Jim Starlin
Thanos, Drax ve Gamora'yı yaratan, The Infinity Gauntlet'i yazan Jim Starlin, Marvel'ın kozmik evrenini kuran çizgi roman yazarı ve çizeridir.
- Doğum tarihi
- 9 Ekim 1949
- Ülke
- ABD
- Görevi
- Çizgi roman yazarı ve çizeri
- Rolü
- Yazar
Jim Starlin kimdir?
Jim Starlin, 9 Ekim 1949'da Detroit'te doğan Amerikalı çizgi roman yazarı ve çizeridir. En çok Marvel evreninin kozmik köşesini kuran adlardan biri olarak bilinir: Thanos'u, Drax'ı ve Gamora'yı yaratmış, Kaptan Marvel (Mar-Vell) ile Adam Warlock'ı da uzay operası çizgisinde yeniden yazmıştır. 1991'de yazdığı The Infinity Gauntlet mini dizisi Marvel'ın en çok sevilen hikâyelerinden biri sayılır ve Thanos'un sinemadaki serüveninin de kaynağıdır. Kendi yarattığı uzay destanı Dreadstar ise 1980'lerde Marvel'ın Epic imprintinde ve First Comics'te yayımlandı.
Starlin bir bilim insanı değil, bir hikâye anlatıcısıdır; ama yazdıklarının büyük kısmı yıldızlar arası imparatorluklar, kozmik varlıklar ve evrenin kaderi gibi uzay temalı fikirlerin etrafında döner. Bu yüzden uzay temalı kitaplar arasında anılır.
Hayatı
Starlin, Detroit'te Katolik bir ailede büyüdü. 1960'larda Vietnam Savaşı sırasında ABD Donanması'nda havacılık fotoğrafçısı olarak görev yaptı. Çizgi roman dünyasına 1972'de, Marvel Comics'te Roy Thomas ve John Romita'nın yanında girdi; ilk işi The Amazing Spider-Man için "finisher" yani mürekkep ve son rötuş işiydi.
1973'te, kariyerinin henüz çok başında, Shazam Ödülü'nün "Üstün Yeni Yetenek" dalını Walt Simonson'la paylaştı. 1980'de Daina Graziunas'la evlendi. 2016'da elindeki bir sakatlık çizim yapmasını kısıtladı ve o tarihten sonra ağırlıklı olarak yazarlığa yöneldi. 2020'de iyileştiğini duyurdu; Dreadstar Returns adlı yeni cilt 2021 yazında kitle fonlamasıyla yayımlandı. Starlin ayrıca Avengers: Endgame filminde destek grubundaki figüranlardan biri olarak kısa bir rolle göründü.
Uzay ve bilimkurgu eserleri
Thanos ve Kaptan Marvel
Thanos ve Drax the Destroyer ilk kez The Invincible Iron Man dergisinin Şubat 1973 kapak tarihli 55. sayısında göründü (Starlin, 55. ve 56. sayılarda çalıştı); 55. sayıyı Mike Friedrich'le birlikte yazmıştı. Kaptan Marvel (Mar-Vell) de Starlin'in elinde yeniden yazıldı. Starlin karakteri, üniversitedeki psikoloji derslerinde karşılaştığı Freud'un ölüm dürtüsü (Thanatos) kavramından esinlenerek kurguladığını söylemiştir. Aynı zamanda Jack Kirby'nin DC'deki New Gods serisinin görsel tasarımına etkisini kabul etmiş, ilk eskizlerinin Darkseid'dan çok Metron'a benzediğini belirtmiştir.
1973-1974'te Kaptan Marvel dergisinin 25. sayısından itibaren olay örgüsünü yazan Starlin, Thanos'un başrolde olduğu ve birkaç Marvel dergisine yayılan uzun bir hikâye yayı kurdu. 1982'de Marvel'ın kendi yayımladığı ilk grafik roman olan The Death of Captain Marvel (Marvel Graphic Novel #1) çıktı. Starlin burada Kaptan Marvel karakterinin hikâyesini bir grafik roman formatında tamamladı.
Warlock ve Dreadstar
1975-1976'da Warlock dergisinin 9-15. sayılarını yazıp çizdi; ortaya teolojik ve psikolojik temaları olan karmaşık bir uzay operası çıktı. Dreadstar karakterini ise Epic Illustrated dergisinin 3. sayısında (1980) yarattı ve seriyi Epic Comics (1982-1987) ile First Comics (1986-1989) altında sürdürdü. Dreadstar ayrıca Marvel Graphic Novel #3'te (1982) yer aldı; böylece Starlin'in kendi uzay destanı, hem dergi hem grafik roman olarak okurla buluştu.
