Battlestar Galactica (Battlestar Galactica)

Battlestar Galactica, 1978'de yayımlanan ve oldukça hafif bir uzay macerası olan aynı adlı dizinin yeniden yorumu olarak başladı. Ama Ronald D. Moore'un elinde bu yeniden çevrim, orijinalinden bambaşka bir yapıma dönüştü: savaş, terör, din, siyaset ve hayatta kalmanın ahlakı üzerine karanlık, gerçekçi ve sarsıcı bir dram. 2000'lerin ortasında yayımlandığında eleştirmenler diziyi yalnızca türün değil, dönemin en iyi televizyon yapımlarından biri olarak gördü. Dizi Peabody Ödülü aldı ve Time dergisinin tüm zamanların en iyi 100 dizisi listesine girdi.

Battlestar Galactica'yı farklı kılan, uzay gemilerini ve robotları bir arka plan olarak kullanıp asıl dikkatini insanlara, korkuya ve zor kararlara vermesi.

Konusu

İnsanlık, Kobol'un On İki Kolonisi adı verilen bir gezegen grubunda yaşamaktadır. İnsanların hizmetkâr olarak yarattığı Cylon adlı makineler, uzun zaman önce efendilerine karşı ayaklanmış ve ardından ortadan kaybolmuştur. Kırk yıllık sessizliğin ardından Cylonlar beklenmedik bir saldırıyla geri döner ve kolonileri büyük ölçüde yok eder.

Hayatta kalan birkaç on bin kişi, emekliye ayrılmak üzere olan eski savaş gemisi Galactica'nın etrafında toplanan küçük bir filoyla kaçar. Komutan William Adama ve beklenmedik biçimde devlet başkanlığına yükselen eğitim bakanı Laura Roslin, insanlığın kalıntılarını korumaya çalışırken efsanelerde adı geçen ve yeri bilinmeyen on üçüncü koloniyi, yani Dünya'yı aramaya karar verir. Bu arada Cylonların artık insanlardan ayırt edilemeyen modeller de ürettiği ortaya çıkar; kimin dost kimin düşman olduğu belirsizleşir.

Yapım ve oyuncular

Dizi, Aralık 2003'te Sci Fi Channel'da yayımlanan üç saatlik bir mini diziyle başladı. Ardından gelen dört sezon, 20 Mart 2009'da sona erdi. Ronald D. Moore'un yanı sıra David Eick de yürütücü yapımcılar arasında. Dizi, el kamerasıyla çekilmiş gibi duran belgesel tarzı görüntüleriyle dikkat çekti ve görsel efekt ile ses kurgusu dallarında Emmy kazandı. Bear McCreary'nin davul ve etnik çalgılarla örülü müziği de dizinin kimliğinin parçası oldu.

Edward James Olmos'un Komutan Adama'sı ve Mary McDonnell'in Başkan Roslin'i dizinin iki güçlü direği. Katee Sackhoff'un pilot Kara "Starbuck" Thrace'i, Jamie Bamber'ın Lee "Apollo" Adama'sı, James Callis'in tedirgin bilim insanı Gaius Baltar'ı ve Tricia Helfer'in gizemli Cylon karakteri unutulmaz rollerden. Dizinin insan hakları ve terörle mücadele üzerine işlediği temalar o kadar ses getirdi ki 2009'da Birleşmiş Milletler'de oyuncuların ve yapımcıların katıldığı bir panel düzenlendi.

Bilim ne diyor?

Battlestar Galactica'daki gemiler, uzayın bir noktasından diğerine anında "sıçrayarak" ışıktan hızlı yolculuk yapıyor. Bu, bilinen fizik yasalarıyla mümkün değil ve dizinin kurgusal yanı. Buna karşın dizinin uzay savaşları, bilimkurguda alışılmadık bir gerçekçiliğe sahip. Viper adlı küçük savaş uçakları uçak gibi kıvrılıp dönmek yerine, Newton'ın hareket yasalarına uygun biçimde ilerliyor: Bir yöne giderken kendi ekseni etrafında dönüp tam tersi yöne ateş edebiliyor, yön değiştirmek için küçük iticiler kullanıyor. Çünkü sürtünmenin olmadığı uzayda bir cisim, ona bir kuvvet uygulanmadıkça aynı hızla ve aynı yönde gitmeye devam eder. Dizinin dış çekimlerinde sesin kısılması ya da boğuk verilmesi de uzayda sesin yayılamayacağını hatırlatan bilinçli bir tercih.

Dizinin asıl bilimsel sorusu ise yapay zekâ üzerine. İnsanların yarattığı makinelerin bilinç kazanıp kendi çıkarlarını gözetmeye başlaması, bugün yapay zekâ güvenliği üzerine çalışan araştırmacıların da ciddiye aldığı bir tartışma. Cylonların insan bedeninde ortaya çıkması ise bilimden çok felsefi bir soruyu öne çıkarıyor: Bir makine her yönüyle insan gibi düşünüp hissediyorsa, onu insandan ayıran nedir?

Galactica'nın kendisi de ilginç bir tasarım tercihi barındırıyor. Gemi bilerek eski teknolojiyle donatılmıştır: Bilgisayarları birbirine bağlı değildir, telefonlar kabloludur. Dizide bu, Cylonların ağlara sızıp sistemleri ele geçirmesine karşı bir savunma olarak anlatılıyor. Gerçek dünyada da kritik altyapılar ve askerî sistemler, siber saldırılara karşı benzer biçimde internetten yalıtılmış ağlarla korunuyor. Uzay araçlarında da güvenlik ve dayanıklılık için çoğu zaman en yeni değil, en çok denenmiş elektronik parçalar tercih ediliyor; çünkü radyasyona dayanıklı ve kanıtlanmış bir bilgisayar, uzayda en hızlı bilgisayardan çok daha değerli.

Neden izlemeli?

Battlestar Galactica, bilimkurgunun yalnızca eğlence değil, toplumsal ve siyasi bir ayna da olabileceğini gösteren dizilerden. Karakterler kusurlu, kararlar acı, ahlaki sorular net cevapsız. Gerilimi yüksek bölümleri, yoğun karakter gelişimi ve sezonlar boyunca örülen gizemiyle bağımlılık yapan bir yapım. Bu dizi, birçok izleyicinin "bilimkurgu dizisi izlemem" önyargısını yıkan bir giriş kapısı olabilir.

Kısaca

• Yıl: 2004-2009 (mini dizi 2003)
• Geliştiren: Ronald D. Moore
• Sezon: 4 sezon, 76 bölüm ve mini dizi
• Tür: Bilimkurgu, askeri dram
• Ödüller: Peabody Ödülü, 3 Emmy