The Last Starfighter
Atari salonundaki bir oyunda rekor kıran genç Alex, oyunun aslında yıldızlar arası bir ordunun savaşçı sınavı olduğunu öğrenir. 1984 yapımı film, bilgisayar grafiğinin öncülerinden.
- Tür
- Film
- Yıl
- 1984
- Yönetmen / yaratıcı
- Nick Castle
- Oyuncular
- Lance Guest, Dan O'Herlihy, Catherine Mary Stewart, Robert Preston
- Süre / sezon
- 101 dk
Bir atari salonundaki oyun makinesinde rekor kıran sıradan bir genç, ertesi gün kendini galaksiler arası bir savaşın ortasında bulursa ne olur? Nick Castle'ın yönettiği 1984 yapımı The Last Starfighter, bu basit ama akılda kalan fikri sıcak bir macera filmine dönüştürüyor. Film, bugün özellikle sinema tarihindeki teknik yeriyle anılıyor: Tron ile birlikte, uzay gemilerini, mekânları ve savaş sahnelerini geniş ölçüde bilgisayarla üretilmiş görüntülerle anlatan ilk filmlerden biri.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=ZujpF9VRMbg
Konusu
Alex Rogan, bir karavan parkında annesi ve küçük kardeşiyle yaşayan, kasabadan çıkıp üniversiteye gitmeyi hayal eden bir genç. Kız arkadaşı Maggie dışında tek eğlencesi, karavan parkındaki "Starfighter" adlı oyun makinesi. Oyunda oyuncu, Yıldız Birliği adına sınır bölgesini zalim Xur ve Ko-Dan Armadası'na karşı savunuyor. Bir akşam Alex oyunun en yüksek skorunu kırıyor; aynı gün burs başvurusunun reddedildiğini de öğreniyor.
Kısa süre sonra oyunun mucidi olduğunu söyleyen Centauri adlı tuhaf bir adam, gelecekten fırlamış gibi görünen arabasıyla kapısına geliyor. Centauri aslında kılık değiştirmiş bir uzaylı, arabası da bir uzay aracı. Oyun makinesi ise gerçek savaş için yetenekli "yıldız savaşçıları" bulmaya yarayan bir sınavdır. Alex, Rylos gezegenine götürüldüğünde kendisinden beklenenin bir oyun olmadığını anlıyor; geride, yokluğunu gizlemek için yerine konmuş bir android kopya kalıyor.
Yapım
Senarist Jonathan R. Betuel, filmin fikrinin bir atari salonunda oyun oynayan küçük bir çocuğu izlerken doğduğunu anlatır. O sırada T. H. White'ın Kral Arthur efsanesini anlatan The Once and Future King kitabını okuyordu ve kendine şunu sordu: Ya bir video oyunu, taşa saplanmış kılıç gibi bir sınav olsaydı? Film 38 günde, büyük bölümü Kaliforniya'daki Canyon Country'de gece çekimleriyle tamamlandı.
Asıl yenilik görsel efektlerdeydi. Uzay gemileri için fiziksel maketler yerine üç boyutlu bilgisayar modelleri kullanıldı. Görüntüleri Digital Productions şirketi, 1983-1985 arasında dünyanın en hızlı bilgisayarı olan Cray X-MP süper bilgisayarıyla üretti; şirket film için 27 dakikalık efekt hazırladı. Bilgisayar grafiği içeren yaklaşık 300 sahnede her karede ortalama 250 bin çokgen bulunuyordu. Yapımcılar bu yöntemin geleneksel efektlere göre yarı sürede ve üçte bir ile yarı arasında bir maliyetle tamamlandığını hesapladı. Gunstar gemisi ve diğer araçlar, Alien ve Yıldız Savaşları üzerinde de çalışmış olan tasarımcı Ron Cobb'un elinden çıktı. Besteci Craig Safan ise "Yıldız Savaşları'ndan büyük" bir ses için alışılmadık büyüklükte bir orkestra kullandı.
Kadroda Alex'i Lance Guest, Maggie'yi Catherine Mary Stewart canlandırıyor. Sürüngen görünümlü pilot Grig'de Dan O'Herlihy var. Centauri rolü, özellikle Robert Preston düşünülerek yazıldı ve oyuncunun The Music Man'deki ünlü dolandırıcı karakterine göz kırpıyor. Bu, Preston'ın sinemadaki son rolü oldu.
Filmdeki her efekt bilgisayarla yapılmadı. Alex'in kılığına girmeden önceki android Beta, makyaj sanatçısı Lance Anderson'ın elinden çıkan bir pratik efektti. Centauri'nin kullandığı Starcar ise Gene Winfield'ın Blade Runner için tasarladığı araçlardan esinlenen, gerçekten çalışan bir otomobildi. Deneme gösterimlerinde seyirciler Alex'in yerine geçen android kopyayı çok sevince, Nick Castle karavan parkında geçen yeni sahneler ekledi. Ancak Lance Guest bu arada saçlarını kısaltmıştı; ek çekimlerde peruk ve yoğun makyajla oynamak zorunda kaldı.

