Kara delikler sonsuza kadar yaşamaz: çok yavaş da olsa buharlaşıyorlar

Kara deliklerden hiçbir şeyin kaçamadığı söylenir. Klasik fizik için bu doğru. Ama Stephen Hawking 1974'te kuantum etkilerini hesaba kattığında bambaşka bir sonuca vardı: olay ufkunun hemen dışında parçacık üretimi olur ve kara delik ışıma yayar. Bu ışımaya bugün Hawking ışıması deniyor. Yayılan enerji kara deliğin kütlesinden karşılandığı için, kara delik çok yavaş biçimde küçülür ve sonunda buharlaşır.

Burada sezgiye aykırı bir ayrıntı var: küçük kara delikler daha sıcaktır. Işıma sıcaklığı kütleyle ters orantılı olduğu için, mikro kara deliklerin kütlelerine göre çok daha güçlü ışıma yapıp daha hızlı yok olması bekleniyor. Büyük kara delikler ise neredeyse buz gibidir.

Süreler akıl almaz. Güneş kütlesinde bir kara deliğin sıcaklığı yalnızca 10⁻¹² kelvin dolayında — uzayın kendisinden soğuk. Böyle bir kara deliğin tümüyle buharlaşması yaklaşık 10⁶⁷ yıl alır; evrenin bugünkü yaşı ise 1,4×10¹⁰ yıl. Üstelik kozmik mikrodalga arka plan ışıması bu kara delikten sıcak olduğu sürece, kara delik kaybettiğinden fazlasını kazanır ve küçülmeye başlayamaz. Hawking, bu fikri Jacob Bekenstein'in kara deliklerin entropi taşıdığı yolundaki çalışmasının üzerine kurdu.

Ayrıntılı anlatım: Hawking ışıması