Antarktika deniz buzu 2026 zirvesine ulaştı: kayıttaki üçüncü en düşük maksimum

Buz, uydu gözlemlerinin başladığı tarihten bu yana ölçülen üçüncü en düşük en geniş yayılımına ulaştı.

Karayla çevrili bir okyanus havzası olan Arktik'in tersine, Antarktika okyanusla çevrili büyük bir kıtadır. Bu coğrafya nedeniyle deniz buzu kış boyunca genişlemek için daha fazla yer bulur. Ancak bu buz aynı zamanda daha sıcak enlemlere uzanır ve bu da yazın daha fazla erimeye yol açar. Antarktika deniz buzu genellikle Güney Yarımküre kışının sonuna doğru, eylülde en yüksek düzeyine çıkar ve şubatta en düşük düzeyine geriler.

NASA ile Ulusal Kar ve Buz Veri Merkezi'ne (NSIDC) göre, 2026'da Antarktika deniz buzu yıllık en geniş yayılımına büyük olasılıkla 14 Eylül'de ulaştı. O tarihte buz, tahmini 17,59 milyon kilometrekarelik (6,79 milyon mil kare) bir alanı kaplıyordu; bu da kayıtlardaki üçüncü en düşük maksimum oldu.

Rekor yükseklerden rekor düşüklere

1979'dan 2014'e kadar toplam Antarktika deniz buzu her on yılda yüzde 1 kadar arttı. Bu artışın anlamlı bir değişimin işareti olup olmadığı belirsizdir, çünkü Antarktika çevresinde buz yayılımı yıldan yıla büyük ölçüde değişir. 2012'den 2014'e kadar üç yıl üst üste uydular kış deniz buzu yayılımında yeni rekor yükseklikler gözlemledi. Bu yükseklikler, Arktik buzunun hızla gerilediği bir dönemde gerçekleşti.

Tırmanış 2015'te son buldu ve Antarktika çevresindeki deniz buzunda belirgin azalmalar 2016'da başladı. O zamandan beri küçük toparlanmaların görüldüğü yıllar oldu, ancak genel olarak Antarktika deniz buzu örtüsü büyük ölçüde normalin altında kaldı. Hem rekor düşük en az yayılım hem de rekor düşük en geniş yayılım 2023'te gerçekleşti. Bilim insanları, bu gerilemenin uzun vadeli bir değişimin parçası mı yoksa istatistiksel bir dalgalanma mı olduğunu anlamak için bölgeyi her yıl gözlemeyi sürdürecek.

Bulutların arasından görmek

Deniz buzu yayılımını belirlemek için bilim insanları, Dünya'nın doğal olarak yaydığı mikrodalga enerjisini ölçen pasif mikrodalga algılayıcılı uydulardan yararlanır. Deniz buzu bu enerjiyi açık sudan daha fazla yaydığı için mikrodalga görüntülerinde belirgin biçimde ayırt edilir. Mikrodalgalar bulutların içinden geçtiğinden, uydular hava durumundan bağımsız olarak deniz buzunu düzenli biçimde gözleyebilir.

Kayıt, 1978'in sonlarında NASA'nın Nimbus-7 uydusundan toplanan verilerle başladı; ardından 1987'den itibaren Savunma Meteoroloji Uydu Programı (DMSP) uyduları ve 2002 ile 2011 arasında NASA'nın Aqua uydusu devreye girdi. 2025'te bilim insanları Japonya Havacılık ve Uzay Araştırma Ajansı'nın GCOM-W uydusundan gelen gözlemleri kullanmaya başladı.