Bilimsel karne
Uzay savaşları: Film bilimsel gerçekçilik iddiası taşımıyor; patlama sesleri, keskin dönüşler ve "sınır kalkanı" gibi fikirler türün klasik alışkanlıkları. Yıldızlar arası mesafeler göz önüne alındığında, bir gencin bir gece içinde başka bir gezegene götürülüp geri getirilmesi bugünkü fizikle mümkün değil. Güneş'e en yakın yıldız Proxima Centauri bile yaklaşık 4,25 ışık yılı uzakta.
Bilgisayar grafiğinin uzaydaki gerçek karşılığı: Filmin asıl bilimsel bağı, kullandığı teknolojide. 1970'lerin sonunda NASA'nın Jet İtki Laboratuvarı'nda (JPL) çalışan bilgisayar grafiği uzmanı Jim Blinn, Voyager sondalarının gezegen geçişlerini önceden canlandıran animasyonlar hazırlamıştı. Bu çalışmalar, Carl Sagan'ın 1980 tarihli Cosmos belgeseline de taşındı. NASA bugün de gök cisimlerini ve görev senaryolarını bilgisayarla modelliyor; kapak görselimiz de böyle bir örnek: Toutatis asteroidinin yüzeyinden, 29 Kasım 1996'da Dünya'nın nasıl görüneceğini canlandıran bilgisayar üretimi bir sahne.
Gökyüzünü gözetlemek: Filmdeki uzaylı armadası kurgu, ama Dünya'yı uzaydan gelebilecek tehlikelere karşı izleyen gerçek gözler var. NASA'nın WISE teleskobu, Aralık 2013'te uykudan uyandırılarak NEOWISE adıyla Dünya'ya yakın asteroit ve kuyruklu yıldızları aramak üzere yeniden görevlendirildi. Bugünkü "gezegen savunması" lazerli gemilerle değil, sabırlı gözlem ve yörünge hesaplarıyla yapılıyor.
Gösterim ve etkisi
Universal Pictures'ın 13 Temmuz 1984'te gösterime soktuğu film, 15 milyon dolarlık bütçesine karşılık ABD ve Kanada'da 28,7 milyon dolar hasılat elde etti. Rotten Tomatoes'ta 90 incelemeye göre yüzde 76 onay oranına sahip; eleştirmen Gene Siskel'in onu Yıldız Savaşları taklitlerinin en iyisi saydığı aktarılıyor. Zamanla kült bir hayran kitlesi edindi. Alan Dean Foster filmi romanlaştırdı, Marvel Comics çizgi roman uyarlamasını yayımladı, 2004'te ise New York'ta sahnelenen bir müzikale dönüştü. Jenerikte söz verilen gerçek atari oyunu ise hiç piyasaya çıkmadı: Atari, filmi yapım sonrası aşamada izledikten sonra gişede başarılı olmayacağına karar verip projeyi bıraktı. Ev bilgisayarları için hazırlanan sürüm de adı değiştirilerek Star Raiders II olarak satışa sunuldu. 2007'de hayranlar, filmde görülen oyunu birebir yeniden yaratan ücretsiz bir bilgisayar sürümü yayımladı. Yıllardır konuşulan devam filmi projesi de henüz gerçekleşmedi.
Kısaca
- Yönetmen: Nick Castle; senaryo Jonathan R. Betuel.
- Gösterim: 13 Temmuz 1984, 101 dakika.
- Konu: Oyun makinesinde rekor kıran bir genç, gerçek bir yıldızlar arası savaşa çağrılır.
- Teknik önemi: Cray X-MP ile üretilen 27 dakikalık bilgisayar grafiği; sinemada bir dönüm noktası.
- Bilim: Uzay savaşları kurgu; bilgisayar grafiğinin gücü ise NASA'nın da kullandığı gerçek bir araç.
Bunları da izleyinTümü →
VaranasiS. S. Rajamouli2027 · Vizyon: 7 Nisan 2027
Spaceballs: The New OneJosh Greenbaum2027 · Vizyon: 23 Nisan 2027
The ChallengerJames Hawes2013 · 89 dk
Hayabusa: Harukanaru KikanTokiyuki Takimoto2012 · 136 dk
Genç Astronotlar (Explorers)Joe Dante1985 · 109 dk
Venom: Zehirli Öfke (Venom)Ruben Fleischer2018 · 112 dk











