Rocky kimdir? Kurtuluş Projesi'nin 40 Eridani'den gelen uzaylısı

Rocky kimdir? Rocky, Andy Weir'in 2021 romanı Project Hail Mary'de ve onun 2026 uyarlaması Kurtuluş Projesi'nde yer alan uzaylı mühendistir. Gerçek gökyüzündeki 40 Eridani yıldız sisteminden gelen Eridyalılar türündendir. Gözü yoktur; beş bacaklı, örümceği andıran, kaya gibi görünen bir gövdesi vardır ve çevresini sesle algılar. Ona Rocky adını veren, kitabın kahramanı Ryland Grace'tir. Rocky, kendi yıldızını kurtarmak için çıktığı yolculukta ekibinden geriye kalan son kişidir ve Grace'le kurduğu dostluk hikâyenin kalbini oluşturur.

Hangi eserlerde geçer?

Rocky ilk kez 4 Mayıs 2021'de yayımlanan Project Hail Mary romanında okurla buluştu. Kitap 2022 Hugo ödüllerinde en iyi roman finalisti oldu. Ray Porter'ın seslendirdiği ve 2022'de yılın sesli kitabı seçilen sesli kitapta, Rocky her konuştuğunda arka planda melodik ses efektleri duyulur; bu, karakterin müziğe benzeyen dilini kulakla hissettirmenin bir yoludur. Karakter beyazperdeye, Phil Lord ile Christopher Miller'ın yönettiği ve 20 Mart 2026'da vizyona giren Kurtuluş Projesi filmiyle taşındı. Rocky'nin Weir'in Marslı'sıyla bir bağı yoktur; ama iki kitap da sorunları bilgi ve sabırla çözen karakterleri merkeze alır.

Hikâyedeki yeri

Grace'in gemisi Hail Mary Tau Ceti sistemine yaklaşırken radarında bir yabancı gemi belirir. Grace, ekranda görünen varsayılan addan ötürü ona Blip-A der. Gemi, Grace'e geldiği yeri gösteren bir yıldız haritası heykeli gönderir: 40 Eridani. İki gemi kenetlenir ve Grace, karşısındaki varlıkla anlaşmanın bir yolunu bulmak zorunda kalır. Eridyalıların dili notalara benzer seslerden oluşur. Grace onunla iletişim kurmanın bir yolunu adım adım geliştirir; filmde bu, Rocky'nin müziğe benzeyen dilini çeviren bir makine çevirisi düzeneğidir.

Rocky usta bir mühendistir ve Tau Ceti sisteminde 46 Dünya yılıdır bulunmaktadır. Ekibinin geri kalanı radyasyon hastalığından ölmüştür. Onun gezegeni Erid de, tıpkı Dünya gibi, yıldızını karartan astrofaj tehlikesiyle karşı karşıyadır. İki yabancı, birbirlerinin atmosferinde yaşayamadıkları halde güçlerini birleştirir: Grace biyolog, Rocky ise usta bir mühendistir. Rocky'nin gemisi, filmde ksenon gazının katı bir biçimi olarak tanımlanan ve Grace'in ksenonit adını verdiği son derece sağlam bir malzemeden yapılmıştır. Bu malzemeyle Hail Mary'nin içine Rocky'nin çalışabileceği basınçlı bölmeler kurarlar. Romanda iki farklı tür birbirinin bilimini de adım adım öğrenir; örneğin Eridyalıların göreliliği bilmediği ortaya çıkar.

Hikâyenin sonu

Bu bölüm eserin sonunu da anlatır.

Astrofajı yiyen bir mikrobu yakalamak için yapılan tehlikeli bir manevra sırasında gemide bir kaza olur ve iki dost canlarını tehlikeye atarak birbirini kurtarır. Filmde Rocky, baygın Grace'i kurtarmak için insan atmosferine girer ve ağır yaralanır. Görevin sonunda yollarını ayırırlar; ancak Grace, yetiştirdiği mikropların ksenoniti aşabildiğini ve neredeyse tamamen bu malzemeden yapılmış Rocky'nin gemisinin yakıtsız kalacağını fark eder. Dünya'ya dönmek yerine geri dönüp Rocky'yi kurtarır. Hikâyenin sonunda Grace, Eridyalıların kendisi için kurduğu yaşanabilir bir ortamda, Rocky'nin gezegeninde yaşamaktadır.

