23 Kasım 2026, PazartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Orionid meteor yağmuru: Halley kuyruklu yıldızının izleri 21 Ekim'de gökte

Orionid meteor yağmuru: Halley kuyruklu yıldızının izleri 21 Ekim'de gökte
Görsel: NASA
21 Ekim 2026
Tarih
21 Ekim 2026
Olay
Meteor yağmuru
En iyi saat
gece yarısından sonra, 02.00-05.30 TSİ
Nasıl izlenir
Gece yarısından sonra doğu-güneydoğuya, Avcı (Orion) takımyıldızına yakın geniş bir gök parçasına bakın; Ay'ı görüş alanınızın dışında tutun.

Orionid meteor yağmuru her yıl ekim ortasından kasım başına kadar etkin olan ve adını Avcı (Orion) takımyıldızından alan bir yıldız kayması yağmurudur. 2026'da yağmur 2 Ekim ile 7 Kasım arasında etkin, doruk anı ise 21 Ekim akşamı saat 21.00 civarı (TSİ) olarak hesaplanıyor. Kaynak nokta o saatte henüz doğmadığı için Türkiye'deki gözlemci için en iyi zaman 21'i 22 Ekim'e bağlayan gecenin ikinci yarısıdır. Yağmur Türkiye'nin her yerinden çıplak gözle izlenebilir.

Ne oluyor?

Orionidler, gökbilimin en ünlü kuyruklu yıldızı olan Halley'in (1P/Halley) mirasıdır. Halley yaklaşık 75-76 yılda bir Güneş'in yakınından geçer; en son 1986'da geldi. Her geçişinde Güneş ısısıyla buzları buharlaşır ve yörüngesine milyarlarca küçük toz tanesi saçılır. Dünya her ekim ayında bu toz şeridinin bir kenarından geçer. Parçacıklar atmosfere saniyede yaklaşık 66 kilometre gibi çok yüksek bir hızla girer; bu yüzden Orionid meteorları hızlı, ince ve bazen arkasında kısa süre kalan parlak izler bırakan cinstendir.

Halley'in tozu yılda iki kez karşımıza çıkar: mayıs başındaki Eta Akuaridler de aynı kuyruklu yıldızdan gelir. Orionidlerin saatlik oranı ideal koşullarda 15-20 civarındadır. Bazı yıllarda, örneğin 2006'da, Dünya'nın eski ve yoğun toz kümelerinden geçmesiyle saatte 100'ü aşan patlamalar da görülmüştür.

Türkiye'den nasıl izlenir?

Ankara için yapılan hesaba göre yağmurun kaynak noktası her gece saat 22.10 civarında doğu ufkundan doğuyor ve sabaha doğru yükseliyor. En yüksek noktasına sabah 05.00 sularında ulaşıyor; tan ağarmaya başlaması ise 06.30 civarı. Dolayısıyla en verimli zaman gece 02.00 ile 05.30 arasıdır. Radyant ufkun 66 derece kadar üzerine çıkıyor ve hesaplara göre çok karanlık bir gökte saatte 13 civarında meteor görülebilir.

Bu yılın zorluğu Ay. 21 Ekim'de Ay dolunaya doğru ilerleyen şişkin bir evrede ve 26 Ekim'deki dolunaydan önce gecenin önemli bir bölümünde gökte. Ay ışığı sönük meteorları yutacağı için gerçekte görülecek sayı daha düşük olur. Bunu azaltmak için Ay'ı arkanıza alın ya da bir binanın, ağacın gölgesine yerleşin. Bakış yönü olarak doğu ve güneydoğu ile başınızın üstünü seçin. Dürbün ya da teleskop gerekmez; geniş görüş alanı önemlidir. Gözlerinizin karanlığa alışması için 20 dakika ayırın ve en az bir saat sabırla bekleyin.

Yağmur tek bir geceden ibaret değildir. Doruktan birkaç gün önce ve sonra da benzer oranlar görülebilir; havanın kapalı olduğu bir gecede ertesi sabahı denemek mantıklıdır.

Orionid gecesinin bir başka güzelliği, meteor beklerken göğün en parlak kış takımyıldızlarını erkenden görme fırsatıdır. Gece yarısından sonra doğuda Avcı'nın üç yıldızlı kemeri, onun solunda ve aşağısında gökyüzünün en parlak yıldızı Sirius, yukarısında ise Boğa takımyıldızı ve Ülker kümesi yer alır. Meteorları saymak isteyenler, her 15 dakikada gördükleri sayıyı not ederek kendi gözlem kayıtlarını tutabilir. Bu tür basit sayımlar, amatör gözlemcilerin yıllardır meteor bilimine yaptığı katkının temelidir.

Bilmeye değer

  • Orionid meteorları, saniyede yaklaşık 66 kilometre hızla en hızlı meteor yağmurları arasındadır.
  • Kaynak nokta Avcı takımyıldızının parlak yıldızı Betelgeuse'ün yaklaşık 10 derece kuzeydoğusundadır.
  • Halley kuyruklu yıldızı bir sonraki kez 2061'de iç Güneş Sistemi'ne dönecek; o zamana kadar onu yalnızca bu tozlardan "görebiliyoruz".
  • Aynı kuyruklu yıldız mayıs başında Eta Akuarid yağmurunu da üretir.

Önümüzdeki gök olaylarıTümü →

✨ Günün seçkisi23 Kasım

The Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)📚 Günün kitabıThe Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)Joanna Cole · 1990

Son haberler

  1. Işık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyorIşık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyor1 saat önce
  2. NASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'neNASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'ne3 saat önce
  3. Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)6 saat önce
  4. Dragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndüDragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndü7 saat önce
  5. Samanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdiSamanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdi8 saat önce
  6. Uzay Yolu: İlk Temas'taki gibi uzaylılar Dünya'yı gerçekte nasıl fark ederdi?Uzay Yolu: İlk Temas'taki gibi uzaylılar Dünya'yı gerçekte nasıl fark ederdi?13 saat önce

Sıradaki fırlatmalarTümü →

Görev dosyalarıTümü →

  1. Lunar Gateway (Ay Geçidi istasyonu)Lunar Gateway (Ay Geçidi istasyonu)NASA, ESA, JAXA, CSA, MBRSC
  2. Artemis MutabakatıArtemis MutabakatıNASA ve ABD Dışişleri Bakanlığı
  3. Amazon Leo (Project Kuiper)Amazon Leo (Project Kuiper)Amazon

Çok okunanlar

  1. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor
  2. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl
  3. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı
  4. BepiColombo Merkür'ün yörüngesine girdi: ikinci uzay aracı, ilk çift araç
  5. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar