunca ve Çinli sanılınca, gerçek adıyla aynı okunan ama farklı karakterlerle yazılan "Tanaka Yoshiki" adını kullanmaya başladı (gerçek adı 田中美樹). İlk romanı Byakuya no Shōshō 1981'de yayımlandı.

30 Kasım 2024'te beyin kanaması geçirerek hastaneye kaldırıldı. Yazarın ofisi bu durumu bir yıl sonra, 30 Kasım 2025'te duyurdu. Hasar Tanaka'nın hareket yeteneğini etkiledi ve yazar tedavisini sürdürmek için bir bakım kurumuna yerleşti.

Legend of the Galactic Heroes: doğuşu ve konusu

Serinin kökü, Tanaka'nın 1970'lerin sonunda Gen'eijō için yazmaya başladığı Ginga no Chess Game (Galaksinin Satranç Oyunu) adlı bir uzay operasıdır. Tanaka bu romanın zamanına kadar uzanan bütün bir galaksi tarihi kurgulamıştı; Reinhard ile Yang'ın rekabeti bu tarihin geçmişteki bir bölümüydü. Dergi kapanınca roman yarım kaldı. Üç yıl sonra Tokuma Shoten'den bir editör taslağı okudu, asıl öyküden çok galaksi tarihinin ilgi çekici olduğunu söyledi ve geçmişteki bu bölümü bir tarih romanı gibi yazmasını önerdi.

İlk cilt Kasım 1982'de Tokuma Novels dizisinden çıktı. Yayınevi devam ciltlerinin yayımlanıp yayımlanmayacağına satışlara bakarak karar verecekti; bu yüzden ilk baskıda cilt numarası bile yoktu. Seri üçüncü ciltten sonra büyük ilgi gördü ve on cildin hepsi 1987'ye kadar tamamlandı. Bunlara beş ciltlik yan öyküler (gaiden) eklendi. Tanaka son cildin sonsözünde, ana öykünün devamını yazmayacağını açıkladı.

Öykü uzak gelecekte, Samanyolu'nda geçer. İnsanlığın galaksiye yayıldığı dönemde kurulan Galaktik Federasyon, seçimle iktidara gelen eski amiral Rudolf von Goldenbaum'un kendini imparator ilan etmesiyle mutlakiyetçi Galaktik İmparatorluk'a dönüşmüştür. İmparatorluk'tan kaçan köleler "10.000 ışık yılı süren Uzun Yürüyüş" ile Orion Kolu'ndan Yay (Sagittarius) Kolu'na geçmiş ve cumhuriyetçi Özgür Gezegenler İttifakı'nı kurmuştur. İki devlet arasında bir de, her iki tarafla ticaret yapan Fezzan adlı bir gezegen-devlet vardır. Anlatının merkezinde iki genç askerî deha yer alır: İmparatorluk'ta, kız kardeşi imparatorun cariyesi olarak sarayına alınan ve yükselerek iktidarı ele geçiren Reinhard von Lohengramm; İttifak'ta ise aslında tarihçi olmak isteyen, ücretsiz olduğu için askerî akademiye giren ve neredeyse imkânsız durumlarda zafer kazanan Yang Wen-li. İki rakip birbirine derin saygı duyar.

Tanaka öyküyü "sonraki çağların tarihçisi" bakışıyla anlatır; roman bu yüzden bir tarih kitabı havası taşır. Çin tarihi başta olmak üzere gerçek tarihten olaylar sık sık yankılanır. Monarşi ile demokrasiyi, iyi yönetilen bir diktatörlükle bozulmuş bir cumhuriyeti karşı karşıya koyan siyasi sorgulaması, seriyi sıradan bir uzay savaşı öyküsünden ayırır.

Uyarlamaları

Seri, Japon animasyon tarihinin en uzun soluklu uyarlamalarından birine konu oldu. Kitty Films'in ürettiği ilk film My Conquest Is the Sea of Stars 6 Şubat 1988'de gösterime girdi. Hemen ardından başlayan ana OVA (doğrudan video için üretilen anime) serisi Aralık 1988 ile Mart 1997 arasında dört dönem hâlinde yayımlandı ve 110 bölüme ulaştı. Production I.G'nin yeniden uyarlaması Die Neue These 2018'de başladı. Romanlar ise İngilizceye ilk kez Viz Media'nın Haikasoru dizisinde çevrildi; ilk cilt 2016'da, onuncu cilt 2019'da çıktı.

