Ay burcu nedir?

Ay burcu, astrolojide bir kişinin doğduğu anda Ay'ın ekliptik üzerinde hangi 30 derecelik burç diliminde bulunduğudur. Astronomik gerçek şudur: Ay, yıldızlara göre Dünya'nın çevresinde yaklaşık 27,3 günde bir tur atar ve bu sırada burçlar kuşağını baştan sona dolaşır. Bu yüzden her burç diliminde ortalama 2,3 gün kalır ve "Ay burcu" iki-üç günde bir değişir. Ay'ın konumu her an kesin olarak hesaplanabilir; ona kişilik ya da duygu dünyasıyla ilgili anlamlar yüklenmesi ise astrolojik bir iddiadır ve bilimsel olarak doğrulanmamıştır.

Ay neden burçlar kuşağında dolaşır?

Ay'ın yörüngesi, Dünya'nın Güneş çevresindeki yörünge düzlemine göre yalnızca yaklaşık 5,15 derece eğiktir. Bu yüzden Ay gökyüzünde Güneş'in yıllık yolu olan ekliptikten en çok 5 derece kadar uzaklaşır. Ekliptiğin iki yanına 8-9 derece uzanan burçlar kuşağı, tanım gereği Ay'ın ve parlak gezegenlerin dolaştığı şerittir.

Ay yıldızların önünde oldukça hızlı ilerler: her saat kabaca kendi çapı kadar, yani yarım derece doğuya kayar. Günde bu yaklaşık 13 dereceye ulaşır. Bu hareketi bir gecede bile fark edebilirsiniz: akşam bir yıldızın yanında gördüğünüz Ay, gece yarısına doğru ondan belirgin biçimde uzaklaşmış olur. Ay bazen bir yıldızın ya da gezegenin tam önünden geçer ve onu birkaç dakikalığına örter; bu olaya örtülme denir.

Verileri göster

Yıldızlara göre bir tur	27,32 gün
Evrelerin döngüsü	29,53 gün
Yörüngenin ekliptiğe eğikliği	5,15°
Bir saatte kayma	yaklaşık 0,5°
Bir burç diliminde kalma	ortalama 2,3 gün

Ay evresi ile Ay burcu aynı şey değil

Ay'ın evresi, Güneş ile Ay arasındaki açıya bağlıdır ve yaklaşık 29,5 günlük bir döngüyle yinelenir (Ay evreleri). Ay'ın yıldızlar arasındaki yeri ise 27,3 günlük döngüyü izler. Aradaki iki günlük fark, Dünya'nın o sürede Güneş çevresinde ilerlemesinden kaynaklanır. Sonuç olarak dolunay her ay bir öncekinden yaklaşık bir burç dilimi, yani 30 derece kadar daha doğuda gerçekleşir; bir yıl içinde bütün burçlar kuşağını dolaşır. Yani "dolunay Akrep'te" ya da "yeni ay Boğa'da" gibi ifadelerin astronomik karşılığı, o evrenin hangi takımyıldızın önünde yaşandığıdır.

Ay gerçekte hangi takımyıldızda?

Astrolojideki Ay burcu da Güneş burcu gibi ilkbahar ekinoksundan ölçülen eşit dilimlerle belirlenir. Dünya ekseninin yalpalaması, yani presesyon yüzünden bu dilimler gökyüzündeki takımyıldızlardan yaklaşık 24 derece kaymıştır. Bu yüzden astrolojide "Ay Koç'ta" denen bir anda Ay çoğu zaman gökyüzünde Balık takımyıldızının önündedir. Ayrıntısı Güneş gerçekte hangi burçta? yazımızda.

Gerçek gökyüzünde Ay'ın yolu on iki takımyıldızla da sınırlı değildir. Ekliptik on üçüncü takımyıldız Yılancı'dan geçer; ayrıca Ay'ın ve gezegenlerin yolu yörünge eğikliği yüzünden zaman zaman Avcı, Balina, Sekstant ve Kupa gibi burç sayılmayan komşu takımyıldızların sınırlarına da girer.

Ay'ın yolu her ay tıpatıp aynı da değildir. Ay'ın yörüngesinin ekliptiği kestiği iki noktaya "düğüm" denir ve bu düğümler ekliptik boyunca yaklaşık 18,6 yılda bir tam tur atar. Bu yüzden Ay'ın belirli bir takımyıldızda ekliptiğin kuzeyinden mi güneyinden mi geçeceği yıldan yıla değişir. Güneş ve Ay tutulmaları da yalnızca dolunay ya da yeni ay bu düğümlerden birine yakın düştüğünde yaşanır.

Ay'ı burç takımyıldızlarında izlemek

Ay, burç takımyıldızlarını gökte bulmanın en kolay rehberidir. Türkiye'den yakında görülecek iki örnek: Ay, Mars ve Jüpiter 2-3 Kasım sabahı Aslan takımyıldızında buluşuyor; 19 Mart 2027 akşamı ise Ay ile Jüpiter ve Mars Yengeç-Aslan sınırında yan yana. Ay'ın her gün hangi evrede olduğunu Ay takvimimizden, o akşam gökte nerede durduğunu ise Bu akşam gökyüzü sayfamızdan izleyebilirsiniz.

Güneş'in ve gezegenlerin bugün hangi burçta ve gerçekte hangi takımyıldızda olduğunu Burçların gökyüzü sayfasında ve doğduğunuz gün gökyüzünün nasıl olduğunu Doğduğun gün gökyüzü aracında görebilirsiniz.