The Infinity Gauntlet
Starlin'in "Sonsuzluk Destanı" 1990-1993 arasında dört parça hâlinde ilerledi: The Thanos Quest (1990), The Infinity Gauntlet (1991), The Infinity War (1992) ve The Infinity Crusade (1993). Bunların çıkış noktası olan The Infinity Gauntlet, George Pérez'in çizimleriyle yayımlanan bir mini dizidir. Thanos, altı Sonsuzluk Taşı'nı toplar ve Ölümün kişileşmiş hâline bir adak olarak evrendeki yaşamın yarısını yok etmeyi amaçlar; sonraki olaylar bu sonucu geri alır. Seri başarılı oldu ve ardından The Infinity War ile The Infinity Crusade devam dizileri geldi. Eserin konusunu, okuma sırasını ve uzay temasını sitedeki Sonsuzluk Eldiveni sayfasında bulabilirsiniz.
DC ve diğer işler
Starlin Marvel'la sınırlı kalmadı. DC Comics için 1988-1989'da Batman: A Death in the Family'yi yazdı; bu hikâyede Jason Todd'ın akıbeti, okurların telefon hattı üzerinden verdiği oyla belirlendi. Starlin aynı dönemde KGBeast karakterini de yarattı; Len Wein'le birlikte Mongul'u kurguladı ve Mike Mignola'nın çizdiği Cosmic Odyssey mini dizisini yazdı. 2003'te Marvel: The End mini dizisini yazdıktan sonra kendisine müstakil bir Thanos serisi verildi.
Sinemadaki yansıması
Starlin'in karakterleri Marvel Sinematik Evreni'nin kozmik damarını besledi. Thanos'u The Avengers (2012) filminde Damion Poitier canlandırdı; sonraki filmlerde, Infinity War (2018) ve Endgame (2019) dahil, rolü hareket yakalamayla Josh Brolin üstlendi. Hikâyenin sinemadaki karşılığını Avengers: Sonsuzluk Savaşı sayfasında, Drax ve Gamora'nın yer aldığı kadroyu ise Galaksinin Koruyucuları sayfasında okuyabilirsiniz. Filmlerin tamamının sırası için Marvel Sinematik Evreni izleme sırası, serinin devamı için ise Avengers: Doomsday sayfası yararlı olur.
Thanos'un 2018'de beyaz perdeye çıkmasından kısa süre sonra, Temmuz 2018'de, Reddit'teki /r/ThanosDidNothingWrong topluluğu yöneticilerin "üyelerin yarısını yasaklayacağız" duyurusuyla viral oldu. Bu, bir çizgi roman kötüsünün popüler kültürde ne kadar yer edindiğinin küçük ama bilinen bir örneğidir.
Bilimle ilişkisi
Starlin'in eserleri bilimsel doğruluk iddiası taşımaz. Sonsuzluk Taşları, yaşamın yarısını silen bir "fiziksel yasa" değil, anlatının bir aracıdır; gerçek evrende böyle bir mekanizma bilinmiyor. Yine de Starlin'in uzay anlatısı, bilimkurgunun bilimle bağını ilginç bir yerden kurar: evrenin kaderi, yaşamın anlamı ve kıtlık gibi sorular, bilimden çok felsefe ve psikolojiyle akraba temalardır. Thanos'un kaynağının Freud'un ölüm dürtüsü kavramı olması bunun açık bir örneğidir: Starlin bilimsel bir iddiayı değil, bir ruhbilim fikrini kozmik ölçeğe taşır.
Hikâyedeki "evrenin yarısını yok etmek" fikri bilimsel bir olasılık olarak ele alınmaz; kurmaca ile gerçek arasındaki çizgiyi akılda tutmak, Starlin'i bilimkurgudan çok kozmik mitoloji yazarı olarak okumayı kolaylaştırır; eserleri bilim anlatısı değil, felsefi ve psikolojik temalı birer uzay masalıdır.
Ödülleri ve onurları
- 1973: Shazam Ödülü, "Üstün Yeni Yetenek" (Walt Simonson'la paylaşıldı)
- 1975: Inkpot Ödülü
- 1986: Bob Clampett İnsani Hizmet Ödülü (Bernie Wrightson'la birlikte)
- 2017: Eisner Ödülleri Onur Listesi (Hall of Fame)
Kitapları
Etkisi
Starlin'in en kalıcı etkisi, süper kahraman çizgi romanını yerden yıldızlara taşımasıdır. Thanos, Marvel'ın gezegen ölçeğinin ötesinde, evren ölçeğinde bir tehdit tanımlayabildiğini gösterdi. Sonsuzluk Taşları ve Thanos'un hedefi, on yıllar sonra Marvel Sinematik Evreni'nin ana hikâyesine dönüştü ve bu malzemenin ne kadar geniş bir izleyiciye ulaşabileceğini gösterdi. Kendi yarattığı Dreadstar ise 1980'lerde Epic ve First Comics üzerinden yayımlanan, 2021'de kitle fonlamasıyla yeniden dönen uzun soluklu bir uzay destanı oldu. Starlin 2024'te gelecekteki işlerinde üretken yapay zekâ kullanmayı planladığını açıkladı.
