Erik M. Conway

Erik M. Conway kimdir?

Erik M. Conway (d. 1965), Amerikalı bir bilim ve teknoloji tarihçisi ve yazarıdır. NASA'nın Jet Propulsion Laboratory'si (JPL) ile ilişkisiyle, uçuş ve atmosfer biliminin tarihi üzerine kitaplarıyla ve Naomi Oreskes ile birlikte yazdığı Merchants of Doubt (Kuşku Tüccarları) ile tanınır. Esas alanı bilimkurgu değil bilim tarihidir; ancak Oreskes ile yazdığı The Collapse of Western Civilization: A View from the Future adlı kitap, anlatıyı geleceğin bir tarihçisinin gözünden kurduğu için bilimkurgu okurlarının ilgisini çeker. NASA için Donald K. Yeomans ve Meg Rosenburg ile yazdığı Dünya'ya yakın cisimler tarihi ise uzay meraklıları için başvuru kitabıdır.

Hayatı

Conway 1965'te doğdu; doğum yeri ve tam doğum tarihi başlıca kaynaklarda yer almıyor. Kendi sitesine göre lisansüstü eğitimden önce dört yıl ABD Donanması'nda subay olarak görev yaptı; bu süre içinde bir çıkarma gemisinde hasar kontrol subaylığı ve geçici başmühendislik, ardından San Diego'da harekât subaylığı yaptı. Doktorasını 1998'de Minnesota Üniversitesi'nde tamamladı; tezi uçak iniş yardımcılarının (kör iniş sistemlerinin) gelişimi üzerineydi.

Vikipedi maddesi onu Caltech'e bağlı NASA JPL'in tarihçisi olarak tanıtır; kendi kişisel sitesi ise Indiana'daki Purdue Üniversitesi'nde bilim ve teknoloji tarihçisi olduğunu belirtir. Güncel görevini öğrenmek isteyenlerin yazarın kendi sayfasına bakması yerinde olur. Sitesinde ayrıca Mars keşfinin popüler bir tarihini hazırladığını ve Oreskes ile 2014 tarihli kitabının güncellenmiş baskısı üzerinde çalıştığını yazar.

Havacılık ve uzay tarihi kitapları

Conway'in ilk kitapları havacılık tarihine aittir. High-Speed Dreams (Johns Hopkins University Press, 2005), ABD hükümetinin süpersonik, yani ses hızını aşan ticari yolcu taşımacılığını desteklemesini Soğuk Savaş'ın yarattığı bir kaygıyla, ülkenin teknolojik üstünlüğünü yitirdiği endişesiyle açıklar. Kitabın alt başlığındaki "teknopolitika" kavramı, teknolojik projelerin yalnızca mühendislik değil, aynı zamanda siyasal amaçlarla da biçimlendiğini vurgular. Realizing the Dream of Flight (2006), Wright kardeşlerin ilk motorlu uçuşunun 100. yıl dönümü anısına hazırlanmış, kişileri anlatan on bir denemeden oluşur. Blind Landings (2007) düşük görüş koşullarında inişin 1918-1958 arasındaki tarihini işler. 2007'de ayrıca ortak yazar olarak Science and Exploration adlı bir ortaöğretim ders kitabına katkıda bulundu.

Atmospheric Science at NASA: A History (Johns Hopkins University Press, 2008) onu uzay ajansının yer ve atmosfer bilimlerine götürdü. Kitabın konusu, NASA'nın yalnızca başka gezegenlere sondalar göndermediği, kendi gezegenimizin atmosferini incelemeyle de ilgilendiğidir. Atmosfer bilimi, Dünya'yı bir gezegen olarak ele alan ve gezegenbilimle sınır komşusu olan bir alandır. Siteye göre Exploration and Engineering adlı bir kitabı da var; ancak ayrıntılarını doğrulayamadığımız için burada açıklamıyoruz.

Conway'in havacılık kitapları yalnızca mühendislik başarılarını değil, bu başarıların arkasındaki kurumsal kararları ve siyasal kaygıları da tartışır. Süpersonik yolcu uçağı örneği iyi bir ders verir: Teknik olarak mümkün olan her şey ekonomik ya da siyasal olarak sürdürülebilir olmayabilir. Aynı bakış, uzay programlarına da uygulanabilir; bir görevin neden onaylandığını, neden iptal edildiğini ya da neden başka bir biçime dönüştüğünü anlamak, roketin kendisini anlamak kadar önemlidir.

