Vulcan dokuz aylık aradan sonra 13 Kasım'da uçuşa dönüyor: 40 Amazon Leo uydusu taşıyacak

United Launch Alliance (ULA), Vulcan roketinin 13 Kasım Cuma günü yeniden uçmasını planlıyor. Şirketin görev sayfasına göre Vulcan, Florida'daki Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri Üssü'nün 41 numaralı fırlatma kompleksinden (SLC-41) Amazon'un geniş bant internet takımyıldızı Amazon Leo için 40 uyduyu alçak Dünya yörüngesine taşıyacak. Fırlatma, Vulcan'ın katı yakıtlı iticilerindeki sorun nedeniyle yaklaşık dokuz ay süren bir aranın ardından gelecek.

Uçuşları durduran lüle sorunu

Vulcan'ın kalkışta ek itki sağlayan katı yakıtlı iticileri Northrop Grumman yapımı GEM 63XL motorları. Roket Ekim 2024'teki ikinci uçuşunda iticilerden birinin lülesini kaybetmiş, buna rağmen hedef yörüngeye ulaşmıştı. Benzer bir sorun 12 Şubat 2026'daki USSF-87 görevinde, dört iticiden birinde yeniden yaşandı; araç yine yörüngeye ulaştı, ancak Vulcan uçuşları o tarihten bu yana askıya alınmıştı.

ULA, Northrop Grumman ve ABD Uzay Kuvvetleri'nden oluşan ortak bir ekip son olayı inceledi. ULA'nın açıklamasına göre ekip birkaç olası etkeni belirledi ve bunlar lülenin tasarımında ve üretim sürecinde yapılan iyileştirmelerle giderildi. Şirket, inceleme bulgularının ayrıntısını paylaşmadı. Kasım'daki uçuşta iyileştirilmiş lüle tasarımı kullanılacak; ULA ek test ve analizlerin görevle paralel sürdürüleceğini, yeni tasarımı uçurmanın iyileştirmeleri doğrulayacak uçuş verisini sağlayacağını belirtiyor.

İlk altı iticili Vulcan

Görev, Vulcan'ın bugüne kadarki en güçlü yapılandırması olan VC6L ile uçacak. Harfler ve rakam, roketin altı katı yakıtlı iticiyle ve uzun faydalı yük kaplamasıyla uçacağını gösteriyor. ULA'nın verdiği bilgilere göre ilk kademe, sıvılaştırılmış doğal gaz (metan) yakan iki BE-4 motoruyla çalışıyor; her motor deniz seviyesinde yaklaşık 2.400 kilonewton itki üretiyor. Altı GEM 63XL iticisinin her biri ise kalkışta 2.044 kilonewton ek itki sağlıyor.

Üst kademede bu görev için ilk kez alçak yörünge görevlerine göre iyileştirilmiş Centaur V kullanılacak. Sıvı hidrojen ve sıvı oksijen yakan kademe, her biri 106 kilonewton itki üreten iki RL10C-1-1A motoruna sahip. Uydular, 5,4 metre çapında ve 21,3 metre uzunluğundaki faydalı yük kaplamasının içinde taşınıyor. Roket, SLC-41'in güneyinde Amazon görevleri için kurulan yeni dikey montaj binası VIF-A'da birleştirildi; fırlatma platformu raylar üzerinde yaklaşık 4,3 kilometre ilerleyerek rampaya taşınacak.

Amazon Leo için 38 Vulcan

Bu fırlatma, Amazon'un takımyıldızı için planlanan 38 Vulcan uçuşunun ilki. ULA bugüne kadar Amazon uydularını Atlas V roketiyle sekiz görevde yörüngeye taşıdı. Şirketin 2 Temmuz'daki sekizinci Atlas V fırlatmasının ardından yaptığı açıklamaya göre o tarih itibarıyla yörüngedeki Amazon Leo uydularının sayısı 375'i aşmıştı ve bunların 224'ünü ULA fırlatmıştı. Amazon Leo'nun fırlatma sistemleri direktörü Melissa Wuerl aynı açıklamada, Atlas V'in sekiz görevin tamamında başarılı olduğunu, Cape Canaveral'da yüzlerce uydunun uçuşa hazır beklediğini ve Vulcan'a özel montaj binasıyla fırlatma sıklığının artırılacağını söylemişti. Amazon, ilk ticari hizmeti bu yılın sonlarında başlatmayı planladığını açıklamıştı. Takımyıldızın ilk aşamasının 3.000'den fazla uydudan oluşması planlanıyor; amaç, mevcut altyapının ulaşmadığı bölgelere hızlı ve güvenilir internet sağlamak. Bu görevde taşınacak 40 uydu, Atlas V'in son Amazon seferindeki 29 uydudan belirgin biçimde fazla; bu yüzden Vulcan, Amazon'un kurulum hızında önemli bir rol oynayacak.

Fırlatmanın sonucu iki açıdan izlenecek: İyileştirilmiş lülenin uçuşta beklendiği gibi çalışıp çalışmadığı ve Vulcan'ın ABD'nin ulusal güvenlik yüklerini yeniden taşımaya ne zaman onay alacağı. Fırlatma tarihleri teknik ve hava koşullarına bağlı olarak değişebiliyor; 13 Kasım şu an için hedeflenen tarih.