Chorus: oynanışı ve oyundaki gerçek gezegen halkası, kütleçekimsel sapan bilimi

Chorus, Hamburg'daki Fishlabs stüdyosunun (Deep Silver FISHLABS) geliştirdiği, Deep Silver'ın yayımladığı bir uzay savaş uçuşu oyunudur. 3 Aralık 2021'de PC, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One ve Xbox Series X|S için çıktı. Oyunu, kendi kendine düşünen, canlı bir uzay gemisi olan Forsaken'ı ve onun pilotu Nara'yı yönettiğiniz bir üçüncü kişi uzay savaşı olarak tanıtabiliriz. Vikipedi'nin özetine göre Nara, "Çember" denen baskıcı bir tarikata ve onun lideri olan Büyük Peygamber'e karşı savaşıyor. Bu sayfa hikâyeyi açmaz; oyunu tanıtır ve ağırlıkla ekrandaki gezegen halkaları, asteroit alanları ve ışık hızı gibi gerçek bilim konularına bakar.

Nasıl oynanır?

Chorus'ta uzay gemisi ağır ve gösterişli bir araç değil, çevik ve hızlı bir avcıdır. Geminizi arkadan görerek uçurursunuz; füze fırlatıcıları, gatling topları ve lazer toplarıyla düşmanlara ateş edersiniz. Gemiye takılan "modlar" için üç yuva vardır ve performansı değiştirmenizi sağlar. Oyunun en ayırt edici özelliği, geminin bir araç olmaktan çok bir ortak gibi davranmasıdır: Vikipedi'ye göre "Avın Ayini" (Rite of the Hunt) denen yetenekle gemi, kendini doğrudan bir düşmanın arkasına ışınlayabiliyor. Antik tapınakları keşfederek ve bulmacaları çözerek kazanılan "eter güçleri" de yeteneklerinizi genişletir.

Dünya açık yapıdadır ve isteğe bağlı görevlerle doludur. Bu yapı, hızlı çatışma ile yavaş keşif arasında gidip gelmenize izin veriyor. Ekran görüntüleri, dev bir halkalı gezegenin gökyüzüne yayıldığı kaya alanları, devasa istasyon halkaları ve antik yapıların içinden geçen uçuşlar gösteriyor. Daha kapsamlı bir "uzay simülatörü" deneyimi için Elite Dangerous'a, Wing Commander tarzı sinematik uzay savaşı için ise Wing Commander sayfasına bakabilirsiniz.

Oyundaki bilim

Chorus bilimden çok mitoloji ve manzara üzerine kurulu bir oyun. Ama ekrandaki en güçlü görüntülerden biri gerçek bir bilimsel konuya doğrudan işaret ediyor: halkalı dev gezegenler.

Gezegen halkaları: oyundaki kayalar mı, gerçekteki buz mu?

Oyunun tanıtım görüntülerinde gökyüzünü kaplayan halkalı bir gezegen ve onun önünde uçtuğunuz iri kaya parçaları var. Gerçek halkalı gezegenin en tanınmış örneği Satürn'dür ve halkaları oyundaki sahnelerden farklı bir şeye benzer. Satürn'ün halkaları neredeyse tümüyle su buzundan oluşur; yaklaşık yüzde 99,9 saf su buzu, geriye kalan iz miktarda kaya ve kirlilik. Halka parçacıkları mikrometreden metre boyutlara kadar uzanır; ana halkalarda parçacıkların çoğu 10 metreden küçüktür. Halkalar muazzam bir genişlikte, ama inanılmaz incedir: A halkasının genişliği yaklaşık 14.600 km iken kalınlığı yalnızca 10-30 metre, B halkasının genişliği 25.500 km iken kalınlığı 5-15 metre aralığındadır. Cassini'nin ölçümüne göre halkaların toplam kütlesi yaklaşık 1,54 × 10¹⁹ kg, yani yaklaşık 0,41 Mimas uydusu kadar. Yani gerçek bir halkada oyundaki gibi irili ufaklı kaya bloklarının arasında zigzag çizmezsiniz; karşınıza çıkan şey, çoğu 10 metreden küçük, tamamen buzdan bir parçacık kalabalığı olur ve bu kalabalık tek bir ince levha hâlinde uzanır. Halkaların yaşı da tartışmalıdır: eski modeller Güneş Sistemi'nin ilk dönemlerinde oluştuklarını savunurdu, Cassini verilerine ve toz girişi hesaplarına dayanan yeni bulgular ise halkaların son 100 milyon yıl içinde, yani 10-100 milyon yıl arasında oluşmuş olabileceğini gösteriyor. Bu konunun ayrıntıları Satürn'ün halkaları, gezegen halkaları ve Cassini-Huygens sayfalarında.

Hız: kütleçekimsel sapan

Oyunda hızlı ve akıcı bir uçuş var. Gerçek görevlerde yakıt tasarrufu için gezegenlerin kütleçekiminden yararlanılır. Bu tekniğe kütleçekimsel sapan (gravity assist) denir: araç bir gezegenin yakınından geçerken, gezegenin Güneş çevresindeki hareketinden enerji ve momentum kazanır; bu enerji, Newton'un üçüncü yasası gereği gezegenden gelir, ama gezegen bunu hissetmeyecek kadar büyüktür. Voyager 2 Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün'de bu yöntemi kullandı; Cassini Satürn'e Venüs'ün yanından iki kez, Dünya ve Jüpiter'in yanından birer kez geçerek ulaştı. İlk kullanım Luna 3'ün 1959'daki uçuşuydu. Ayrıntısı Voyager sayfasında.

