21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Salvation

Altı ay sonra Dünya'ya çarpacak bir asteroit, onu saptırmaya çalışan küçük bir ekip ve sırrı saklayan bir hükümet. CBS'in 2017 yapımı gerilim dizisi gezegen savunmasını ekrana taşıyor.

Tür
Dizi
Yıl
2017
Yönetmen / yaratıcı
Liz Kruger, Craig Shapiro, Matt Wheeler (yaratıcı)
Oyuncular
Santiago Cabrera, Jennifer Finnigan, Charlie Rowe, Jacqueline Byers, Ian Anthony Dale
Süre / sezon
2 sezon (26 bölüm)

Bir üniversite öğrencisi, gökyüzünde kimsenin dikkat etmediği küçük bir noktanın aslında Dünya'ya doğru geldiğini hesaplıyor; çarpışmaya yalnızca altı ay var. CBS'in 2017 yazında başlattığı Salvation, bu soğuk rakamı merkeze alıp bir yanda bilim insanlarının asteroidi yolundan saptırma yarışını, öte yanda sırrın ortaya çıkmasıyla sarsılan siyaseti anlatan bir gerilim dizisi.

Konusu

MIT öğrencisi Liam Cole, Dünya ile çarpışma rotasındaki asteroidi ilk fark edenlerden biri oluyor. Bulgusunu, kendi şirketini yöneten milyarder bilim insanı Darius Tanz'a götürüyor. Kısa süre sonra Pentagon'un basın sözcüsü Grace Barrows ve Savunma Bakan Yardımcısı Harris Edwards'ın da hükümetin bu tehdidi aylardır bildiğini ve sakladığını anladığını görüyoruz. Dizi, teknik çözümü arayan küçük ekiple bilginin halka ne zaman ve nasıl açıklanacağı tartışmasını iç içe yürütüyor.

Birinci sezonda kurtuluş için iki yol aranıyor: asteroidi itecek bir araç geliştirmek ve başarısızlık ihtimaline karşı Dünya'dan kaçacak 160 kişiyi seçmek. İkinci sezonda hikâye Beyaz Saray'daki güç mücadelesine, hacker grubu RE/SYST'e ve asteroidi saptırmak için hazırlanan dev bir raylı topa (rail-gun) kayıyor.

Yapım ve oyuncular

Diziyi Liz Kruger, Craig Shapiro ve Matt Wheeler yarattı; yürütücü yapımcılar arasında Alex Kurtzman da var. Proje ilk kez 2013'te duyuruldu, CBS ise Ekim 2016'da doğrudan 13 bölümlük bir sezon sipariş etti. İlk sezon Toronto'da, ikinci sezon Vancouver'da çekildi. Kadroda Santiago Cabrera (Darius Tanz), Jennifer Finnigan (Grace Barrows), Charlie Rowe (Liam Cole), Jacqueline Byers ve Ian Anthony Dale yer alıyor.

Dizi 12 Temmuz 2017'de başladı, ikinci sezonu 25 Haziran 2018'de ekrana geldi; CBS Kasım 2018'de diziyi iki sezon ve 26 bölümün ardından iptal etti. Eleştirmenler yapımı vasat buldu: Rotten Tomatoes'ta onay oranı yüzde 47, Metacritic'te puanı 100 üzerinden 48. Buna karşın 2018'de en iyi bilimkurgu dizisi dalında Saturn Ödülü'ne aday gösterildi.

Bilimsel karne

Dizinin en sağlam yanı, sorunu doğru yerden ele alması. Bir asteroidi yok etmek yerine yolunu biraz değiştirmek, gerçek gezegen savunması çalışmalarının da temel fikri. Darius'un ekibinin üzerinde çalıştığı "kütleçekim çekicisi" (gravity tractor) gerçek bir öneri: asteroide dokunmadan yakınında duran bir uzay aracının kendi kütleçekimiyle onu çok yavaş biçimde çekmesi. Avantajı, asteroidin iç yapısını bilmeye gerek duymaması ve onu parçalara ayırma riski taşımaması. Dezavantajı ise sürenin uzunluğu: bu yöntem yıllar öncesinden başlanırsa anlamlı.

Shoemaker-Levy 9 kuyruklu yıldızının parçalarının 1994'te Jüpiter'e çarpışını farklı açılardan gösteren JPL çizimi
NASA

Sorun, dizinin bu aracı itmek için seçtiği motorda. Hikâyede kilit rol oynayan EmDrive, 2001'de ortaya atılan ve itki gazı atmadan itki ürettiği iddia edilen tartışmalı bir düzenek. Böyle bir motor, momentumun korunumu yasasını çiğnemek zorunda; fizikçilerin büyük kısmı fikri sözde bilim olarak görüyor. 2016'da NASA'daki bir ekibin ölçtüğü küçük itkinin sıcaklık farklarından kaynaklanan bir ölçüm hatası olduğu sonradan gösterildi; Dresden Teknik Üniversitesi'nden bir grup da 2021'de yayımladığı çalışmalarda bütün olumlu sonuçları yanlış alarm olarak açıkladı.

Altı aylık uyarı süresi de iyimser bir kurgu tercihi. Gerçek dünyada çarpma yoluyla saptırma ilk kez NASA'nın DART görevinde denendi: araç 26 Eylül 2022'de Dimorphos adlı küçük asteroide çarptı ve onun Didymos çevresindeki yörünge süresini 32 dakika kısalttı. Hedef, Dünya için tehlike oluşturmayan bir çiftti; deney bir asteroidin yolunun değiştirilebileceğini gösterdi ama yıllar süren hazırlık gerektirdi. Salvation'ın aylar içinde sıfırdan araç tasarlayıp fırlatan ekibi bu açıdan gerçeklikten çok uzak.

Etkisi

Salvation, Armageddon ve Derin Darbe gibi 1990'ların çarpışma filmlerinin temasını yaz dönemi dizisine taşıdı. Dev bir felaket gösterisi yerine sırların, sızıntıların ve siyasi pazarlıkların peşine düşmesiyle bu filmlerden ayrılıyor. İz bırakan bir yapım olmadı ama gezegen savunması fikrini geniş bir izleyiciye anlatan nadir dizilerden biri olarak kayda geçti.

Kısaca

  • Yıl: 2017-2018, CBS
  • Yaratıcılar: Liz Kruger, Craig Shapiro, Matt Wheeler
  • Yapı: 2 sezon, 26 bölüm
  • Oyuncular: Santiago Cabrera, Jennifer Finnigan, Charlie Rowe, Jacqueline Byers, Ian Anthony Dale
  • Bilimsel artısı: kütleçekim çekicisi fikri gerçek bir öneri
  • Bilimsel eksisi: EmDrive fizik yasalarıyla çelişiyor, uyarı süresi çok kısa

Bunları da izleyinTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor14 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar