Ay'daki bayrak neden dalgalanıyor gibi görünür?

Ay'da hava ve rüzgâr olmadığı için bayrak gerçekte dalgalanmaz; dalgalanıyormuş gibi görünmesinin sebebi, kumaşı açık tutmak için üst kenarına yerleştirilen yatay çubuk ve kumaştaki kırışıklıklardır. Apollo bayraklarının tasarımında bu sorun baştan düşünülmüştü: havasız ortamda bayrak direğe sarkacaktı.

Havasız ortamda bayrak nasıl açık durur?

Dünya'da bayrağı rüzgâr açar. Ay'da ise kumaş direğin dibine doğru sarkar. NASA mühendisi Jack Kinzler'in bulduğu çözüm basitti: bayrağın üst kenarına dikilen bir kılıfın içinden yatay bir çubuk geçirildi. Böylece bayrak bir perde gibi asılı kaldı. NASA'nın Apollo 11 öncesinde yayımladığı çizime göre bayrak yaklaşık 0,9 × 1,5 metre boyutunda naylondu ve yaklaşık 2,4 metrelik alüminyum bir direğe takılmıştı.

Kumaştaki kırışıklıklar ve direğin bükülmüş duruşu, fotoğraflarda rüzgârla dalgalanan bir bayrak izlenimi verdi. Hava olmadığı için kumaşı yavaşlatacak hava direnci de yoktu; astronotlar direği gevşek toprağa saplarken kumaş bir süre sallandı, sonra dalgalı hâliyle donmuş gibi kaldı. Durağan fotoğraflardaki "dalga", aslında bu kırışıklıkların kalıcı izidir.

Altı bayrak, biri devrildi

Ay'a altı bayrak dikildi: Apollo 11, 12, 14, 15, 16 ve 17 görevlerinde. Ay'a inemeyen Apollo 13'ün bayrağı, ay modülü Dünya atmosferine girerken onunla birlikte yok oldu. Apollo 11 mürettebatı direği yalnızca yaklaşık 18 santim derinliğe saplayabilmişti. Bayrak ay modülüne yaklaşık 8 metre uzaktaydı; Buzz Aldrin, kalkış sırasında roket egzozunun bayrağı devirdiğini anlattı. Bu yüzden sonraki mürettebatlar bayrakları daha uzağa dikti.

Verileri göster

Ay'a dikilen bayrak	6
Bayrağın boyutu	yaklaşık 0,9 × 1,5 m
Direğin uzunluğu	yaklaşık 2,4 m
Bayrağın fiyatı	5,50 dolar
Bütün donanımın ağırlığı	yaklaşık 4,3 kg
2012'de ayakta görülenler	Apollo 12, 16 ve 17

Bayraklar hâlâ orada mı?

NASA'nın Ay Keşif Yörünge Aracı (LRO) 2012'de yayımlanan görüntülerde Apollo 12, 16 ve 17 bayraklarının hâlâ ayakta olduğunu gösterdi. Bayrakların hâlâ dikili olduğu, kumaşın yüzeye düşürdüğü gölgelerden anlaşılıyor. Uzmanlara göre bayrakların renkleri, onlarca yıl boyunca atmosfer süzgecinden geçmeden gelen Güneş ışığının ve morötesi ışınımın etkisiyle solmuş, hatta beyazlamış olabilir.

Bayrağın kendisi mütevazı bir alışverişti: tanesi 5,50 dolara alınmıştı, ama kumaşı açık tutan alüminyum boru tek başına 75 dolardı. Bütün donanım yaklaşık 4,3 kilogram geliyordu.

Bayrağı diken astronotları Neil Armstrong ve Buzz Aldrin sayfalarımızda, Ay'a ayak basan bütün astronotları ise Ay’a ayak basan 12 kişi yazımızda bulabilirsiniz. Apollo'dan Artemis'e uzanan yolculuklar Ay’a yolculuklar maddemizde.