21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Jüpiter Yükseliyor (Jupiter Ascending)

Chicago'da temizlikçi olarak çalışan Jupiter Jones, galaksiyi yöneten bir hanedanın mirasçısı olduğunu öğrenir. Wachowski'lerin uzay operası ve Büyük Kırmızı Leke'deki rafinerinin karnesi.

Tür
Film
Yıl
2015
Yönetmen / yaratıcı
Lana Wachowski, Lilly Wachowski
Oyuncular
Mila Kunis, Channing Tatum, Sean Bean, Eddie Redmayne, Douglas Booth
Süre / sezon
127 dk

Jüpiter Yükseliyor, Matrix filmlerinin yaratıcıları Lana ve Lilly Wachowski'nin yazıp yönettiği 2015 yapımı bir uzay operası. Chicago'da temizlikçi olarak çalışan sıradan bir kadının, aslında galaksiyi yöneten bir hanedanın kayıp mirasçısı olduğunu öğrenmesini anlatan film, oyuncularından Douglas Booth'un deyişiyle Matrix ile Yıldız Savaşları arasında bir yerde duruyor. Filmin en çarpıcı mekânlarından biri de adını taşıdığı gezegende: Jüpiter'in Büyük Kırmızı Leke'sinin içine kurulmuş dev bir rafineri.

Konusu

Filmin evreninde Dünya da dahil sayısız gezegen, insanüstü ve uzaylı soylu ailelerin "hasat" etmek için kurduğu çiftliklerdir. Bu gezegenlerde gelişen canlılar, galaksinin seçkinlerine ömür uzatan bir gençlik iksiri üretmek için kullanılır. En güçlü hanedan olan Abrasax'ın anaerkil lideri ölünce, çocukları Balem, Kalique ve Titus mirası paylaşamaz. Balem, ailenin iş imparatorluğunu ve en değerli mülk olan Dünya'yı kendisine bağlamak ister.

Bu sırada Chicago'da Jupiter Jones adlı genç bir kadın, zengin komşularının evlerini temizleyerek geçimini sağlamaktadır. Bir teleskop alabilmek için yumurta hücresi bağışlamaya karar verdiği gün, kendisini öldürmek üzere gönderilmiş uzaylılarla yüz yüze gelir. Onu kurtaran, yerçekimine meydan okuyan botlarıyla havada süzülen eski asker Caine Wise'tır. Jupiter kısa sürede genetik olarak Abrasax ailesinin ölen anaerkiliyle birebir aynı olduğunu, bu yüzden de galaktik bir mirasın, hatta Dünya'nın sahibi sayılabileceğini öğrenir. Bu da onu üç kardeşin hesaplaşmasının tam ortasına yerleştirir.

Yapım

Warner Bros.'un o dönemki başkanı Jeff Robinov, 2009'da Wachowski'lere özgün bir fikir ve yeni bir film serisi yaratma teklifiyle geldi. Geliştirme iki yıl sonra başladı; yapım ve efekt ekipleri ilk taslak senaryo üzerinde çalışırken Wachowski'ler Bulut Atlası'nın gelecekte geçen bölümlerini çekiyordu. Lana Wachowski hikâyenin kısmen en sevdiği kitap olan Odysseia'dan ve Oz Büyücüsü'nden esinlendiğini anlatıyor; amaçları, duygularını saklayan sert ve sessiz erkek kahraman kalıbını tersine çevirip zekâ ve empatiyle hareket eden yeni bir kadın uzay operası kahramanı yaratmaktı.

Asıl çekimler 2 Nisan 2013'te İngiltere'deki Warner Bros. Leavesden Stüdyoları'nda başladı, Ely Katedrali'nde de çekim yapıldı; ekip yaz sonunda Chicago'ya taşındı. Yapım, mümkün olan her yerde bilgisayar efekti yerine gerçek dublör çalışmasını tercih etti. Caine'in yerçekimine karşı botlarla uçtuğu sahneler için ekip, bir helikoptere monte edilen ve aksiyonun neredeyse 180 derecesini görebilen altı kameralı bir düzenek geliştirdi. Chicago'da geçen sekiz dakikalık kovalamaca, senaryonun en uzun sahnesiydi ve Mila Kunis ile Channing Tatum'un altı ay boyunca her gün çekim yapmasını gerektirdi. Yönetmen Terry Gilliam da Jupiter'in Dünya üzerindeki unvanını onaylayan bürokrat rolünde, kendi filmi Brazil'e gönderme yapan bir sahnede kısa bir konuk rol üstleniyor. Kadroda Sean Bean, Eddie Redmayne ve Douglas Booth da var.

