Battlestar Galactica (1978)

İnsanlığın on iki kolonisi bir sürpriz saldırıyla yok edilmiş, hayatta kalanlar ise ellerine geçen her türlü gemiyle uzaya kaçmıştır. Glen A. Larson'ın yarattığı Battlestar Galactica, 1978'de ABC kanalında bu kaçışı anlatarak başladı. Yalnızca bir sezon süren dizi, yayınlandığı dönemde beklenen ilgiyi göremese de kült bir hayran kitlesi edindi ve 2000'lerde yeniden yorumlanarak televizyon tarihinin en çok konuşulan bilimkurgu yapımlarından birine dönüştü.

Fragman

Konusu

Uzak bir yıldız sisteminde, insanlığın On İki Kolonisi, Silonlarla bin yıldır süren bir savaşın sonuna yaklaşıyordur. Silonlar, çok uzun zaman önce yok olmuş sürüngen bir ırkın yarattığı savaşçı robotlardır. Barış görüşmeleri, Baltar adlı bir insanın ihanetiyle bir tuzağa dönüşür ve koloniler yerle bir edilir. Geriye kalan tek savaş gemisi Galactica'nın komutanı Adama, 220 gemiden oluşan derme çatma bir filoyu yanına alır.

Filonun amacı, efsanelere göre çok eskiden ayrılıp Dünya adlı bir gezegene yerleşmiş olan on üçüncü kabileyi bulmaktır. Silonlar ise peşlerini bırakmaz. Dizinin kahramanları arasında Adama'nın oğlu, savaş pilotu Yüzbaşı Apollo ve onun en yakın arkadaşı, kumarbaz ve çapkın pilot Teğmen Starbuck öne çıkıyor.

Yapım ve oyuncular

Yapım önce bir mini dizi olarak tasarlandı; ABC'nin tam sezon siparişi üzerine haftalık bir diziye dönüştürüldü. Larson bu değişikliği ikinci bölümün yayınından sonra açıklayınca yazı ekibi hazırlıksız yakalandı; bazı senaryolar çekimden dakikalar önce bitiyor, oyuncular repliklerini kartlardan okumak zorunda kalıyordu. Sekiz milyon dolarlık bütçesiyle dönemin en pahalı pilot bölümlerinden biri olan açılış filmi, bazı ülkelerde sinemalarda da gösterildi.

148 dakikalık pilot bölüm 17 Eylül 1978'de yayınlandığında yüksek reyting aldı. Yayının üçte ikisi geçtiğinde ABC, Beyaz Saray'daki Camp David Anlaşması imza törenini vermek için diziyi kesti ve tören bitince kaldığı yerden devam etti. Pilot bölümün kısaltılmış sinema sürümü de Mayıs 1979'da ABD'de vizyona girdi. Dizinin efektlerini Yıldız Savaşları'nda çalışmış John Dykstra'nın kurduğu Apogee stüdyosu hazırladı. Haziran 1978'de 20th Century Fox, dizinin Yıldız Savaşları'ndan 34 ayrı fikir aldığını öne sürerek Universal'a dava açtı; Universal da Yıldız Savaşları'nın kendi yapımlarından fikir aldığını iddia ederek karşı dava açtı. George Lucas ayrıca, efekt ekibinin kendisinden kalan ekipmanla rakip bir yapım için çalıştığını öne sürdü; ekipman sonunda Industrial Light & Magic'e iade edildi ve sezonun geri kalanındaki efektleri Universal'ın kendi birimi üstlendi.

Adama'yı Lorne Greene, Apollo'yu Richard Hatch, Starbuck'ı Dirk Benedict, hain Baltar'ı John Colicos canlandırıyor; Maren Jensen ve Herbert Jefferson Jr. da kadroda. Larson, hikâyeyi kurarken Mısır mitolojisinden ve kendi inancı olan Mormonluğun öğretilerinden izler taşıdı. Dizinin uydurma kelimeleri de akılda kaldı: Dakika yerine “senton”, yıl yerine “yahren” denirken, sansüre takılmamak için kullanılan “frak” gibi küfür yerine geçen sözcükler sonraki yorumlara da taşındı.

