Vandenberg'den 27 Starlink daha: Transporter-18'i taşıyan itici 26. kez uçtu

SpaceX'in Falcon 9 roketi, 27 Ekim Salı günü Pasifik saatiyle 00.25'te (TSİ 10.25) Kaliforniya'daki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü'nün SLC-4E rampasından kalkarak 27 Starlink uydusunu alçak Dünya yörüngesine taşıdı. Starlink 15-16 adlı görevde roketin birinci kademesi 26. uçuşunu yaptı ve kademe ayrılmasının ardından Pasifik Okyanusu'nda bekleyen "Of Course I Still Love You" adlı insansız iniş gemisine kondu.

SpaceX'in görev sayfasına göre bu itici daha önce ABD Uzay Kuvvetleri'nin USSF-62 görevini, OneWeb'in 20. fırlatmasını, ABD Ulusal Keşif Ofisi'nin NROL-145 görevini, Transporter-18 ortak yük uçuşunu ve 22 Starlink görevini taşıdı. Yani aynı donanım, ABD ordusu ve istihbarat kurumları için yapılan görevlerden rakip bir internet ağının uydularına ve onlarca kurumun küçük uydularına kadar çok farklı yükleri uzaya çıkardı.

Neden önemli?

Tek bir iticinin 26 kez uçması, yeniden kullanılabilir roketlerin artık deneysel bir yöntem değil, gündelik bir işletme biçimi olduğunu gösteriyor. Birinci kademe roketin en pahalı parçalarından biri; her inişte bu donanımın yeniden kullanılabilmesi fırlatma takvimini sıklaştırıyor. Bu iticinin geçmişindeki en dikkat çekici görevlerden biri Transporter-18'di: Google'ın ilk yörünge yapay zekâ uydusunu da taşıyan bu uçuşu Transporter-18 haberimizde anlatmıştık.

Uçuş nasıl ilerledi?

SpaceX'in yayımladığı yaklaşık zaman çizelgesine göre roket kalkıştan 1 dakika 8 saniye sonra "Max Q" noktasından geçti; bu, roketin atmosferde maruz kaldığı mekanik zorlanmanın en yüksek olduğu an. Birinci kademe motorları 2 dakika 26 saniyede durdu (MECO) ve kademeler üç saniye sonra ayrıldı. İkinci kademe motoru 2 dakika 36 saniyede ateşlendi; uyduları atmosfer sürtünmesinden koruyan burun konisi (faring) 2 dakika 58 saniyede açıldı.

Birinci kademe Dünya'ya dönerken iki kez yanma yaptı: Atmosfere giriş yanması 6 dakika 1 saniyede başlayıp 6 dakika 25 saniyede bitti, iniş yanması ise 7 dakika 59 saniyede başladı. İtici 8 dakika 22 saniyede gemiye indi. İkinci kademe ilk ateşlemesini 8 dakika 40 saniyede tamamladı, kalkıştan yaklaşık 53 dakika sonra kısa bir ikinci ateşleme yaptı ve uydular kalkıştan 1 saat 2 dakika 6 saniye sonra serbest bırakıldı.

Ses patlaması uyarısı

SpaceX, fırlatma sırasında Santa Barbara, San Luis Obispo ve Ventura ilçelerinde yaşayanların bir ya da birkaç ses patlaması (sonik bum) duyabileceğini önceden duyurdu. Ses patlaması, ses hızını aşan bir cismin oluşturduğu şok dalgasının yere ulaşmasıyla duyulan gürültü. Şirkete göre bölge sakinlerinin ne duyacağı hava durumuna ve başka koşullara bağlıydı.

Sırada ne var?

SpaceX aynı rampadan 27 Starlink uydusu taşıyacak Starlink 15-18 görevini hedefliyor. Şirketin görev sayfasına göre bu kez kullanılacak itici 18. uçuşunu yapacak. Bu itici daha önce ABD Uzay Geliştirme Ajansı'nın (SDA) veri aktarım katmanına ait SDA-T1TL-B ve SDA-T1TL-C uydularını, Transporter-16 ortak yük uçuşunu ve 14 Starlink görevini taşıdı. Bu görevde de birinci kademenin Pasifik'teki aynı gemiye inmesi planlanıyor. SDA'nın veri uydularını taşıyan bir başka fırlatma girişiminin son dakikada nasıl ertelendiğini bu haberde okuyabilirsiniz.

Fırlatma tarihleri hava koşullarına ve teknik denetimlere göre değişebiliyor. Vandenberg'den art arda kalkan bu görevler, Starlink ağını büyütürken iticilerin kaç kez güvenle uçabileceğine dair deneyimi de artırıyor.

Yeni fırlatılan Starlink uydularının gökyüzünde dizi hâlinde ne zaman görüleceğini 81 il için Starlink ne zaman görülür? sayfasında bulabilirsiniz.