NASA'nın uydu kaynaklı enerji verisi Virginia'nın elektrik planlamasına giriyor

NASA'nın Langley Araştırma Merkezi, ABD'nin Virginia eyaletinin enerji dairesi Virginia Energy ile yeni bir işbirliği anlaşması imzaladı. 23 Ekim Cuma günü Hampton'daki merkezde düzenlenen törenle duyurulan anlaşmaya göre NASA, uydu gözlemlerinden ve atmosfer modellerinden türetilen güneş, meteoroloji ve gelecekteki hava riski veri setlerini eyaletin enerji planlamasında kullanılmak üzere sağlayacak.

Anlaşma, NASA'nın kamu kurumları, şirketler ve üniversitelerle iş birliği yapmak için kullandığı Uzay Yasası Anlaşması (Space Act Agreement) biçiminde yapıldı. İmzaları NASA Langley Müdür Yardımcısı Allen Kilgore ile Virginia Energy Direktörü Vince Maiden attı.

Veri nereden geliyor?

İş birliğinin merkezinde NASA'nın POWER adlı projesi var. Adı İngilizcede "Dünya Çapında Enerji Kaynaklarının Tahmini" anlamına gelen kısaltmadan geliyor. Projenin kendi belgelerine göre güneş ışınımı verileri, CERES aletlerinin ürünleri ile GEWEX Yüzey Işınım Bütçesi çalışmasından; sıcaklık, nem ve rüzgâr gibi meteoroloji verileri ise NASA Goddard'ın MERRA-2 yeniden analiz modeli ile gerçek zamana yakın GEOS ürünlerinden derleniyor. MERRA-2 kaydı 1981'e kadar uzanıyor.

POWER, 300'den fazla güneş ve meteoroloji parametresini ücretsiz sunuyor. Veriler haritalı bir görüntüleyiciden, programlama arayüzünden (API) ya da coğrafi bilgi sistemi servislerinden indirilebiliyor. NASA'nın açıklamasına göre bu ürünler, kurumun Yer Bilimini Eyleme Dönüştürme programı kapsamında doğrulanmış veriler ve Langley'in yanı sıra Goddard ile Ames merkezlerindeki çalışmalara dayanıyor.

Eyalet bu veriyle ne yapacak?

NASA'nın duyurusuna göre amaç, eyalet yetkililerinin bugünkü ve olası aşırı hava koşullarına hazırlanması ve bunların elektrik talebi, üretim ve şebekedeki yük üzerindeki etkisini önceden değerlendirmesi. Veriler dayanıklılık çalışmalarında, kaynak analizlerinde ve uzun vadeli enerji planlamasında kullanılacak.

Teknik tarafta Virginia Energy, Langley'deki POWER platformuna dijital bir hatla bağlanıp ihtiyaç duyduğu veri setlerini doğrudan kendi modelleme araçlarına aktarabilecek. NASA'nın POWER ekibi de eyaletin araştırmacılarıyla birlikte veri alışverişini sadeleştirecek, biçimleri uyarlayacak ve ek veriye ihtiyaç olup olmadığını değerlendirecek.

Maiden, sağlam enerji planlamasının gerçek koşulları yansıtan modellere bağlı olduğunu söyledi ve iş birliğinin havanın elektrik arzını ve talebini nasıl etkilediğini anlamaya, zayıf noktaları belirlemeye yardım edeceğini belirtti. Kilgore ise anlaşmanın eyalete daha güçlü bir enerji güvenliği sağlayacağını vurguladı.

Haritadaki soğutma ihtiyacı

NASA, duyuruyla birlikte POWER verisinden hazırlanmış bir harita da yayımladı. Harita, 2001-2020 dönemi için "soğutma derece-günü" ortalamasını gösteriyor. Bu ölçü, günlük ortalama sıcaklığın belirli bir taban değerin (burada 10 °C) üstüne çıktığı günleri yıl boyunca toplar; değer yükseldikçe klima ve soğutma için harcanan enerji ihtiyacı da artar. Haritada değerler yaklaşık 1.550 ile 2.750 arasında değişiyor: en yüksek değerler Richmond ve Virginia Beach'in bulunduğu güneydoğu kıyı kesiminde, en düşükler ise batıdaki dağlık bölgede görülüyor.

Sınırları ve Türkiye için anlamı

POWER verisi küresel bir ızgarada üretiliyor: projenin belgelerine göre ışınım verilerinin çözünürlüğü 1 derece enlem-boylam, meteoroloji verilerininki yarım dereceye ⅝ derece. Bu, yaklaşık yüz kilometrelik kareler demek; bir kentin ya da tek bir güneş santrali sahasının ayrıntısını yer istasyonu ölçümleri kadar ince vermez. Bu yüzden bu tür veriler genellikle bölgesel planlamada ve yerel ölçümlerin bulunmadığı yerlerde başlangıç noktası olarak kullanılır.

Anlaşma Virginia'ya özel olsa da verinin kendisi bütün dünyayı kapsıyor ve herkese açık. Türkiye'de güneş enerjisi yatırımı ya da bina enerji verimliliği üzerine çalışan araştırmacılar ve planlamacılar da aynı platformdan kendi bölgeleri için onlarca yıllık güneş ve sıcaklık kaydına ulaşabiliyor. Virginia örneğinde yeni olan, bu verinin bir eyalet kurumunun planlama araçlarına doğrudan bağlanması ve NASA ekibinin bu süreçte doğrudan destek vermesi. Anlaşmanın ilk sonuçlarının ve diğer eyaletlere benzer bağlantıların gelip gelmeyeceği henüz belli değil.