NEO Surveyor'ın 6 metrelik güneşliği hazır: 864 güneş hücresi tüm gücü sağlayacak

NASA'nın Dünya için tehlike oluşturabilecek asteroit ve kuyruklu yıldızları aramak üzere geliştirdiği NEO Surveyor kızılötesi uzay teleskobunun en büyük parçası, fırlatmadaki görünümüne bir adım daha yaklaştı. NASA'nın 26 Ekim'de duyurduğuna göre ekipler, aracın güneşliğine güneş panellerinin entegrasyonunu tamamladı; güneş dizisinin işlev ve başarım testleri de bitti.

Güneşlik iki işi birden üstleniyor. Birincisi, Güneş'in parıltısını keserek kızılötesi teleskobu soğuk tutmak; kızılötesinde gözlem yapan bir teleskobun kendi ısısı, aranan sönük sinyali bastırabilir. İkincisi, aracın ihtiyaç duyduğu elektriği üretmek. NEO Surveyor, Güneş yönüne yakın gökyüzünü de tarayacağı için bu yapı görevin merkezinde duruyor.

Altı metre boy, 864 hücre

NASA'nın verdiği ölçülere göre güneşlik 6 metre yüksekliğinde, tabanda ise 2,4 metre genişliğinde. Birbirine 23,5 derecelik açıyla birleşen iki düz panelin yüzeyi, bu yılın başında birbirine bağlı 864 güneş hücresiyle kaplandı. Bu özel güneş dizisi 2 kilovata kadar güç üretebiliyor ve aracın sistemlerini besleyen bataryaları şarj edecek elektriğin tamamını sağlayacak.

Yapının yolculuğu birkaç eyalete yayıldı. Gövdeyi Kaliforniya'nın Stockton kentindeki Applied Aerospace üretti; güneş hücrelerini ocak ayında New Mexico, Albuquerque'deki SolAero Technologies yerleştirdi. Güneşlik ve güneş dizisinin çevresel testleri mart ayında Kaliforniya El Segundo'daki ticari bir termal vakum tesisinde tamamlandı. Yapı mayısta, takvimin önünde, Colorado Boulder'daki BAE Systems Space & Mission Systems'e teslim edildi. O günden bu yana güneşliğe, aracın yönelimini belirlemeye yarayan kaba güneş algılayıcıları ve sıcaklık algılayıcıları da eklendi.

Güneş'in yanındaki kör bölgeye bakmak

Yerdeki optik teleskoplar, Güneş'e yakın yönlerde arama yapmakta zorlanıyor. NEO Surveyor ise bulunması en zor asteroit ve kuyruklu yıldızların bir kısmını tam da bu yönde arayacak. Güneşlik, teleskobun 50 santimetrelik açıklığına güneş ışığının girmesini engelleyerek bunu mümkün kılıyor.

Teleskop, cisimlerin yansıttığı görünür ışığa değil, Güneş'in ısıttığı yüzeylerinden yayılan kızılötesi ışınıma bakıyor. NASA'nın görev tanımına göre Dünya'ya yakın cisimler ne kadar karanlık olursa olsun, Güneş'in ısıttığı yüzeyleri kızılötesinde parlak görünüyor. Bu, görünür ışıkta çok az ışık yansıttığı için gözden kaçan karanlık asteroitleri yakalamayı kolaylaştırıyor.

İki kızılötesi bant, boyut tahmini

Teleskobun iki kızılötesi dedektör dizisi, gökyüzünün aynı bölgesini iki ayrı kızılötesi bantta görüntülüyor; her dizi 16 megapiksellik bir gökyüzü mozaiği oluşturuyor. İki banttaki ölçüm, cismin sıcaklığını; sıcaklık da cismin boyutunu tahmin etmeyi sağlıyor. Boyut, bir cismin olası tehlikesini değerlendirmede en önemli bilgilerden biri. Dedektörler, NASA'nın bir süre önce emekliye ayrılan NEOWISE görevinde kullanılanlara benzer cıva-kadmiyum-tellür dedektörler.

NASA'nın açıklamasına göre cisimlerin konumunu ve uzaydaki hareketini belirleyen görev verileri, potansiyel olarak tehlikeli Dünya'ya yakın cisimlerin sayısını ve niteliğini daha iyi anlamaya yarayacak. ABD Kongresi 2005'te NASA'yı bu cisimleri keşfetmekle görevlendirmişti. Ajansın hedefi, Dünya yörüngesine yaklaşık 48 milyon kilometreye kadar yaklaşan ve 140 metreden büyük cisimlerin en az yüzde 90'ını keşfedip tanımlamak.

Sırada ne var?

NEO Surveyor'ın fırlatılması en erken Eylül 2027'ye hedefleniyor. Araç, Dünya'dan Güneş yönünde yaklaşık 1,6 milyon kilometre uzaktaki Güneş-Dünya L1 Lagrange noktasına gidecek ve orada en az beş yıl kesintisiz tarama yapacak. Teleskobu ve muhafazasını JPL üretiyor, testleri Space Dynamics Laboratory'de yapılıyor; güneşlik ve uzay aracı gövdesi ise BAE Systems'te. Veriler NASA'nın Derin Uzay Ağı üzerinden Caltech bünyesindeki IPAC'ta kurulan NEO Surveyor Tarama Veri Merkezi'ne inecek. Görevin tarama direktörü, Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles'tan (UCLA) Amy Mainzer; program gözetimi NASA'nın Gezegen Savunması Koordinasyon Ofisi'nde.

Gezegen savunmasında bir cismi saptırmak ya da parçalamak üzerine yapılan çalışmalar, örneğin nükleer patlama simülasyonları, tehdidin yıllar öncesinden bilinmesine dayanıyor. NEO Surveyor'ın işi bu zincirin ilk halkası: tehlikeli cisimleri bulmak ve yörüngelerini önceden belirlemek. Aracın en büyük parçası hazır; bundan sonraki entegrasyon ve test adımları, Eylül 2027 hedefinin tutup tutmayacağını gösterecek.