Everspace 2: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit, mavi yıldız, uzay boşluğu bilimi

Everspace 2, Hamburg'daki ROCKFISH Games stüdyosunun geliştirip yayımladığı, tek kişilik bir uzay gemisi nişancı oyunudur. Oyun 18 Ocak 2021'de PC'de erken erişimle çıktı, tam sürümü 6 Nisan 2023'te yayımlandı; konsol sürümleri aynı yılın 15 Ağustos'unda geldi. Resmî sayfaya göre oyun hızlı uzay çatışmasını keşif, ganimet avı, madencilik ve üretimle birleştiriyor. Oyuncu, pilot Adam Roslin'i yönetir; hikâye "Cluster 34" denen bölgede geçer ve ilk Everspace oyununun çizdiği evrenin devamıdır.

Bu sayfa oyunu hikâyesini açmadan tanıtır, nasıl oynandığını anlatır ve asıl olarak oyunun gerçek uzay bilimiyle buluştuğu ve ayrıştığı yerlere odaklanır: asteroit alanları, madencilik, yıldız renkleri, uzay boşluğunda uçmanın fiziği.

Nasıl oynanır?

Oyun üçüncü kişi kamerasıyla, yani geminizi arkadan görerek oynanır. Çatışma hızlıdır: düşman gemilerinin arasında manevra yapar, silahlarınızı ve gemiye bağlı özel yetenekleri kullanırsınız. Oyunun yapısını en iyi anlatan karşılaştırma bir "aksiyon rol yapma oyunu"dur: düşmeni yok edince ganimet düşer, ganimet gemiyi güçlendirir, güçlenen gemi daha zor düşmanlarla baş edebilir. Ekran görüntülerinde de bu dilin izleri var: vuruşlarda beliren hasar sayıları, zorluk seviyesine göre etiketlenmiş "elit" düşmanlar, numaralı yetenek yuvaları.

Oyundaki farklı gemi türleri birer karakter sınıfı gibi çalışır; her gemi kendine özgü yetenekler getirir. Silahları ve gemi donanımını kazandığınız kredilerle satın alır, yükseltir, ayrıca düşmanlardan ya da keşif sırasında bulduğunuz parçalarla değiştirirsiniz. Madencilik ve üretim de oyunun parçasıdır. Dünya, yıldız sistemlerinde yer alan geniş bölgelerden oluşur: resmî sayfa 6 yıldız sisteminde 100'ün üzerinde elle tasarlanmış mekândan söz ediyor, ana hikâyenin 30 saatten uzun sürdüğünü belirtiyor. Mekânlar arasında uzayda uçmakla kalmaz, gezegen yüzeylerine yakın bölgelerde de dolaşırsınız.

İlk Everspace'i yapısıyla ayıran en önemli fark şudur: ilk oyun "rogue-like" idi; yani ölünce baştan başlıyor, ölümlerden kazandığınız parayla kalıcı güçlendirmeler alıyordunuz. İkinci oyunda bu yapı bırakıldı; ilerleme kalıcıdır ve ganimet merkezlidir. Vikipedi'ye göre oyun, tür olarak Freelancer gibi açık dünyalı uzay oyunlarından esinleniyor. Uzay ticareti ve gemi sahipliği üzerine kurulu başka örnekler için Elite Dangerous ve X4: Foundations sayfalarına bakabilirsiniz.

Oyuna ek içerik de var: "Titans" ve "Wrath of the Ancients" genişlemeleri, hikâye ve tekrar oynanabilir görevler ekliyor. Resmî sayfada ana oyunun yanı sıra tüm genişlemeleri içeren "Galactic Edition" da listeleniyor.

Oyundaki bilim

Everspace 2 bir bilim kurgu aksiyon oyunudur; amacı gerçek fiziği öğretmek değil, hızlı ve görkemli bir çatışma sunmaktır. Yine de ekrandaki sahnelerin birçoğu gerçek uzay biliminin ilginç bir yerine denk düşüyor. Bu yüzden oyunu bir "neyi doğru, neyi bilerek eğriltmiş" listesiyle okumak mümkün.

