Dave Filoni

Dave Filoni, Star Wars evrenini animasyon dizileriyle genişleten ve bugün Lucasfilm'in başkanı olarak serinin yaratıcı yönünü belirleyen Amerikalı yönetmen, senarist ve yapımcıdır. George Lucas tarafından bizzat işe alındı ve onun yanında yaklaşık on yıl çalıştı; bu yüzden sık sık Lucas'ın "yaratıcı çırağı" diye anılır. Ahsoka Tano ve Kaptan Rex gibi karakterleri geliştiren Filoni, Klon Savaşları'ndan The Mandalorian'a uzanan dizilerle Star Wars'u yeni bir kuşağa taşıdı. Kasım 2023'te Lucasfilm'in yaratıcı direktörlüğüne (CCO) yükseldi, Ocak 2026'da ise Kathleen Kennedy'nin yerine, Lynwen Brennan'la birlikte stüdyonun başkanlığına getirildi.

Erken yaşamı ve eğitimi

Filoni, 7 Haziran 1974'te Pittsburgh'un banliyösü Mt. Lebanon'da (Pensilvanya) doğdu. 1992'de Mt. Lebanon Lisesi'nden, 1996'da da Edinboro Pennsylvania Üniversitesi'nin animasyon bölümünden mezun oldu. Klasik müziğe ve operaya düşkün bir babanın yanında büyüdü; bu ilgisi sonradan dizilerinin müziklerine de yansıdı. Besteci Kevin Kiner, Asiler'deki Büyük Amiral Thrawn temasında org kullanma fikrinin Filoni'den geldiğini anlatır.

Kariyeri

Lucasfilm'den önce King of the Hill, Kim Possible ve Lilo & Stitch: The Series gibi animasyon dizilerinde hikâye tahtası (storyboard) sanatçısı ve yardımcı yönetmen olarak çalıştı. Asıl çıkışını Nickelodeon'un Avatar: Son Hava Bükücü dizisiyle yaptı: ilk sezonun 20 bölümünden 8'ini, aralarında ilk bölümün de bulunduğu yönetti. Dizinin yaratıcılarını Hayao Miyazaki'nin Prenses Mononoke filmiyle tanıştıran da oydu.

Avatar'daki işi George Lucas'ın dikkatini çekti. 2005'te Lucas onu, yeni kurulan Lucasfilm Animation stüdyosuna ve bir Star Wars animasyon dizisinin geliştirilmesine çağırdı. Star Wars hayranlığıyla bilinen Filoni, arkadaşlarının kendisine şaka yaptığını sanarak teklifi ilk anda ciddiye almadığını anlatır. Plo Koon karakterine olan tutkusu da efsanedir: ofisi bu Jedi ustasının maketleri, kostümü ve ışın kılıcı kopyasıyla doludur.

Uzay dizileri ve filmleri

Klon Savaşları dönemi

Filoni'nin ilk büyük işi, 2008'de sinemalarda gösterilen Star Wars: Klon Savaşları filmiydi. Star Wars'un ilk animasyon filmi olan yapım eleştirmenlerden olumsuz not aldı, ama aynı yılın ekiminde başlayan dizinin pilotu işlevini gördü. Klon Savaşları dizisi 2008-2020 arasında yedi sezon sürdü; Filoni yüzü aşkın bölümünde yönetmen, senarist ve yapımcı olarak yer aldı. Dizi; savaş, kölelik ve siyasi yozlaşma gibi çocuk yapımlarında pek işlenmeyen konulara girmesiyle öne çıktı ve Daytime Emmy ile Annie ödülleri kazandı. Filoni'nin geliştirdiği Ahsoka Tano, Anakin Skywalker'ın çırağı olarak burada doğdu.

Filoni ayrıca ödül avcısı Embo'yu ve droid CH-33P'yi seslendirdi. 2009'da Star Wars kostüm topluluğu 501. Lejyon, onu onursal üye yaptı.

