Mars 19 Şubat'ta karşı konumda: Kızıl Gezegen iki yılda bir yaklaşıyor

Kızıl Gezegen Mars, 19 Şubat 2027'de karşı konuma geliyor ve ertesi gün, 20 Şubat'ta Dünya'ya en çok yaklaşıyor. Bu, yaklaşık iki yılda bir yaşanan ve Mars'ı gözlemek için en iyi fırsatı sunan dönem. Gezegen Aslan (Leo) takımyıldızında -1,2 kadirle parlıyor, akşam doğup sabah batıyor ve gece boyunca belirgin turuncu-kırmızı rengiyle göze çarpıyor. Olay Türkiye'nin her yerinden çıplak gözle izlenebilir; teleskopu olanlar için de kutup başlıkları ve koyu yüzey bölgelerini görmek için iki yılın en iyi zamanı.

Ne oluyor?

Dünya, Mars'tan daha içteki ve daha hızlı bir yörüngede dolanır. Yaklaşık 26 ayda bir Mars'a yetişip onu geçer. Bu sırada Mars, Dünya'dan bakıldığında Güneş'in tam karşı yönünde görünür; buna karşı konum denir. Mars'ın yörüngesi belirgin biçimde basık olduğu için karşı konumdaki uzaklık her seferinde değişir: kimi karşı konumlarda gezegen bize çok yaklaşır, kimilerinde daha uzakta kalır.

Hesaplara göre karşı konum 19 Şubat saat 18.44'te (TSİ), Dünya'ya en yakın geçiş ise 20 Şubat gece 03.07'de gerçekleşiyor. Mars bu sırada Dünya'dan 0,68 astronomik birim, yaklaşık 101 milyon kilometre uzaklıkta. Görünür çapı 13,8 yay saniyesine çıkıyor. Mars'ın görünür çapı, en elverişli karşı konumlarda 25,7 yay saniyesine kadar ulaşabilir. Yani 2027 karşı konumu, Mars'ın yörüngesinin uzak bölgesine denk gelen "küçük" karşı konumlardan biri. Yine de gezegen önceki aylara göre çok daha parlak ve büyük görünecek.

Mars 10 Ocak'tan 1 Nisan'a kadar gökte geri yönde hareket ediyor. Bu, Dünya'nın Mars'ı geçerken yarattığı bir bakış etkisidir; yıldızlara göre birkaç hafta boyunca izlenirse gezegenin gökte küçük bir ilmek çizdiği görülür.

Türkiye'den nasıl izlenir?

Ankara için yapılan hesaba göre 20 Şubat'ta Mars akşam 18.55'te doğu ufkunun 7 derece üzerine çıkıyor, gece 01.10 civarında güney göğünde ufkun 65 derece üzerinde en yüksek noktasına ulaşıyor ve sabah 07.16'ya kadar gözlenebilir yükseklikte kalıyor. En iyi zaman, gezegenin yüksekte olduğu ve havanın daha durgun olduğu 23.00 ile 03.00 arası.

Çıplak gözle Mars'ı bulmak kolay: Aslan takımyıldızında, parlak yıldız Regulus'un yakınında duran turuncu-kırmızı, titreşmeyen nokta. Hemen yakınında daha parlak ve beyaz Jüpiter de var; iki gezegen bir hafta arayla karşı konuma geliyor. 20 Şubat akşamı dolunaya yakın Ay da Mars'ın yaklaşık 5 derece yakınından geçiyor ve o gece gerçekleşecek yarı gölge Ay tutulmasıyla birlikte etkileyici bir manzara oluşturuyor.

Mars'ın yüzey ayrıntıları için teleskop gerekir. 80-100 milimetrelik bir teleskop ve 150-200 kat büyütmeyle iyi havada parlak kutup başlıklarından biri ve koyu yüzey bölgeleri seçilebilir. Görüntü atmosfer çalkantısından çok etkilenir; gezegenin en yüksekte olduğu saatleri seçin ve sabırlı olun. Dürbünle Mars yalnızca parlak, turuncu bir nokta olarak görünür.

Bilmeye değer

• Mars yaklaşık 26 ayda bir karşı konuma gelir; bir sonraki karşı konum 2029'da.
• 2027 karşı konumunda Mars'ın görünür çapı 13,8 yay saniyesi; en yakın karşı konumlarda bu değer 25 yay saniyesini aşar.
• Mars'ın kırmızı rengi, yüzeyini kaplayan demir oksitli (pas benzeri) tozdan gelir.
• Jüpiter 11 Şubat'ta, Mars 19 Şubat'ta karşı konuma geliyor; iki parlak gezegen aynı takımyıldızda yan yana.