Asteroit alanları: kalabalık görünür, gerçek çok boştur

Oyunun tanıtım görüntülerinde gemi, kaya ve buz parçalarıyla dolu alanlardan geçiyor. Gerçek asteroit kuşağı çok daha seyrektir. Mars ile Jüpiter'in yörüngeleri arasında, Güneş'ten yaklaşık 2,0-3,3 astronomik birim (AU) uzaklıkta uzanan kuşağın toplam kütlesi Ay'ın kütlesinin yalnızca yaklaşık yüzde 3'ü kadardır. Çapı 1 kilometreyi aşan asteroitlerin sayısının 700 bin ile 1,7 milyon arasında olduğu tahmin ediliyor; en büyüğü Ceres, yaklaşık 950 km çapındadır. Asteroitler arasındaki ortalama mesafe yaklaşık 965 bin kilometre olarak aktarılıyor; yani bir asteroidin yanından geçerken ötekini çıplak gözle bile göremezsiniz. Nitekim 1972'de kuşağa giren Pioneer 10'dan beri birçok uzay aracı kuşaktan sorunsuz geçti. Oyunun kalabalık sahneleri bu yüzden bilimsel bir gerçeklik değil, oynanış tercihidir; çarpışma ve siper imkânı yaratmak için asteroitler sıkıştırılmıştır.

Madencilik: hayal değil ama pahalı

Oyunda madencilik hızlı ve kârlıdır. Gerçek hayatta asteroit madenciliği kavram olarak ciddiye alınıyor, ancak henüz ekonomik değil. Asteroitler farklı malzemeler taşır: C tipi asteroitlerde su buzu ve organik karbon, S tipinde nikel, kobalt ve platin grubu metaller, nadir görülen M tipinde ise çok miktarda metal bulunur. Su, yakıt olarak da işe yarayabileceği için uzay madenciliğinde ilk hedeflerden biri sayılır. NASA'nın Psyche görevi, 13 Ekim 2023'te fırlatıldı ve metalce zengin bir asteroide, 2029'da varması planlanıyor; bu, metalli bir yüzeye sahip bir asteroidi ilk kez ziyaret edecek görev. Örnek getiren görevler ise şimdilik çok küçük miktarlarla sınırlı: OSIRIS-REx'in Bennu'dan getirdiği yaklaşık 121,6 gram, Hayabusa (100 miligramdan az) ve Hayabusa2'nin (yaklaşık 5,4 gram) getirdiklerinden çok daha büyük bir örnek. Ayrıntısı asteroit örneği getiren görevler sayfasında. Psyche'nin motorları ise oyunun gemilerinden çok farklı bir yöntem kullanıyor: güneş enerjisiyle çalışan elektrik itkisi; bkz. iyon motoru.

Ekonomik tablo da önemlidir: Vikipedi'nin derlediği analizlere göre asteroit malzemesini Dünya'ya getirmenin maliyeti, bugünkü emtia fiyatlarına göre değerinin çok üstünde. Mikroçekimde cevher işlemenin kanıtlanmış bir yöntemi yok, yüzeye tutunmak için bile arpun gibi özel çözümler gerekiyor. Oyunun "lazerle kaya kır, topla, sat" döngüsü bu yüzden çok sadeleştirilmiş bir fantezidir.

Mavi yıldızlar ve renkler

Everspace 2'nin sahnelerinde sık sık parlak, mavi-beyaz ışıklı yıldızlar görürsünüz. Yıldızların rengi gerçekte yüzey sıcaklığını gösterir; tayf sınıflarında sıralama sıcaktan soğuğa O, B, A, F, G, K, M şeklindedir. Mavi renkli O sınıfı yıldızların yüzey sıcaklığı 33 bin kelvinin üzerindedir; mavi-beyaz B sınıfında bu 10 bin ile 33 bin kelvin arasındadır. Güneş ise G2V sınıfında, yüzey sıcaklığı yaklaşık 5.800 kelvindir. Üstelik O sınıfı yıldızlar çok nadirdir: Güneş'in yakın çevresindeki ana dizi yıldızlarının yaklaşık 3 milyonda biri. Dolayısıyla "her yıldız mavi" izlenimi görsel tercihtir; gerçek gökyüzünde yıldızların büyük bölümü bu sıcak sınıflardan çok daha soğuktur.

Kanatlı gemiler ve uzay boşluğu

Oyundaki gemilerin çoğu kanatlı uçaklara benziyor. Gerçek uzay boşluğunda, yani Kármán çizgisi denen ve geleneksel olarak 100 km'ye yerleştirilen sınırın üstünde, kanatlar hiçbir kaldırma kuvveti üretmez; çünkü üzerinde akacak hava yoktur. Uzay araçları itki ile döner ve yön değiştirir. Bunu yapan sistem, tepki kontrol sistemi (RCS) denen küçük iticilerdir; Newton'un üçüncü yasasına göre bir yöne gaz püskürtmek aracı ters yöne iter. Apollo'nun hizmet ve ay modülleri on altışar RCS iticisi taşıyordu. Oyunun kuyruk alevleri ve ses efektleri de sinema geleneğinin parçasıdır: uzay boşluğunda ses, taşıyacak ortam olmadığı için yayılmaz. Gezegenler arası uzayda ise santimetreküp başına yalnızca 5-10 proton bulunur; Dünya'daki havada metreküp başına yaklaşık 10²⁵ molekül vardır.

Yıldız sistemleri arası yolculuk

Oyun birden çok yıldız sistemi arasında geçişi doğal sayıyor. Gerçekte ışığın boşluktaki hızı tam 299.792.458 m/s'dir ve görelilik kuramına göre kütlesi olan hiçbir cisim buna ulaşamaz. Işık Güneş'ten Dünya'ya yaklaşık 8,3 dakikada gelir. Işıktan hızlı yolculuk nedensellik ilkesiyle çelişir. Bu konuda en çok tartışılan fikir 1994'te Miguel Alcubierre'in önerdiği warp sürücüsüdür, ancak "varsayımsal" olarak kalır ve egzotik madde ya da negatif enerji gerektirir.

Geliştirme hikâyesi, etkisi ve ödülleri

ROCKFISH Games, daha önce Galaxy on Fire serisiyle tanınan Fishlabs stüdyosundan ayrılan Michael Schade ve Christian Lohr tarafından Hamburg'da kuruldu. Stüdyonun ilk oyunu Everspace, 2015'te Kickstarter kampanyasıyla finanse edildi; erken erişimi 14 Eylül 2016'da, tam sürümü 25 Mayıs 2017'de çıktı. Everspace 2 Ağustos 2019'da duyuruldu, 2019 sonunda yapılan Kickstarter kampanyası 500 bin avronun üzerinde destek topladı. Oyun Unreal Engine 4 ile başladı, sonradan Unreal Engine 5'e taşındı. PS4 ve Xbox One sürümleri, oyunun kalitesinden ödün vermemek için iptal edildi. Oyunun Nintendo Switch 2 sürümü ise 12 Ağustos 2026'da çıktı. Ağustos 2021'de de ücretsiz bir demo yayımlandı.

Oyun basında genel olarak olumlu karşılandı: Vikipedi'nin derlediğine göre PC sürümü Metacritic'te 81, PC Gamer'da 85 puan aldı; eleştirmenler dövüşü ve tasarımı övdü, anlatıyı daha zayıf buldu. Bu sayfada doğrulayabildiğim büyük bir ödül yok.

Hangi platformlarda var, Türkçe mi?

Everspace 2; PC'de (Steam ve GOG; Windows ve macOS), PlayStation 5, Xbox Series X|S ve Nintendo Switch 2'de oynanabiliyor. Oyun ücretli satılıyor; genişlemeler ve "Galactic Edition" ayrıca satın alınır. Steam mağaza sayfasındaki dil listesinde Türkçe yok: arayüz ve altyazı İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Almanca, İspanyolca, Çekçe, Japonca, Korece, Lehçe, Brezilya Portekizcesi, Rusça ve Çince seçeneklerinde sunuluyor; seslendirme İngilizce ve Almanca.

Fragman

Kimlere uygun, benzer oyunlar

Everspace 2, hızlı uzay çatışmasını ganimet ve gemi geliştirmeyle sevenlere göre. Derin bir ticaret ya da gerçekçi yörünge mekaniği beklemeyin; onlar için Elite Dangerous ya da X4: Foundations daha uygun. Hikâyesi güçlü, uzay temalı bir aksiyon için Freelancer hâlâ iyi bir kıyas noktasıdır. Aynı stüdyonun ilk oyunu Everspace ise ölümle ilerleyen, daha kısa oturumluk bir deneyim sunar.