Sentinel-3C ilk görüntülerini gönderdi: İtalya, Arktik ve Karayipler

Avrupa'nın Copernicus Dünya gözlem filosunun yeni üyesi Sentinel-3C, yörüngeye çıkışından yalnızca iki hafta sonra iki ana cihazından ilk görüntü ve ölçümlerini gönderdi. ESA'nın 8 Ekim'deki açıklamasına göre bu ilk veri seti, uydunun düzgün çalıştığını doğrulayan bir dönüm noktası.

Uydu, 15 Eylül'de Fransız Guyanası'ndaki Avrupa Uzay Limanı'ndan Vega-C roketinin VV30 uçuşuyla yola çıktı (yerel saatle 14 Eylül 22.21, Orta Avrupa yaz saatiyle 03.21). Bu uçuş Vega-C için bir ilkti: Vespa adlı yük adaptörü sayesinde iki Dünya gözlem uydusu tek koni içinde üst üste taşındı. Adaptörün üzerinde duran Sentinel-3C önce yörüngesine bırakıldı, bitkilerin fotosentez sırasında yaydığı sönük ışımayı ölçecek FLEX görevi ise yaklaşık bir saat sonra ayrıldı.

İlk kareler: İtalya, Kanada Arktiği, Küba

İlk görüntüler, uydunun okyanus ve kara renk ölçeriyle (OLCI) alındı. 30 Eylül'de çekilen doğal renkli karede İtalya, kuzeyde Almanya'nın güneyinden Sicilya ve Akdeniz'in güneyine kadar uzanıyor. Görüntünün ortasının hemen üzerinde, İtalya'nın tarım kalbi Po Ovası kahve ve yeşil tonlarıyla göze çarpıyor; kuzeyinde karla kaplı Alpler ovayla keskin bir karşıtlık oluşturuyor. Doğuda Adriyatik, İtalya'yı kısmen görünen Balkan Yarımadası'ndan ayırıyor. ESA, kıyı şeridinde görülen daha açık mavi tonların, nehirlerin denize taşıdığı ve kıyı boyunca sürüklenen tortudan kaynaklanmasının muhtemel olduğunu belirtiyor. Batıda Tiren Denizi'nin koyu suları içinde Sardinya ve Sicilya seçilirken Korsika büyük ölçüde bulut altında kalmış.

Aynı gün çekilen ikinci görüntü, Grönland'ın batısındaki Kanada Arktik Takımadaları'nın bir bölümünü gösteriyor. Kar ve buzla kaplı adalar, girintili kıyılar, derin fiyortlar ve açıkta kalan kayalar karmaşık desenler oluşturuyor. Yılın bu döneminde deniz buzu en düşük seviyesinde; yine de koyu renkli açık suda parçalanmış buz kütleleri görülüyor. ESA, Arktik'in küresel ortalamadan çok daha hızlı ısındığını, bunun kara ve deniz buzunu eritip geri besleme döngüleriyle ısınmayı daha da artırdığını hatırlatıyor.

29 Eylül'de çekilen üçüncü görüntüde ise Karayipler var: güneyde Küba, üst tarafta Bahamalar ve adaların çevresindeki sığ suların açık denizin koyu tonları arasında turkuaza çalan rengi.

Deniz yüzeyi ve Grönland buzu

İkinci cihaz, sentetik açıklıklı radar yükseklikölçer (SRAL). ESA, Atlas Okyanusu ve Akdeniz boyunca ölçülen deniz yüzeyi yüksekliklerini Copernicus Deniz Hizmeti'nin çok görevli deniz seviyesi anomalisi verileriyle karşılaştırdı; yeni veriler mevcut ölçümlerle uyumlu çıktı. 30 Eylül-4 Ekim arasında alınan Grönland Buz Tabakası yükseklik ölçümlerinde de tüm ölçüm hatları referans sayısal yükseklik modeline yakın seyretti.

Bu ölçümler neden önemli? Yüksek hassasiyetli uydu yükseklikölçümü, küresel deniz seviyesi yükselmesinin hızını belirlemeyi sağladı: ESA'ya göre 1999'dan bu yana yılda ortalama 3,64 milimetre ve bu hız artıyor. Sentinel-3C'nin yükseklikölçeri, devreye alındıktan sonra Copernicus Sentinel-6 ve Jason görevlerinin uzun dönemli kayıtlarını tamamlayacak; göl, nehir, deniz buzu ve kara buzu yüksekliklerindeki değişimleri de ölçerek yolda olan Copernicus CRISTAL görevine zemin hazırlayacak.

Sentinel-3 ne iş yapar?

Sentinel-3 uyduları, Copernicus'un yük taşıyan görevi sayılıyor; üçü de aynı cihaz takımını taşıyor. Okyanusta deniz yüzeyinin sıcaklığını, rengini ve yüksekliğini, ayrıca deniz buzunun kalınlığını ölçüyorlar; bu veriler örneğin deniz kirliliğinin ve deniz sıcak hava dalgalarının izlenmesinde kullanılıyor. Karada kuraklık ve orman yangınlarını izliyor, arazi kullanımını haritalıyor, bitki örtüsünün sağlığını denetliyor; nehir, göl ve kutup buz tabakalarının yüksekliğini ölçüyorlar. Ölçümler ayrıca hava tahmini için anlık parametreler sağlıyor ve iklim değişikliğine bağlı uzun dönemli değişimlerin takibinde kullanılıyor.

Beş ay daha sürecek devreye alma

ESA, uyduyu hizmete hazırlama (devreye alma) sürecinin beş ay daha süreceğini belirtiyor. Yani bu kareler nihai kalibrasyondan geçmiş ürünler değil, erken performans doğrulaması. Üçüncü büyük cihazın, deniz ve kara yüzeyi sıcaklık radyometresinin (SLSTR) ilk gözlemleri henüz paylaşılmadı. Devreye alma tamamlandığında görev, ESA ile Avrupa meteoroloji uydu kuruluşu Eumetsat tarafından ortaklaşa yürütülecek.

Kaynak: ESA — Sentinel-3C returns its first views of Earth, ESA — FLEX and Sentinel-3C launched