Avrupa'nın yeni hava durumu uydusu MetOp-SG-B1, rüzgâr destekli gemiyle Kourou'ya ulaştı

Avrupa'nın yeni nesil kutupsal yörünge hava durumu uydularından MetOp-SG-B1, Fransız Guyanası'ndaki Avrupa Uzay Üssü'ne ulaştı. Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) 20 Ekim'de duyurduğuna göre uydu, Bordeaux'dan başlayan 10 günlük Atlantik yolculuğunun ardından 16 Ekim'de Pariacabo limanına vardı, 17 Ekim'de gemiden indirilerek üsse taşındı. Uydunun bir Ariane 6 roketiyle yıl sonunda fırlatılması bekleniyor.

Rüzgâr destekli gemiyle okyanus aşırı yolculuk

MetOp-SG-B1, son testlerini Airbus'ın Toulouse'daki tesislerinde tamamladı ve taşıma kabına yerleştirildi. Uydu buradan karayoluyla Bordeaux'ya götürüldü ve Canopée adlı gemiye yüklendi. ESA'nın tanımıyla Canopée, rüzgâr gücünü geleneksel yakıtla birlikte kullanan yenilikçi bir gemi.

ESA'nın MetOp-SG-B1 fırlatma kampanyası yöneticisi Karsten Strauch, Canopée'nin uyduyu Atlantik'in öbür yakasına taşımanın en sürdürülebilir yolunu sunduğunu söyledi. Strauch'un aktardığına göre gemide, taşıma kabındaki uydunun yanı sıra fırlatma hazırlıkları için gerekli ekipmanla dolu altı konteyner daha vardı; toplam yük 75 tondu. Uydu, fırlatma hazırlıkları başlayana kadar birkaç hafta depoda bekleyecek.

İki uydu, on bir alet

MetOp Second Generation (MetOp-SG) görevi, birbirini tamamlayan iki tür uyduya dayanıyor. A tipi uyduların ilki MetOp-SG-A1, Ağustos 2025'te Copernicus programının Sentinel-5 spektrometresini de taşıyarak bir Ariane 6 ile fırlatılmıştı. B1 yörüngeye ulaştığında ikili tamamlanacak. ESA'ya göre iki uydu toplam 11 alet taşıyor ve sıcaklık, yağış, bulutlar, rüzgâr gibi atmosfer değişkenlerini yüksek çözünürlükle ölçüyor.

B tipi uydulardaki beş alet şunlar:

• Saçılımölçer (scatterometer): Okyanus yüzeyindeki rüzgârın hızını ve yönünü, karada toprak nemini ölçer.
• Radyo örtülme sondası: GNSS uydularının sinyallerinin atmosferden geçerken nasıl büküldüğünü ölçerek sıcaklık ve nem profillerini, iyonosfer bilgisini çıkarır. Bu alet A tipi uydularda da var.
• Mikrodalga görüntüleyici: Yağışı izler, deniz buzunun yayılımını ölçer.
• Buz bulutu görüntüleyici: Bulutlardaki buz miktarını ölçer.
• Argos-4: Şamandıra, gemi, balon ve uçak gibi platformlardan gelen verileri toplayıp ileten veri toplama sistemi.

Uydunun yaklaşık 11 metre uzunluğundaki güneş paneli, Şubat 2026'da Toulouse'da yapılan açılma testinden başarıyla geçmişti.

Hava tahmini neden kutupsal uydulara bağlı?

Yerden yaklaşık 36 bin kilometre yükseklikteki yer eşlemeli meteoroloji uyduları aynı bölgeye sürekli bakarken, MetOp gibi kutupsal yörüngedeki uydular kutuptan kutba dolanarak daha alçaktan ve gezegenin tamamını tarar. ESA'nın ifadesiyle bu görece alçak yörünge, ayrıntılı ölçümler yapılmasına imkân veriyor. Bu ölçümler, sayısal hava tahmini modellerinin başlangıç verilerinin önemli bir parçasını oluşturuyor.

MetOp-SG görevi, art arda fırlatılacak üç uydu çiftinden oluşuyor ve meteorologlara en az önümüzdeki 20 yıl boyunca fırtına tahmini, iklim eğilimlerinin izlenmesi ve günlük hava tahminleri için küresel veri sağlaması amaçlanıyor. ESA'nın açıklamalarına göre uyduların tasarımı ve geliştirilmesi ESA'nın, fırlatma hizmetleri, yer bölümü, uydu işletimi ve verilerin dağıtımı ise Avrupa meteoroloji uyduları kuruluşu EUMETSAT'ın sorumluluğunda.

Türkiye bağı

Meteoroloji Genel Müdürlüğü'ne göre Türkiye, 27 Mart 1984 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile EUMETSAT'a resmen üye oldu ve kuruluşun kurucu üyeleri arasında yer alıyor. MGM, EUMETSAT'ın operasyonel hidroloji ve su yönetimine yönelik uydu uygulama merkezi H-SAF'ta da görev alıyor. Bu nedenle MetOp-SG'nin verileri, Türkiye'deki tahmin çalışmalarını da doğrudan ilgilendiren bir altyapının parçası.

Sırada ne var?

Uydunun fırlatma hazırlıkları birkaç haftalık depolamanın ardından başlayacak. ESA fırlatmayı yıl sonuna planlıyor; kesin tarih henüz açıklanmadı. Arianespace'in duyurularına göre Ariane 6'nın bir sonraki uçuşu, 23 Kasım'dan önce olmamak üzere Amazon Leo uydularını taşıyacak. Yörüngeye ulaştıktan sonra uydunun aletleri bir devreye alma döneminden geçecek; verilerin hava tahmini merkezlerinin kullanımına sunulması bu sürecin ardından mümkün olacak.

Avrupa'nın Dünya gözlem filosundaki son gelişmeler için Sentinel-3C'nin ilk görüntülerine göz atabilirsiniz.