Canlandıranlar

Filmde Rocky yalnız bilgisayar grafiğiyle değil, gerçek bir kuklayla canlandırıldı. Kuklayı Neal Scanlan ve ekibinin yaratık atölyesi tasarlayıp yaptı. Kuklacı James Ortiz, kendilerine Rockyteers adını veren beş kişilik kukla ekibine liderlik etti ve Ryan Gosling'in oynadığı her sahnede setteydi. Ortiz çekimler sırasında Rocky'yi seslendirdi de; başlangıçta bu sesin sonradan daha ünlü bir oyuncuyla değiştirileceği düşünülüyordu, ancak yönetmenler gösterimlerden sonra Ortiz'in performansının geliştirilemeyeceğine karar verdi. Arslan Elver'in yönettiği Framestore animatörleri kukla çekimlerini dijital animasyonla tamamladı; aynı şirket Marslı filminin görsel efektlerinde de çalışmıştı. Miller'a göre filmin sonunda Rocky'li çekimlerin yaklaşık yarısı kukla, yarısı görsel efektti.

Karakterin arkasındaki bilim

Rocky'nin yurdu 40 Eridani gerçek bir yıldız sistemidir. Eridanus takımyıldızında, Gaia ölçümlerine göre Güneş'ten yaklaşık 16,3 ışık yılı uzakta bulunan üçlü bir sistemdir. Baş yıldız 40 Eridani A, Keid adını taşıyan ve çıplak gözle görülebilen K türü bir cüce yıldızdır. Çevresinde ondan yaklaşık 400 astronomik birim uzakta birbirine dolanan iki yıldız vardır: 40 Eridani B, 1910'da beyaz renkli olduğu anlaşılınca keşfedilen ilk beyaz cüce oldu; 40 Eridani C ise ani parlamalar yapan bir kırmızı cücedir. B ve C'yi 1783'te William Herschel keşfetmişti.

Romandaki Erid gezegeni, 40 Eridani A'nın çevresinde önerilen aday gezegen 40 Eridani A b'dir. Bu aday, yıldızın ışığında 42 günlük düzenli bir dalgalanmadan yola çıkılarak ortaya atıldı. Böyle sinyaller yıldızın gezegen tarafından çekiştirildiği dikine hız yöntemiyle aranır; ama bu dönemin yıldızın kendi dönme süresine yakın olması işi zorlaştırdı. 2018'deki bir çalışma gezegen yorumunu desteklerken, 2023 ve 2024'teki çalışmalar sinyalin büyük olasılıkla yıldızın kendi etkinliğinden kaynaklandığı sonucuna vardı. Gezegen gerçek olsaydı en az 8,5 Dünya kütlesinde olacak ve yıldızından Dünya'nın Güneş'ten aldığının dokuz katı enerji alacaktı.

40 Eridani bilimkurguya yabancı değildir: Uzay Yolu evreninde Spock'un gezegeni Vulkan da 40 Eridani A'nın çevresinde döner. Filmde Grace, Eridyalıların çevrelerini yankıyla algıladığını kendisi çıkarır. Bu yetenek yeryüzündeki ekolokasyonu (yarasa ve yunusların sesin yankısıyla yön bulması) akla getirir. Ksenonit de gerçek kimyaya yaslanan bir kurgudur: ksenon bir soy gazdır ve başka elementlerle çok zor bileşik kurar; bu yüzden ondan yapılmış sağlam bir malzeme fikri, Eridyalıların bizden farklı bir malzeme bilimine sahip olduğunu hissettirir. Ekibinin radyasyondan ölmesi, uzaydaki ışınımın canlılar için ne kadar tehlikeli olduğunu hatırlatır; bu konuyu uzay boşluğu sayfamızda anlattık. Bambaşka bir zihinle ortak dil kurma sorusunun gerçek bilimdeki karşılığını da Geliş filmindeki gibi uzaylı diliyle konuşabilir miyiz? yazımızda ele aldık.

Kültürdeki etkisi

Rocky, kitabın okurları arasında en çok sevilen karakterlerden biri oldu; Kirkus Reviews romanı hayatta kalmanın ve dostluğun gücünü anlatan unutulmaz bir hikâye olarak niteledi. Film çıktığında karakterin kukla ile canlandırılması özellikle dikkat çekti: San Francisco Chronicle'ın eleştirmeni yaratık tasarımını ve kuklacılığı öne çıkardı, The Mercury News'in eleştirmeni ise filmin bazı sahnelerinin E.T. gibi klasiklere selam verdiğini yazdı. Her eleştirmen aynı fikirde değildi: Variety'den Owen Gleiberman, uzaylıyla ilgili her şeyi fazla sevimli ve kalıplaşmış buldu.

Yine de Rocky, bilimkurgudaki uzaylı tasvirleri arasında farklı bir yerde durur. Çoğu filmde uzaylı ya tehdit ya da anlaşılmaz bir bilgedir; Rocky ise kendi yurdunun derdiyle boğuşan, ustalığıyla çözüm üreten ve bir insanla eşit bir dostluk kuran bir mühendistir. Bu yanıyla, dünya dışı yaşam arayışının en çok sorulan sorusuna, bir gün başka bir akılla karşılaşırsak onunla ne paylaşabileceğimize iyimser bir cevap verir.