Işınlanma benzeri atlamalar ve ışık hızı

"Avın Ayini" yeteneği gemiyi bir an içinde düşmanın arkasına taşıyor. Gerçek fizikte bu, bir cismin aradaki mesafeyi geçmeden öteye varması anlamına gelir. Işığın boşluktaki hızı tam 299.792.458 m/s'dir ve görelilik kuramına göre kütlesi olan hiçbir cisim bu hıza ulaşamaz. Işıktan hızlı hareket, nedensellik ilkesiyle çelişir. En çok tartışılan öneri, Miguel Alcubierre'in 1994'te geliştirdiği warp sürücüsüdür; ancak o da varsayımsaldır ve negatif enerji ya da egzotik madde gerektirir. Oyundaki yetenek bu nedenle bilimsel bir öneri değil, kurgusal bir mekanik olarak okunmalıdır; oyun da onu antik tapınaklar ve "eter güçleri" gibi fantastik bir çerçeveye oturtuyor.

Düşünen gemi: gerçek otonomi

Forsaken gibi karar veren bir gemi bilim kurgudur, ama gerçek uzay araçlarında özerklik gerçekten önemlidir. Işığın Güneş'ten Dünya'ya gelmesi yaklaşık 8,3 dakika sürdüğü için uzak bir araçla iletişim dakikalarca gecikir; asteroit madenciliği gibi uzak görevlerde bu gecikme, araçların büyük ölçüde kendi kendilerine çalışmasını gerektiriyor.

Antik tapınaklar ve gerçek "zaman kapsülleri"

Oyunda eter güçlerini veren antik tapınaklar, eski bir uygarlığın bıraktığı kalıntılar olarak karşımıza çıkıyor. Gerçek Güneş Sistemi'nde de benzer işlevi gören, "zaman kapsülü" diye anılan cisimler var: asteroitler. NASA'nın OSIRIS-REx görevi, 8 Eylül 2016'da fırlatıldı, 3 Aralık 2018'de Bennu'ya ulaştı, 20 Ekim 2020'de yüzeyden örnek topladı ve 24 Eylül 2023'te örneği Dünya'ya getirdi. Çapı yaklaşık 480-511 metre olan Bennu, karbon bakımından zengin B tipi bir asteroittir ve Güneş Sistemi'nin doğumundan kalma bozulmamış malzeme taşıdığı için bilim insanlarına çekici gelmişti. Örnek analizlerinde organik moleküller, amino asitler ve DNA ile RNA'nın yapı taşları olan nükleobazlar bulundu. Araştırmacılar, yaşamın ortaya çıkması için gereken koşulların erken Güneş Sistemi'nde yaygın olmuş olabileceğini söylüyor. Görevin ayrıntısı Bennu sayfasında.

Geliştirme hikâyesi, etkisi ve ödülleri

Fishlabs, 2004'te Michael Schade ve Christian Lohr tarafından Hamburg'da kuruldu ve en çok mobil Galaxy on Fire serisiyle tanındı. Koch Media, 2 Aralık 2013'te mali zorluk yaşayan stüdyoyu satın aldı ve Fishlabs, Deep Silver etiketinin mobil stüdyosu oldu; sonradan Koch Media'nın bağlı olduğu Embracer Group'un portföyüne girdi. Chorus, stüdyonun mobil oyunlardan konsol ve PC'ye açılan en görünür işlerinden biridir. Fishlabs'ın kurucuları Michael Schade ve Christian Lohr sonradan ROCKFISH Games'i kurdu ve oradan Everspace serisini çıkardı; yani iki stüdyo aynı uzay oyunu geleneğinin iki kolu sayılır. Oyun Unreal Engine 4 ile yapıldı.

Oyun, Vikipedi'ye göre IGN'den 8/10 aldı; Metacritic'te PC için 76, PlayStation 5 için 73, Xbox Series X|S için 78. Besteci Pedro Macedo Camacho, 2022 Hollywood Music in Media Awards'ta "Video Oyunu - En İyi Özgün Müzik" ödülünü kazandı. Embracer Group ise Şubat 2022'de oyunun satış beklentilerini karşılamadığını açıkladı.

Hangi platformlarda var, Türkçe mi?

Chorus; PC'de (Windows), PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One ve Xbox Series X|S'te oynanabiliyor. Oyun ücretli satılıyor. Steam mağaza sayfasındaki dil listesinde Türkçe yok: İngilizce (sesli), Fransızca, İtalyanca, Almanca, İspanyolca, Korece, Lehçe, Brezilya Portekizcesi, Rusça, Çince (basitleştirilmiş ve geleneksel) ve Japonca arayüz ve altyazı bulunuyor.

Fragman

Kimlere uygun, benzer oyunlar

Chorus, uzay savaşını ve görsel şölenini hikâyeyle birleştiren bir oyun arayanlara uygun. Çok detaylı ticaret ya da ekonomi isteyenler X4: Foundations sayfasına bakabilir. Sinematik uzay savaşı tarihine ilgi duyanlar için FreeSpace 2 bu türün klasik bir örneği.