Bilimle ilişkisi

Tanaka bilimsel bir ayrıntı yazarı değildir; onu ilgilendiren teknoloji değil, tarih ve siyasettir. Bu tercih, serinin bilimkurgu öğelerini de belirledi. Japonca kaynakların aktardığına göre Tanaka, öyküyü insanlar arasındaki ilişkilerden doğan bir tarih draması olarak kurmak için romana bilerek uzaylı ırklar, doğaüstü güçler, savaş robotları, androidler ve klon insanlar koymadı. Taslak hâlindeki Ginga no Chess Game'de yer alması düşünülen doğaüstü güçlere sahip karakterleri de çıkardı. Uzay gemileri, uzay kaleleri ve ışın silahları yazıldığı dönemin teknolojisinin uzantısı olarak tasarlandı; savaşlar ise yeryüzündeki cephe ve muharebe düzeni kavramlarıyla anlatıldı.

Öte yandan seride bugünkü fiziğin izin vermediği öğeler de vardır: ışıktan hızlı iletişim, warp (bükülme) yolculuğu ve kütleçekim denetimi. Işıktan hızlı yolculuğun bilimdeki karşılığı olarak tartışılan bir kuramsal düşünce için Alcubierre sürücüsü sayfamıza bakabilirsiniz; bu kuram bile şimdilik var olduğu bilinmeyen "egzotik madde" gerektirir.

Serinin galaksi coğrafyası da gerçek bir yapıya dayanır. Orion Kolu, Güneş Sistemi'nin içinde bulunduğu sarmal koldur; Yay Kolu ise ona komşu, galaksi merkezine daha yakın bir koldur. Romandaki iki devlet arasında yalnızca dar "koridorlarla" geçiş yapılabilmesi kurgusal bir öğe olsa da, devletleri gerçek sarmal kollara yerleştirmek Tanaka'nın tarih anlatısına inandırıcı bir harita kazandırır. Samanyolu'nun gerçek yapısı için Samanyolu'nun yapısı sayfamıza bakabilirsiniz. Romanda insanların yerleştiği pek çok gezegen terraforming ile yaşanabilir hâle getirilmiştir; bu fikrin bilimsel karşılığı Terraforming sayfamızda anlatılıyor.

Diğer eserleri

Tanaka'nın uzay operası dışındaki eserleri de geniş okur kitlesine ulaştı. Arslan Senki (birinci bölüm 1986-1990, ikinci bölüm 1991-2017) Pers tarihinden ve yazarın kendi hayal gücünden beslenen bir fantastik seridir; OVA ve televizyon dizisi olarak uyarlandı. 1987'de başlayan Sōryūden (Legend of the Dragon Kings) OVA olarak, bir başka uzay serisi olan Tytania (1988-2015) ise 2008'de televizyon animesi olarak uyarlandı. Tanaka bunların dışında macera ve polisiye romanları da yazdı. Tanaka Çin tarihine de ilgi duyar; Çin'de geçen romanlar yazdı ve Song hanedanının ünlü komutanı Yue Fei'nin öyküsü gibi klasik Çin anlatılarını Japoncaya uyarladı.

Ödülleri

• 1970'lerin sonu: Gen'eijō dergisinin yeni yazar ödülü (Rinoie Yutaka adıyla, "Midori no Sōgen ni...")
• 1988: 19. Seiun Ödülü, Japon uzun roman dalı (Legend of the Galactic Heroes)
• 2006: Utsunomiya Çocuk Ödülü (Rhine no Toriko)

Etkisi

Legend of the Galactic Heroes, tarih romanı ile uzay operasını birleştiren yapısıyla Japon bilimkurgusunun en çok okunan serileri arasına girdi. Kırk yılı aşkın süredir yeni baskılarla, anime, manga, oyun ve tiyatro uyarlamalarıyla okurlarını korudu. Anime News Network yazarı Christopher Farris, romanların kuru bir tarih anlatımı olmaktan çok ana kahramanların kişisel dünyalarına odaklandığını yazdı. Serinin iki tarafı da tek boyutlu kötüler olarak göstermemesi, okurların hem Reinhard'ın hem de Yang'ın yanında durabilmesini sağlar. Galaksi ölçeğinde imparatorlukların yükselişini ve çöküşünü tarih bilinciyle anlatması bakımından seri, Batı bilimkurgusunda Asimov'un Vakıf serisini akla getirir.