Güneş mi büyük, kara delik mi?
Duruma göre değişir: yıldız kütleli bir kara deliğin olay ufku birkaç on kilometredir, Güneş'in yarıçapı 696 bin kilometre. Ama dev kara delikler Güneş'ten çok büyüktür.
- Konu
- Kara delikler
- Kaynak
- NASA
- İlgili sayfa
- https://uzaygundem.com/ansiklopedi/sagittarius-a-yildiz
Cevap hangi kara delikten söz ettiğinize bağlı. Yıldız kütleli kara delikler Güneş'ten çok küçüktür; galaksi merkezlerindeki dev kara delikler ise Güneş'ten kat kat büyüktür.
Rakamlarla bakalım. Güneş'in çapı 1,4 milyon kilometre, yani yarıçapı yaklaşık 696 bin kilometre. Bir cismin kara deliğe dönüşmesi için sıkışması gereken yarıçap (Schwarzschild yarıçapı) kütleyle doğru orantılıdır: Güneş'in tüm kütlesi kara deliğe çökse olay ufkunun yarıçapı sadece 3 kilometre olurdu. Dünya için bu değer 9 milimetredir. Yani kütle aynı kalsa bile kara delik, yıldızın yanında minicik bir cisimdir.
Öte yandan kütle büyüdükçe olay ufku da büyür. Samanyolu'nun merkezindeki Sagittarius A*, Güneş'in yaklaşık 4,1 milyon katı kütleye sahip ve olay ufkunun yarıçapı yaklaşık 12 milyon kilometre: Güneş'in yarıçapının 17 katından fazla. Bilinen en büyük kara delik TON 618 ise Güneş'in 66 milyar katı kütleye sahip.
Kısacası: tek tek yıldızlardan oluşan kara delikler Güneş'ten küçük, galaksi merkezlerindekiler Güneş'ten çok büyüktür.
Ayrıntılı anlatım: Sagittarius A*: Samanyolu'nun merkezindeki kara delik