Asiler ve sonrası

2014'te başlayan Star Wars Asiler, Yeni Bir Umut'tan önceki yıllarda İmparatorluğa karşı filizlenen direnişi anlatır. Filoni ilk iki sezonun ve son sezonun denetleyici yönetmeniydi; dizinin sevilen droid'i Chopper'ı da baştan sona o seslendirdi, bu bilgi ancak son bölümün jeneriğinde ortaya çıktı. Asiler, televizyon animasyonu dalında verilen ilk Saturn Ödülü'nü kazandı. Filoni bunun ardından Star Wars Resistance'ı, The Bad Batch'i ve Tales of the Jedi'yi yarattı; Maul – Shadow Lord'un yürütücü yapımcıları arasında yer aldı. Resistance'ın fikrinde, pilot olan dedesinin ve uçak onaran amcasının etkisi olduğunu söyler.

Canlı çekim dizileri

2019'da Jon Favreau, Filoni'yi The Mandalorian'ı birlikte geliştirmeye çağırdı. Filoni dizide yürütücü yapımcı oldu ve ilk bölümü yöneterek canlı çekim yönetmenliğine başladı; X-wing pilotu Trapper Wolf rolünde kısa oyunculuk denemeleri de yaptı. The Book of Boba Fett ve Skeleton Crew'un da yürütücü yapımcıları arasındaydı.

Ağustos 2023'te yayımlanan Ahsoka, Filoni'nin yarattığı karakteri Rosario Dawson'la canlı çekime taşıdı ve Asiler'in hikâyesini sürdürdü. Filoni dizinin tek senaristi ve yürütücüsüdür; ikinci sezonun 20 Ocak 2027'de başlaması planlanıyor. Nisan 2023'te, The Mandalorian ile bağlantılı dizilerin öykülerini bir araya getirecek bir Star Wars filmini yazıp yöneteceği açıklandı.

Uzay anlatısına katkısı

Star Wars bilimsel gerçekçilik iddiası taşımayan bir uzay fantazyasıdır ve Filoni'nin katkısı da bu alanda değerlendirilmelidir. Onun etkisi, galaksiyi dolduran gezegenleri, kültürleri ve karakterleri uzun soluklu anlatılarla derinleştirmesinde yatar. Klon Savaşları'nın yeniden ilgi görmesi The Mandalorian'ın yayınıyla aynı döneme denk geldi ve dizi bir süre ABD'de en çok talep gören bilimkurgu dizisi oldu. Filoni, anime ve mangayı başlıca ilham kaynakları arasında sayar; Ahsoka'nın tasarımında Prenses Mononoke'nin San karakterini örnek aldığını söyler.

Mirası

Lucas'ın 2012'de Lucasfilm'i Disney'e satmasından sonra Filoni, onun kafasındaki Star Wars'u en iyi bilen kişi olarak görüldü; ekip arkadaşları onu "Lucas ansiklopedisi" diye anar. 2020'de sessizce yürütücü yaratıcı direktörlüğe, 2023'te yaratıcı direktörlüğe yükseltildi; 2026'dan beri stüdyonun başkanıdır. Animasyonla başlayan bir kariyerin, dünyanın en bilinen uzay serilerinden birinin dümenine uzanması, onu Star Wars tarihinin en etkili isimlerinden biri yapıyor.

Bilmeye değer

• George Lucas'ın iş teklifini ilk duyduğunda, Nickelodeon'daki arkadaşlarının şakası sandı.
• Revenge of the Sith'in gösterime girdiği gün, sevdiği Jedi ustası Plo Koon'un kostümünü giydi.
• Star Wars Asiler'in sevimli droid'i Chopper'ın sesi Filoni'ye aittir.
• Ahsoka Tano'nun karakter tasarımında Miyazaki'nin Prenses Mononoke filmindeki San'dan esinlendi.

Fotoğraf: Josh Hallett · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons