JUICE'un kamerası JANUS, Dünya geçişinde Madagaskar'dan Gine Körfezi'ne Afrika'yı çekti

Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Jüpiter'in buzlu uydularına giden JUICE aracının 28 Eylül'deki Dünya geçişinde çektiği fotoğraflardan oluşturulan yeni bir görüntü yayımladı. Aracın bilim kamerası JANUS'un karelerinden birleştirilen görüntü, Madagaskar'ın doğusundan başlayıp Mozambik, Malavi, Zambiya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Angola üzerinden Gine Körfezi'ne uzanan, yaklaşık 250-300 kilometre genişliğinde bir şerit gösteriyor.

ESA'nın 16 Ekim'deki açıklamasına göre fotoğraflar, aracın Dünya'ya en çok yaklaştığı andan hemen sonra, Orta Avrupa yaz saatiyle 13.46 ile 13.50 arasındaki dört dakikada çekildi. JUICE en yakın noktada Hint Okyanusu'nun yaklaşık 8.640 kilometre üzerinden geçmişti. Geçişin kendisini ve aracın rotasına etkisini daha önce ayrıntılı olarak aktarmıştık; yeni görüntü, o geçişte kameranın neler yapabildiğini gösteren ilk sonuçlardan biri.

Görüntü nasıl oluşturuldu?

JANUS, Jüpiter ile buzlu uydularının yüksek çözünürlüklü fotoğraflarını çekmek için tasarlanmış, 13 renk süzgecine sahip bir optik kamera. Afrika şeridi için bu süzgeçlerden yalnız üçü, yani kırmızı, yeşil ve mavi kullanıldı. ESA'nın verdiği bilgiye göre yaklaşık 40 kare, aracın konumu ve kameranın baktığı yön hesaba katılarak bir harita ızgarasına yerleştirildi; üst üste binen kareler yumuşak geçişlerle birleştirildi.

Üç renk kanalı birlikte ölçeklendiği için renkler insan gözünün göreceğine yakın kalıyor; atmosferin yarattığı hafif mavi pus da görüntüde korunmuş. Araç Dünya'dan uzaklaştıkça çözünürlük de düştü: Madagaskar üzerinde bir pikselin karşılığı yaklaşık 150 metreyken, Atlas Okyanusu'na varıldığında bu değer 375 metre civarına çıktı.

Şeritte neler görünüyor?

ESA'nın görüntü betimlemesine göre çekim anında Madagaskar ve Mozambik Kanalı üzerinde hava açık, yer yer küçük bulutlarla kaplıydı. Batıya gidildikçe bulut örtüsü artıyor, en kalın hâline Angola üzerinde ulaşıyor ve kıtanın batı kıyısında son buluyor. Yakınlaştırıldığında Madagaskar'daki nehirler, kızıl topraklar ve yeşil alanlar, Mozambik Kanalı'ndaki Juan de Nova adası, Mozambik'i kıvrılarak kıyıya doğru geçen Meluli Nehri ve Malavi Gölü'nün güney kesimi seçilebiliyor.

Gerçek bir gezegende kamera provası

Bu çekimlerin asıl amacı bilimsel ölçüm değil, kameranın sınanması. JUICE Jüpiter sistemine vardığında, Ganymede, Callisto ve Europa'nın yakınından geçişleri yıllar önceden planlanıyor ve bu anların tekrarı yok. Dünya gibi iyi bilinen bir hedefin fotoğraflanması, ekiplerin kameranın ayarlarını, uzaydaki davranışını ve veri işleme yöntemlerini gerçek koşullarda denemesine olanak tanıyor.

ESA'nın açıklamasına göre JANUS, Dünya geçişi sırasında beş gün boyunca çalıştı: 27 Eylül'de Orta Avrupa yaz saatiyle 23.00'te başlayan çekimler 2 Ekim'de 10.40'ta sona erdi. Kamera bu sürede 13 süzgecinin tamamını kullanarak ve geçiş boyunca farklı yer çözünürlüklerinde Dünya ile Ay'ın toplam 740 fotoğrafını çekti. Afrika şeridi bu arşivden yalnızca bir örnek; geri kalan görüntülerin nasıl değerlendirileceğine dair ayrıntı paylaşılmadı.

Kamerayı kim yaptı?

JANUS, İtalyan Leonardo şirketinin önderliğindeki bir sanayi ortaklığı tarafından, İtalya Uzay Ajansı'nın (ASI) gözetiminde geliştirildi. Aygıtın bilimsel sorumluluğu İtalya Ulusal Astrofizik Enstitüsü'nde (INAF). Çalışmaya Alman Havacılık ve Uzay Merkezi (DLR), İspanya'nın Granada kentindeki Andalucía Astrofizik Enstitüsü (IAA-CSIC) ve İngiltere'deki Open University de katkı verdi.

JUICE'un Jüpiter yolundaki son kütleçekim yardımı Ocak 2029'daki bir başka Dünya geçişi olacak. Aracın Temmuz 2031'de Jüpiter sistemine ulaşması planlanıyor. JANUS'un asıl işi o zaman başlayacak: Jüpiter'i ve buzlu uydularını yüksek çözünürlükle fotoğraflamak.