Film ilk olarak Temmuz 2014'te vizyona girecekti; ancak kötü geçen test gösterimleri ve 2.000'i aşan özel efekt çekiminin tamamlanması için ek zaman gerektiğinden Şubat 2015'e ertelendi. Bu erteleme, başta 130 milyon dolar olarak planlanan bütçeyi 210 milyon doların üzerine taşıdı.

Bilimsel karne

Filmin en büyük bilimsel cesareti, bir sanayi tesisini Jüpiter'in atmosferine yerleştirmesi. NASA'ya göre Jüpiter, Güneş Sistemi'nin en büyük gezegeni ve Dünya'dan 11 kat daha geniş. Bir gaz devi olduğu için gerçek bir yüzeyi yok; çizgili bulutları, hidrojen ve helyumdan oluşan bir atmosferde süzülen soğuk, rüzgârlı amonyak ve su bulutlarından oluşuyor. Bu yüzden Balem'in rafinerisinin oturabileceği bir zemin bulunmuyor; tesisin filmde olduğu gibi kendi yerçekimi sistemiyle havada durması gerekiyor.

Voyager 1'in renk filtreleriyle çektiği görüntülerden birleştirilen, Büyük Kırmızı Leke'yi de gösteren Jüpiter fotoğrafı
NASA

Rafinerinin kurulduğu Büyük Kırmızı Leke ise gerçek ve etkileyici bir yapı. NASA'nın tanımıyla bu, yüzlerce yıldır süren ve Dünya'dan daha büyük dev bir fırtına. Juno uzay aracının ölçümleri, bu uzun ömürlü girdabın bilim insanlarının daha önce sandığından çok daha derine, yaklaşık 500 kilometre aşağıya uzandığını gösterdi. Jüpiter'de yavaşlatacak katı bir yüzey olmadığı için bu tür lekeler yıllarca, hatta yüzyıllarca yaşayabiliyor. Sürekli dönen dev bir fırtınanın içinde sabit duran bir yapı inşa etmek, filmin pek üzerinde durmadığı devasa bir mühendislik sorunu olurdu.

Jüpiter'in hızı da filme ilham verebilirdi. Gezegen kendi ekseni etrafındaki dönüşünü yaklaşık 10 saatte tamamlıyor; bu hızlı dönüş, bulutları koyu kuşaklara ve açık renkli bölgelere ayıran güçlü rüzgâr akımları yaratıyor. Uluslararası Astronomi Birliği'nin resmî olarak tanıdığı 115 uydusu ve Voyager 1'in 1979'da keşfettiği ince halkalarıyla Jüpiter, küçük bir güneş sistemini andırıyor. Filmin galaktik hanedanlarının neden tam da bu gezegeni seçtiği hiç açıklanmıyor; ama Jüpiter'in Güneş Sistemi'ndeki ağırlığı düşünülürse, kötü karakterin karargâhı için daha görkemli bir adres zor bulunurdu. Jüpiter'in uydusu Europa'ya giden bir mürettebatı anlatan Jüpiter Macerası ise aynı gezegene çok daha gerçekçi bir gözle bakıyor.

Etkisi

Film 27 Ocak 2015'te Sundance Film Festivali'nde davetlilere özel sürpriz bir gösterimle tanıtıldı ve 6 Şubat 2015'te ABD'de vizyona girdi. Eleştirmenler görsel efektleri övdü ama anlatıyı karmaşık buldu; genel tablo olumsuzdu. Film, 176 ila 210 milyon dolar arasında tahmin edilen bütçesine karşılık sinemalarda 184 milyon dolar hasılat yaptı. Yine de film teknik açıdan iz bıraktı: Uçuş sahneleri için geliştirilen altı kameralı helikopter düzeneği, sonradan başka yönetmenlerin de ilgisini çekti ve kendi filmlerinde kullanıldı.

Kısaca

  • Yıl: 2015
  • Yönetmen ve senarist: Lana ve Lilly Wachowski
  • Süre: 127 dakika
  • Oyuncular: Mila Kunis, Channing Tatum, Sean Bean, Eddie Redmayne, Douglas Booth
  • Çekim yerleri: Leavesden (İngiltere), Chicago, Bilbao
  • Bilimsel konu: Jüpiter ve Büyük Kırmızı Leke

Bunları da izleyinTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor15 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar