Legend of the Galactic Heroes

Legend of the Galactic Heroes (Galaksi Kahramanları Efsanesi), Yoshiki Tanaka'nın romanlarından uyarlanan ve pek çok eleştirmenin "animenin en büyük bilimkurgu destanı" diye andığı uzay operası. 1988-1997 yılları arasında doğrudan video olarak dört dönem hâlinde yayımlanan 110 bölümlük OVA, galaksinin hâkimiyeti için yüz elli yıldır savaşan iki yıldızlararası devleti, iki dâhi komutanın gözünden anlatıyor. Dizide uzaylı yok; bütün dram insanların siyaseti, ihtirası ve savaşın bedeli üzerine kurulu.

Konusu

Hikâye çok uzak bir gelecekte, Samanyolu Galaksisi'nde geçiyor. İnsanlık terraform edilmiş, yani Dünya'ya benzer hâle getirilmiş gezegenlere yayılmış. Bir yanda mutlak monarşiyle yönetilen Galaktik İmparatorluk, öte yanda imparatorluktan kaçan kölelerin kurduğu cumhuriyetçi Özgür Gezegenler İttifakı var. Evrenin tarihine göre bu kaçaklar, "On Bin Işık Yılı Uzun Yürüyüşü" ile galaksinin Yay (Sagittarius) koluna sığınmış ve orada kendi devletlerini kurmuş.

İmparatorluk tarafında hırslı bir askerî deha olan Reinhard von Müsel, sonradan aldığı adla Reinhard von Lohengramm yükseliyor. İlk amacı, imparatorun cariyesi olarak alınan ablası Annerose'yi kurtarmak; zamanla yozlaşmış hanedanı yıkıp bütün galaksiyi kendi yönetimi altında birleştirmeyi hedefliyor. İttifak tarafında ise asıl hayali tarihçi olmak olan, askerî akademiye yalnızca parasız eğitim için giren Yang Wen-li var. Yang istemeye istemeye başarılı bir komutana dönüşüyor ve demokrasinin kusurlarını görmesine rağmen ona bağlı kalmaya çalışıyor.

Yapım

Tanaka'nın on ciltlik roman dizisi 1987'de tamamlandı ve 1988'de Seiun Ödülü'nün "yılın romanı" dalını kazandı. İlk anime uyarlaması, Reinhard ile Yang'ın ilk karşılaşmasını anlatan ve Şubat 1988'de gösterime giren My Conquest Is the Sea of Stars filmi oldu. Ana OVA dizisi birkaç ay sonra, Aralık 1988'de bu filmin kaldığı yerden başladı ve Mart 1997'ye kadar dört dönem hâlinde 110 bölüme ulaştı.

Dizinin genel yönetmenliğini Noboru Ishiguro üstlendi; yapımcı stüdyo Kitty Film oldu. Açılış yazılarında kullanılan Almanca "Heldensagen vom Kosmosinsel" başlığı da dizinin tanınan simgelerinden biri. Müzik künyesinde Doğu Alman plak şirketi VEB Deutsche Schallplatten'in adı yer alıyor; dizi, uzay savaşlarını bu şirketin kayıtlarıyla görselleştirmesiyle hatırlanıyor. Dizinin İngilizce resmî yayını ise yıllar sonra geldi: Sentai Filmworks, 2015'te lisansı aldığını duyurdu ve dizi 2017'de HIDIVE'da yayımlandı. Production I.G stüdyosu 2018'de Die Neue These adıyla yeni bir uyarlamaya başladı.

Bilim ne diyor?

Legend of the Galactic Heroes bir "bilim" dizisinden çok bir siyaset ve tarih anlatısı; ışıktan hızlı yolculuk, dev filolar ve yapay yerçekimi gibi bilimkurgu araçlarını hikâyenin arka planı olarak kullanıyor. Yine de evrenin coğrafyası gerçek Samanyolu'na dayanıyor. NASA'nın anlatımıyla Güneş'imiz, galaksinin Yay ve Kahraman (Perseus) kolları arasında kalan, Orion Kolu ya da Orion Mahmuzu denen küçük, kısmi bir sarmal kolun yakınında yer alıyor. Dizideki İttifak'ın sığındığı Yay kolu da gerçek bir yapı; kapaktaki NASA görseli, Yay kolundan bir tahtadan çıkan kıymık gibi dışarı taşan, yaklaşık 3 bin ışık yılı uzunluğundaki genç yıldız ve gaz bulutu yapısının galaksideki yerini gösteriyor.

Dizinin galaksi ölçeğindeki savaşları, gerçek mesafelerin ne kadar büyük olduğunu da hatırlatıyor. Işığın bir yılda kat ettiği mesafe olan ışık yılı, yaklaşık 9,46 trilyon kilometre; İttifak'ın efsanevi kaçışı olan on bin ışık yılı ise ışığın bile on bin yılda kat edebileceği bir yol. Bu yüzden dizideki gibi galaksiye yayılmış bir insan uygarlığı, ışık hızı sınırını aşmanın bir yolunu bulmayı gerektiriyor; fizik bugün böyle bir yol tanımıyor.

Etkisi

Tanaka, iyiyle kötünün çatıştığı siyah-beyaz bir dünya yerine iki kusurlu, gri siyasi yapının çatıştığı bir evren kurmak istediğini söylemişti. Bilimkurgu Ansiklopedisi'ne göre dizi, galaktik imparatorluk, dev uzay gemileri, gizli güç odakları ve büyük komplolar gibi klasik bilimkurgu kalıplarını kullanıyor ama beklentileri tersine çeviriyor: Uzaylı yok, savaş yıkıcı bedellerle kazanılıyor ve sessiz siyaset tartışmaları filo savaşları kadar sürükleyici olabiliyor. Ansiklopedi, serinin Japonya'nın bilimkurgu dünyasında bir mihenk taşına dönüştüğünü yazıyor.

Dizinin İngilizce resmî yayını 2017'de çıktığında Anime News Network, dizinin "yazılmış en tatmin edici anime finallerinden birine" sahip olduğunu yazdı. Seri Çin'deki çevrim içi edebiyatın gelişiminde de "son derece etkili" olarak tanımlanıyor.

Neden izlemeli?

Yüz on bölüm göz korkutucu bir uzunluk, ama karşılığında devletlerin, demokrasinin ve otoritenin doğası üzerine düşündüren, karakterleri yıllar içinde değişen gerçek bir destan sunuyor. Uzay savaşlarını strateji oyunu gibi izlemeyi sevenler kadar tarih ve siyaset meraklıları için de eşsiz bir yapım.

Kısaca

• Yıl: 1988-1997
• Genel yönetmen: Noboru Ishiguro
• Dayandığı eser: Yoshiki Tanaka'nın romanları
• Bölüm: 4 sezon, 110 bölüm (OVA)
• Yeni uyarlama: Die Neue These (2018'den beri)