Dünya'ya yakın cisimler tarihi

Conway'in uzay meraklılarını en çok ilgilendiren çalışması, Donald K. Yeomans ve Meg Rosenburg ile birlikte hazırladığı A History of Near-Earth Objects Research'tür (NASA, Temmuz 2022). Dünya'ya yakın cisimler, yörüngeleri Dünya'nın yörüngesine yaklaşan asteroit ve kuyruklu yıldızlardır; bu cisimlerin izlenmesi ve olası bir çarpmaya karşı önlem düşünülmesi gezegen savunması başlığı altında toplanır. Kitabın ayrıntıları ve özeti için sitemizdeki A History of Near-Earth Objects Research sayfasına bakabilirsiniz. Bu tarih, asteroit tehdidinin bilimkurgudan gerçek bir bilim programına nasıl dönüştüğünü gösterdiği için, The Hammer of God gibi çarpma temalı romanların gerçek dünyadaki karşılığını okumak isteyenlere de ışık tutar.

Merchants of Doubt ve gelecekten bir bakış

Conway'i geniş kitlelere tanıtan kitap, Naomi Oreskes ile yazdığı Merchants of Doubt: How a Handful of Scientists Obscured the Truth on Issues from Tobacco Smoke to Global Warming'tur. Bloomsbury Press tarafından 3 Haziran 2010'da yayımlanan kitap, küresel ısınma tartışması ile tütün dumanı, asit yağmuru, DDT ve ozon deliği tartışmaları arasındaki paralellikleri gösterir. Yazarlara göre her durumda eylemi engellemek isteyenlerin stratejisi, bilimsel görüş birliği oluştuktan sonra bile kuşku ve karışıklık yayarak tartışmayı "canlı tutmak"tır. Kitapta adı geçen bazı kişiler eleştirel yaklaştı, çoğu eleştirmen ise olumlu karşıladı. Kitap ayrıca Robert Kenner'ın yönettiği, 2014'te gösterime giren aynı adlı filme de kaynaklık etti.

İkili, 2013 kışında Daedalus dergisinde The Collapse of Western Civilization: A View from the Future başlıklı bir yazı yayımladı; metin 2014'te Columbia University Press tarafından kitap olarak çıktı. Başlıktan da anlaşıldığı gibi anlatı, bugünün iklim sorunlarına geleceğin bakış açısından dönüp bakar. Bu anlatım biçimi, okuru bugünün tercihlerinin uzun vadeli sonuçlarını bir tarihçinin dilinden düşünmeye çağırır. Conway ve Oreskes 2023'te The Big Myth: How American Business Taught Us to Loathe Government and Love the Free Market kitabını Bloomsbury'den yayımladılar.

Bu üç kitabı birbirine bağlayan şey, bilimsel bilginin yalnızca laboratuvarda ya da gözlemevinde değil, kurumlar, bütçeler ve kamuoyu içinde de biçimlendiğidir. İklim bilimi uzay çağının doğrudan bir ürünüdür: Dünya'yı uzaydan ölçen uydular, atmosferin ve iklimin izlenmesinde kullanılan veri kaynaklarındandır. Bu yüzden Conway'in atmosfer tarihi ile iklim tartışması üzerine kitapları, uzay çalışmalarının Dünya'ya dönük yüzünü gösteren bir bütünün parçaları gibi okunabilir.

Bilimle ilişkisi

Conway bir laboratuvar bilimcisi değil, bilimin ve teknolojinin geçmişini inceleyen bir tarihçidir; ama konuları bilimin işleyişine çok yakındır. Atmosfer bilimi, iklim tartışması ve gezegen savunması kitaplarında aynı soruyu sorar: Bilimsel bilgi nasıl üretilir, kurumlar bunu nasıl destekler ya da zayıflatır ve toplum bunu nasıl yorumlar? Bu yaklaşım NASA'nın tarihine bakarken de geçerlidir. Uzay ajansının işi yalnızca roketler değil, gezegenimizin atmosferini ölçmek ve Dünya'ya yaklaşan cisimleri izlemektir.

Kitapları

• A History of Near-Earth Objects Research (Conway, Yeomans): gezegen savunması (2022)

Ödülleri ve etkisi

Başvurduğumuz kaynaklarda Conway'e ait kişisel bir ödül kaydı bulamadık; bu nedenle burada ödül sıralamadık. Etkisi daha çok kitaplarının dolaşımından anlaşılıyor: Merchants of Doubt bilim iletişimi ve bilim tarihi derslerinde sık anılan bir kitap oldu, film uyarlamasıyla geniş bir izleyiciye ulaştı. NASA için hazırladığı tarih çalışmaları ise uzay biliminin kurumsal hafızasına katkı yapıyor.

Uzay ve bilimkurgu meraklıları için Conway'i okumanın en doğal yolu, önce Dünya'ya yakın cisimler tarihiyle başlamak, sonra Merchants of Doubt ve The Collapse of Western Civilization ile bilimin toplumla ilişkisine geçmektir.