Rakip kanal CBS, popüler komedilerini aynı saate kaydırarak diziye karşı programlama yaptı; Ekim 1978 ile Mart 1979 arasında rakip yapım izleyicilerin yüzde 40'ından fazlasını alırken Galactica yüzde 28'de kaldı. Dizi sezonun 114 programı arasında 34. sırada tamamlasa da yüksek yapım maliyetleri ve düşen izlenme nedeniyle Nisan 1979'da iptal edildi. Ertesi yıl daha düşük bütçeyle çekilen Galactica 1980 ise on bölümde sona erdi. Bu dizi, filonun otuz yıllık yolculuğun ardından 1980'de Dünya'ya ulaştığı varsayımıyla geçiyordu. Dizi Türkiye'de de TRT ekranlarında gösterildi.

Evrendeki yeri

Galactica evreni 2003'te üç saatlik bir mini diziyle baştan yorumlandı; bunu 2004–2009 yılları arasında yayınlanan Battlestar Galactica dizisi izledi. Yeni sürüm, Silonları insan görünümlü varlıklara dönüştürerek hikâyeyi çok daha karanlık bir savaş dramına çevirdi; ancak Adama, Apollo, Starbuck ve Dünya'yı arayan filo fikri bu ilk diziden geliyor.

Evren bununla da sınırlı kalmadı. 2010'da, yeni dizinin olaylarından 58 yıl önce geçen ve insanların Silonları nasıl yarattığını anlatan 19 bölümlük Caprica yayınlandı; onu 2012'de Birinci Silon Savaşı'nda geçen Blood & Chrome izledi. Bryan Singer'ın yönetmesi planlanan bir sinema filmi ve Peacock platformu için duyurulan yeni bir dizi ise hayata geçmedi; dizi projesinin Temmuz 2024'te rafa kaldırıldığı bildirildi.

Bilim ne diyor?

Dizinin en ilginç bilimsel anı, yayınlanan son bölüm “The Hand of God”da yaşanıyor: Galactica, Dünya'dan gelen bir televizyon yayınını, 1969'daki Apollo 11 Ay inişini yakalıyor. Bu sahne, dizinin olaylarının Ay inişinden sonra geçtiğini gösteriyor. Fizik açısından da ilginç bir ipucu barındırıyor: Radyo ve televizyon sinyalleri ışık hızında yol alır. 1969'da yayılan bir yayın, bugün bile Dünya'dan ancak 57 ışık yılı kadar uzağa ulaşabilmiş durumda. Yani yayını yakalayan bir filonun Dünya'nın görece yakınında olması gerekir; galaksinin öbür ucundan böyle bir sinyali duymak mümkün değil.

Öte yandan dev bir savaş gemisinin ve yüzlerce sivil geminin yıldızlar arasında hızla yol alması bugün bilinen hiçbir itki teknolojisiyle mümkün değil. Silonların düşmanca robotlar olarak tasvir edilmesi ise yapay zekâya dair korkuların erken bir televizyon yansıması olarak okunabilir.

Etkisi

İlk dizi kısa ömürlü olsa da iptal kararı izleyicilerden büyük tepki gördü; ABC stüdyolarının önünde protestolar düzenlendi. Dirk Benedict'in sonradan rol aldığı A-Team dizisinde bir Silon robotunun yanından geçtiği kısa bir sahne, jeneriğe bile girdi. Apollo'yu canlandıran Richard Hatch, 1999'da önerdiği bir devam projesi için kendi hazırladığı bir tanıtım filmini yayınladı. Sovyet gazetesi İzvestiya ise diziyi, Silonlarla yapılan barış görüşmeleri üzerinden dönemin ABD–SSCB silah sınırlama müzakerelerine gönderme yapmakla eleştirmişti.

Kısaca

• Yıl: 1978–1979 (ABC)
• Yaratıcı: Glen A. Larson
• Süre: 1 sezon, 24 bölüm
• Oyuncular: Lorne Greene, Richard Hatch, Dirk Benedict, John Colicos
• Devamı: Galactica 1980 (1980), yeniden yorum (2003 mini dizi, 2004–2009 dizi)