23 Kasım 2026, PazartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Ursid meteor yağmuru: Küçük Ayı'dan gelen mütevazı aralık yağmuru 22-23 Aralık

Ursid meteor yağmuru: Küçük Ayı'dan gelen mütevazı aralık yağmuru 22-23 Aralık
Görsel: NASA
22 Aralık 2026
Tarih
22 Aralık 2026
Olay
Meteor yağmuru
En iyi saat
şafaktan önce, 04.00-06.30 TSİ
Nasıl izlenir
Kuzeye, Kutup Yıldızı'nın çevresine bakın; Ay'ı arkanıza alın ve çıplak gözle izleyin.

Ursid meteor yağmuru, aralık ayının son günlerinde etkin olan ve adını Küçük Ayı (Ursa Minor) takımyıldızından alan küçük bir yıldız kayması yağmurudur. 2026'da yağmur 17-26 Aralık arasında etkin, doruk anı ise 23 Aralık gecesi saat 01.00 civarı (TSİ) olarak hesaplanıyor. Türkiye'deki gözlemci için ana gece, 22'yi 23 Aralık'a bağlayan gecedir. Yağmur Türkiye'nin her yerinden çıplak gözle izlenebilir; ancak bu yıl dolunaya bir gün kala parlak Ay, sönük meteorların çoğunu gizleyecek.

Ne oluyor?

Ursidlerin kaynağı, periyodik bir kuyruklu yıldız olan 8P/Tuttle'dır. Kuyruklu yıldızın yörüngesi boyunca bıraktığı toz parçacıkları, Dünya aralık sonunda bu bölgeden geçerken atmosfere girer ve yaklaşık 70-100 kilometre yükseklikte yanarak kısa ışık çizgileri oluşturur.

Ursidler, Geminidlerin gölgesinde kalan mütevazı bir yağmurdur. İdeal koşullarda saatlik oranı 10 civarındadır. Ancak zaman zaman beklenmedik artışlar görülür: yağmurun ilk düzenli incelemeleri, 1945'te saatte 169 meteorluk bir patlamanın gözlenmesiyle başlamıştır. Bu tür patlamaların, kuyruklu yıldızın Güneş'ten en uzak olduğu dönemlerde Jüpiter'in etkisiyle tuzaklanmış toz kümelerinden kaynaklandığı düşünülür. Bu artışlar önceden kesin olarak bilinmediği için Ursidler "sürpriz yapabilen" yağmurlar arasında sayılır. Kaynak nokta Kutup Yıldızı'na çok yakın olduğundan meteorlar göğün kuzey yarısında daha sık görülür.

Türkiye'den nasıl izlenir?

Küçük Ayı takımyıldızı Türkiye enlemlerinden hiç batmaz; yani yağmurun kaynak noktası bütün gece ufkun üzerindedir. Ankara için yapılan hesaba göre radyant en yüksek noktasına gün doğduktan sonra, sabah 09.00 civarında ulaşıyor. Bu yüzden en verimli zaman, radyantın yükselmiş olduğu şafak öncesi saatlerdir: 04.00 ile 06.30 arası. Radyant ufkun 52 derece kadar üzerine çıkıyor ve hesaplara göre çok karanlık bir gökte saatte 7 civarında meteor görülebilir.

Bu yılın sorunu Ay. Doruk sırasında Ay, 24 Aralık'taki dolunaya yalnızca bir gün kala, gecenin tamamında gökte. Ay ışığı sönük meteorları yutacağı için gerçekte görülecek sayı birkaç tane ile sınırlı kalabilir. Bunu azaltmak için Ay'ı arkanıza alıp kuzeye bakın; bir binanın ya da tepenin Ay'ı perdelediği bir yer seçin. Dürbün ya da teleskop gerekmez; kuzey ufku açık, ışıktan uzak bir yer yeterli. Aralık sabahları çok soğuk olacağı için iyi giyinin.

Ursidleri görmek zor olsa da aynı sabah göğü başka güzellikler sunuyor: güneydoğuda parlak Venüs yükseliyor, Aslan takımyıldızında Jüpiter ile Mars hâlâ birbirine yakın.

Ursidlerin bir avantajı, kaynak noktasının kuzey göğünde, Küçük Ayı'nın "kepçe" biçimli yıldız grubunun yanında olmasıdır. Kuzey Yıldızı'nı (Polaris) bulmak için Büyük Ayı'nın kepçesinin ön kenarındaki iki yıldızı birleştirip yaklaşık beş kat uzatmanız yeterli. Meteorlar bu bölgeden uzaklaşan çizgiler hâlinde görünür. Ay ışığı altında yalnızca en parlak meteorlar seçilebileceği için, gözlem süresini uzun tutmak ve birkaç sabahı denemek görme şansını artırır. Sayım tutanlar, Ay'ın etkisini not etmeyi unutmamalı.

Bilmeye değer

  • Ursidlerin kaynağı 8P/Tuttle kuyruklu yıldızıdır; aynı gökbilimci Tuttle, Leonidlerin kaynağı olan kuyruklu yıldızın da kâşiflerindendir.
  • Kaynak nokta Kutup Yıldızı'na yakın olduğu için yağmur Türkiye'den bütün gece etkindir.
  • Ursidler genellikle kış gündönümüne bir iki gün kala doruğa ulaşır.
  • 2026'da dolunay doruk gecesine çok yakın; meteor sayısı bu yüzden yılın en düşükleri arasında kalacak.

Önümüzdeki gök olaylarıTümü →

✨ Günün seçkisi23 Kasım

The Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)📚 Günün kitabıThe Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)Joanna Cole · 1990

Son haberler

  1. Işık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyorIşık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyor1 saat önce
  2. NASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'neNASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'ne3 saat önce
  3. Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)6 saat önce
  4. Dragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndüDragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndü7 saat önce
  5. Samanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdiSamanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdi8 saat önce
  6. Uzay Yolu: İlk Temas'taki gibi uzaylılar Dünya'yı gerçekte nasıl fark ederdi?Uzay Yolu: İlk Temas'taki gibi uzaylılar Dünya'yı gerçekte nasıl fark ederdi?13 saat önce

Sıradaki fırlatmalarTümü →

Görev dosyalarıTümü →

  1. Lunar Gateway (Ay Geçidi istasyonu)Lunar Gateway (Ay Geçidi istasyonu)NASA, ESA, JAXA, CSA, MBRSC
  2. Artemis MutabakatıArtemis MutabakatıNASA ve ABD Dışişleri Bakanlığı
  3. Amazon Leo (Project Kuiper)Amazon Leo (Project Kuiper)Amazon

Çok okunanlar

  1. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor
  2. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl
  3. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı
  4. BepiColombo Merkür'ün yörüngesine girdi: ikinci uzay aracı, ilk çift araç
  5. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar