Cygnus XL yeniden yolda: NASA, CRS-25 ikmal uçuşunu 29 Kasım'a planladı

Northrop Grumman'ın Cygnus XL kargo aracı, Uluslararası Uzay İstasyonu'na yeni bir ikmal uçuşu için hazırlanıyor. NASA'nın 2 Kasım'daki duyurusuna göre "NASA'nın Northrop Grumman Ticari İkmal Hizmetleri 25" ya da kısaca CRS-25 adını taşıyan görevin fırlatılması, en erken 29 Kasım Pazar günü Doğu saatiyle 10.49 için hedefleniyor. Bu, Türkiye saatiyle 18.49'a karşılık geliyor.

Araç, Florida'daki Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri Üssü'nün 40 numaralı fırlatma kompleksinden bir SpaceX Falcon 9 roketiyle yola çıkacak. NASA'ya göre bu, şirketin ajansla yaptığı sözleşme kapsamında istasyona erzak taşımak için ürettiği 25. araç olacak. Fırlatma tarihleri hava koşulları ve hazırlıklara göre değişebildiği için "en erken" ifadesi önemli.

Bir Cygnus ayrıldı, yenisi geliyor

İstasyondaki önceki Cygnus XL, altı aya yakın kalışın ardından 9 Ekim'de Canadarm2 robot koluyla serbest bırakılmıştı. Haberin kapağındaki fotoğraf da o anı gösteriyor. O aracın ayrılışını ve görevini burada anlatmıştık. Boşalan yer şimdi yeni araca ayrılıyor.

NASA'nın planına göre fırlatmadan sonra istasyondaki astronotlar Cygnus'u Canadarm2 ile yakalayacak ve aracı Unity modülünün Dünya'ya bakan bağlantı noktasına yerleştirecek. Kargo burada boşaltılacak. Unity, 1998'de fırlatılan ve istasyonun ABD bölümünün ilk parçası olan bağlantı modülü. Araç, Mayıs 2027'ye kadar istasyona bağlı kalacak.

Cygnus tek yönlü bir araç. Dragon gibi okyanusa inip yük geri getiremiyor; görevinin sonunda istasyonda biriken atıklarla doldurulup atmosferde yakılıyor. Bu yüzden istasyonun kısıtlı iç hacminde yer açmak da işlerinden biri sayılıyor.

Kanserden kas kaybına: Hangi deneyler gidiyor?

Cygnus, ekip için yiyecek, malzeme ve donanımın yanında birkaç yeni bilim deneyi de taşıyacak. NASA'nın öne çıkardığı başlıklar şunlar:

• DNA'dan esinlenen parçacıklar: Uzayda çok küçük, DNA yapısından esinlenen parçacıklar üretecek bir donanım. Amaç, kanser ve kireçlenme (osteoartrit) tedavisinde ilaçların hedefe ulaştırılmasını iyileştirmek.
• Kanserin yayılmasını öngörmek: Bir hastanın kanserinin vücudun başka bölgelerine yayılma olasılığını tahmin ederek tedavilere yol gösterebilecek bir çalışma.
• Kas kaybına karşı ilaçlar: İnsan kas hücreleri ve ilaçlarla, hem uzay uçuşunun hem de Dünya'da yaşlanmanın yol açtığı kas kaybına karşı tedavilerin sınanması.
• Küçük bir radyasyon algılayıcısı: Gelecekteki görevlerde ekip güvenliğini artırmak için tasarlanmış kompakt bir sensör.

NASA'ya göre her ikmal uçuşu biyoloji ve biyoteknoloji, yer ve uzay bilimleri, fizik bilimleri ve teknoloji gösterimleri alanlarında deneyler taşıyor. CRS-25'in tam deney listesi henüz yayımlanmadı; yukarıdakiler ajansın ilk duyuruda öne çıkardıkları.

Mikro çekim, yani istasyondaki neredeyse ağırlıksız ortam, hücrelerin ve malzemelerin davranışını Dünya'dakinden farklı kılıyor. Astronotlar uzun kalışlarda kas kaybı yaşadığı için istasyon, yaşlanmayla gelen benzer sorunları incelemek için de bir laboratuvar işlevi görüyor.

Neden önemli?

NASA'ya göre istasyonda 26 yıldır kesintisiz olarak insan yaşıyor ve çalışıyor. Bu sürekliliği ayakta tutan şey düzenli ikmal uçuşları. ABD'li şirketlerin sağladığı kargo taşımacılığı, ajansın istasyona bilim deneyi gönderme kapasitesini artırıyor. NASA, alçak Dünya yörüngesinde ticari şirketlerin daha çok sorumluluk üstlenmesiyle kendi kaynaklarını Artemis ve Ay Üssü programlarına, oradan da Mars'a gidecek ilk insanlı görevlere yönelttiğini vurguluyor.

Sırada ne var?

NASA, fırlatma öncesi ve fırlatma etkinlikleri için ABD basınından akreditasyon başvurularını 12 Kasım'a kadar alıyor. Kesin fırlatma saati ve yakalama takvimi, tarih yaklaştıkça ajansın istasyon günlüğünde paylaşılacak. Cygnus'un istasyona ulaşmasıyla birlikte yeni deneyler kış boyunca istasyon ekibinin gündemine girecek.