Away (Away)

Uzay yolculuğu genellikle roketler, kalkış anları ve yeni dünyalarla anlatılır. Netflix'in 2020 yapımı dizisi Away ise kameranın bir kısmını Dünya'da bırakıyor. İnsanlığın ilk Mars görevini konu alan dizi, astronotların uzaydaki tehlikeleriyle birlikte, aylarca ve yıllarca uzaklarda olmanın aileler, eşler ve çocuklar üzerindeki etkisini de anlatıyor. Bu yönüyle Away, bir uzay macerasından çok bir aile ve fedakârlık dramı.

Dizinin yaratıcıları, dizinin ana fikrini "umut, insanlık ve imkânsızı başarmak için birbirimize ne kadar ihtiyaç duyduğumuz" olarak tanımlıyor. Tek sezonluk kısa ömrüne rağmen, Mars yolculuğunun insani boyutunu merak edenler için ilgi çekici bir yapım.

Konusu

Uluslararası bir ortaklıkla düzenlenen ilk insanlı Mars görevi, Ay'dan fırlatılacak bir gemiyle başlayacaktır. Görevin komutanı, deneyimli NASA astronotu Emma Green'dir. Ekibinde Hindistan'dan bir pilot ve sağlık görevlisi, Çin'den bir kimyager, ilk kez uzaya çıkacak İngiliz bir botanikçi ve yörüngede en uzun süre kalmış kişi unvanını taşıyan Rus bir kozmonot vardır.

Emma'nın eşi Matt de astronot olarak yetişmiştir, ancak bir sağlık sorunu nedeniyle uçuştan men edilmiştir; şimdi Houston'daki görev kontrol merkezinde çalışmaktadır. Emma görev için yola çıkarken geride ergenlik çağındaki kızı Lex'i bırakır. Yolculuğun daha ilk günlerinde yaşanan bir kriz, ekibin bazı üyelerinin Emma'nın liderliğine olan güvenini sarsar. Dizi, gemide giderek artan gerilimle Dünya'daki ailenin zorluklarını paralel biçimde anlatır.

Yapım ve oyuncular

Away, Andrew Hinderaker tarafından yaratıldı ve Chris Jones'un Esquire dergisinde yayımlanan aynı adlı makalesinden esinlendi. Jason Katims ve Matt Reeves yürütücü yapımcılar arasında yer aldı; ilk bölümü Edward Zwick yönetti. On bölümlük dizi 4 Eylül 2020'de Netflix'te yayımlandı, ancak Netflix bir ay sonra diziyi ikinci sezon için yenilemediğini açıkladı.

İki Oscar sahibi Hilary Swank, Komutan Emma Green rolünde. Josh Charles eşi Matt'i, Talitha Bateman kızı Lex'i canlandırıyor. Mark Ivanir'in deneyimli Rus kozmonotu Misha, Vivian Wu'nun Çinli kimyageri Lu, Ato Essandoh'un botanikçi Kwesi'si ve Ray Panthaki'nin Hintli pilotu Ram, her biri kendi geçmişi ve sırlarıyla ekibi tamamlıyor.

Bilim ne diyor?

Away'in bilimsel açıdan en ilgi çekici fikirlerinden biri, Mars gemisinin Dünya'dan değil Ay'dan fırlatılması. Bu gerçekten tartışılan bir seçenek: Ay'ın yerçekimi Dünya'nınkinin yaklaşık altıda biri olduğu için oradan kalkmak çok daha az yakıt gerektiriyor. NASA'nın Artemis programı kapsamında Ay yörüngesine kurulması planlanan Gateway istasyonu da gelecekteki derin uzay görevleri için bir basamak olarak düşünülüyor.

Görevin yaklaşık üç yıl sürmesi de gerçekçi. Dünya ve Mars, Güneş etrafında farklı hızlarda döndüğü için ancak yaklaşık 26 ayda bir yakınlaşıyor. Bu yüzden gerçek görev planlarında astronotların Mars'ta, iki gezegenin dönüş için yeniden uygun konuma gelmesini beklemesi gerekiyor. Gidiş yolculuğu tek başına altı ila dokuz ay sürebiliyor.

Dizide sıkça işlenen iletişim gecikmesi de gerçek bir sorun. Mars ile Dünya arasındaki mesafeye bağlı olarak, bir mesajın tek yönde ulaşması 3 ila 22 dakika sürüyor. Bu da canlı konuşmayı imkânsız kılıyor ve astronotların kriz anlarında kendi başlarına karar vermesini gerektiriyor. Gemideki su geri dönüşüm sistemi de gerçeğe dayanıyor: Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki sistem, astronotların teri ve idrarı dahil suyun yaklaşık yüzde 98'ini geri kazanabiliyor. Dizideki bazı dramatik sahneler ise gerçek bir görevde büyük olasılıkla çok daha sıkı güvenlik prosedürleriyle önlenirdi.

Dizinin işlediği bir başka gerçek konu, uzun görevlerin psikolojik yükü. Astronot Scott Kelly'nin Uluslararası Uzay İstasyonu'nda yaklaşık bir yıl kaldığı görev, uzun süreli uzay uçuşlarının hem beden hem zihin üzerindeki etkilerini incelemek için önemli veriler sağladı. NASA, ikiz kardeşi Mark Kelly'yi Dünya'da karşılaştırma için kullanarak ikisinin sağlık değerlerini yıllarca izledi. Mars yolculuğu ise bundan üç kat uzun ve Dünya'dan çok daha kopuk olacak. Ailelerle yalnızca gecikmeli mesajlarla iletişim kurulabilmesi, Away'in duygusal hikâyesinin bilimsel olarak da sağlam bir temele dayandığını gösteriyor. Uzay ajansları bu nedenle astronot seçiminde teknik becerinin yanı sıra uyum, sabır ve ekip içinde sorun çözme yeteneğine de büyük önem veriyor.

Neden izlemeli?

Away, uzay yolculuğunun duygusal yükünü anlatan sıcak ve insancıl bir dizi. Bilimsel ayrıntılardan çok karakterlerin iç dünyasına odaklanıyor; bu yüzden aksiyon bekleyenlerden çok aile dramlarını sevenlere hitap ediyor. Hilary Swank'ın güçlü performansı ve uluslararası ekip içindeki kültürel farklılıkların işlenişi dizinin artıları arasında. Uzay meraklısı bir genci olan aileler için birlikte izlenip konuşulabilecek bir yapım.

Kısaca

• Yıl: 2020
• Yaratıcı: Andrew Hinderaker
• Sezon: 1 sezon, 10 bölüm
• Tür: Bilimkurgu, dram
• Nerede izlenir: Netflix