Yeşil Fener (Green Lantern)

Yeşil Fener, DC Comics'in galaksiler arası polis gücüne katılan ilk insanı anlatan 2011 yapımı süper kahraman filmi. Martin Campbell'ın yönettiği filmde Ryan Reynolds, iradeden güç alan bir yüzükle kahramana dönüşen deneme pilotu Hal Jordan'ı canlandırıyor. Warner Bros. filmi büyük bir DC sinema evreninin başlangıcı olarak tasarlamıştı; ancak eleştirmenlerin olumsuz yorumları ve beklentinin altında kalan gişe, bu planların rafa kalkmasına yol açtı. Film bugün daha çok, bir dönemin süper kahraman yarışında savrulan iddialı bir deneme olarak anılıyor.

Konusu

Milyarlarca yıl önce Evrenin Koruyucuları, iradenin yeşil özünü kullanarak Yeşil Fener Birliği adlı galaksiler arası bir barış gücü kurar. Evren 3.600 bölgeye ayrılmıştır ve her bölgeden bir Yeşil Fener sorumludur. 2814 numaralı bölgenin muhafızı Abin Sur, bir zamanlar korkunun gücüyle beslenen kötücül varlık Parallax'ı uzak bir gezegene hapsetmiştir. Yıllar sonra serbest kalan Parallax, Abin Sur'u ölümcül biçimde yaralar. Dünya'ya düşen Abin Sur, yüzüğüne kendisine layık bir halef bulmasını emreder.

Yüzüğün seçtiği kişi, Ferris Uçak Şirketi'nde çalışan, kendine aşırı güvenen deneme pilotu Hal Jordan'dır. Hal, Yeşil Fenerlerin ana gezegeni Oa'ya taşınır; orada deneyimli Fenerler Tomar-Re, Kilowog ve birliğin lideri Sinestro ile tanışır. Sinestro, korkularıyla yüzleşemeyen bu insanın yüzüğü taşıyacak iradeye sahip olmadığına inanır. Bu sırada Dünya'da, Abin Sur'un cesedini inceleyen bilim insanı Hector Hammond'un başına beklenmedik bir şey gelir.

Yapım

Filmin geliştirme süreci 1997'ye kadar uzanıyor. Warner Bros. o yıl önce yönetmen ve çizgi roman yazarı Kevin Smith'e başvurdu; Smith teklifi geri çevirdi. Stüdyo bir süre projeyi aksiyon komedisi olarak da düşündü; 2004'e gelindiğinde Robert Smigel'in yazdığı, Jack Black'in başrolde olacağı bir senaryo hazırdı. İnternetteki hayran tepkileri üzerine bu fikirden vazgeçildi. Ekim 2007'de Greg Berlanti yönetmen ve ortak senarist olarak projeye katıldı, ancak Şubat 2009'da yerini Martin Campbell aldı.

Temmuz 2009'da yapımcıların başrol için ilk tercihleri Bradley Cooper, Ryan Reynolds, Justin Timberlake ve Jared Leto'ydu; Reynolds 10 Temmuz'da Hal Jordan rolüne seçildi. Eleştirmenler filmi genel olarak olumsuz karşılasa da Reynolds'ın performansı övgü aldı. Ocak 2010'da Blake Lively (Carol Ferris), Peter Sarsgaard (Hector Hammond) ve Mark Strong (Sinestro), Şubat'ta ise Tim Robbins kadroya katıldı. Temuera Morrison Abin Sur'u, Taika Waititi ise Tom Kalmaku'yu canlandırdı; Angela Bassett, Abin Sur'un cesedi üzerindeki gizli incelemeyi denetleyen Amanda Waller rolünde. Çekimler Mart-Ağustos 2010 arasında Louisiana'da yapıldı. Campbell, filmde 1.300 görsel efekt çekimi bulunduğunu söyledi; film sonradan 3 boyuta dönüştürüldü. Ocak 2011'de Los Angeles'ta yeniden çekimler yapıldı, Geoffrey Rush Tomar-Re'yi, Michael Clarke Duncan Kilowog'u seslendirdi. Warner Bros. aynı dönemde efekt bütçesini 9 milyon dolar artırıp ek efekt stüdyoları tuttu.

Film, 17 Haziran 2011'de ABD'de gösterime girdi ve açılış haftasonunda 53,2 milyon dolarla birinci oldu. Ancak ikinci haftasonunda yüzde 66 düşüş yaşadı; bu, o güne kadar bir süper kahraman filminin ikinci haftasında gördüğü en büyük düşüştü. Yaklaşık 200 milyon dolarlık bütçesine karşılık dünya genelinde 237 milyon dolar kazandı ve gişede hayal kırıklığı sayıldı.

Bilimsel karne

Güneş'e yem olmak: Filmin finalinde Hal, Parallax'ı Güneş'in kütleçekimine kaptırarak yok etmeye çalışıyor. Seçilen hedef mantıklı: Güneş, Dünya'nın yaklaşık 330 bin katı kütlesiyle Güneş Sistemi'ndeki toplam kütlenin yüzde 99,86'sını tek başına taşıyor. Ancak Güneş, ortalama uzaklığında Dünya'dan o kadar uzak ki ışık bile aradaki yolu yaklaşık 8 dakika 20 saniyede alıyor. Hal'in bu mesafeyi bir kovalamaca sahnesine sığdırması, yüzüğün ona ışıktan hızlı yolculuk imkânı verdiği varsayımına dayanıyor; bilinen fizikte böyle bir hız mümkün değil.

Evreni bölgelere ayırmak: Yeşil Fener evreni, gözlemlenebilir evreni 3.600 bölgeye bölüyor. Gerçek evrenin ölçeği bu fikrin ne kadar iddialı olduğunu gösteriyor: Yalnızca bizim galaksimiz Samanyolu'nun bile 100 ila 400 milyar yıldız barındırdığı tahmin ediliyor. Tek bir muhafızın on binlerce galaksiden sorumlu olması, bir mahalle bekçisinin bütün bir kıtayı koruması gibi.

İrade ve korku: Yüzüğün gücünün iradeden, Parallax'ınkinin ise korkudan gelmesi bilimsel değil, tamamen mitolojik bir kurgu. Yine de filmde Hal'in bir deneme pilotu olması anlamlı bir seçim. Gerçek dünyada da NASA, 1959'da seçtiği ilk yedi astronotu yalnızca askerî deneme pilotları arasından aldı; seçim kurulu, aranan becerilerin en iyi bu meslekte bulunacağına karar vermişti.

Etkisi

Warner Bros., filmin olumsuz eleştirileri ve gişesi nedeniyle Eylül 2011'de devam filmi planlarından vazgeçti; DC sinema evreni iki yıl sonra Man of Steel ile başladı. Reynolds sonraki yıllarda filmle sık sık dalga geçti: Deadpool ve Deadpool 2'de filme açık göndermeler yapıldı. Hal Jordan, 15 yıl sonra DC Studios'un yeni evreninde ekrana döndü: Kyle Chandler'ın canlandırdığı Lanterns dizisi 16 Ağustos 2026'da HBO'da yayına girdi. Uzayda geçen süper kahraman hikâyelerini sevenler Captain Marvel ve Thor: Ragnarok sayfalarımıza da göz atabilir.

Kısaca

• Yönetmen: Martin Campbell
• Gösterim: 17 Haziran 2011 (ABD), 114 dakika
• Oyuncular: Ryan Reynolds, Blake Lively, Peter Sarsgaard, Mark Strong, Angela Bassett, Tim Robbins
• Bütçe ve gişe: Yaklaşık 200 milyon dolar bütçe, 237 milyon dolar hasılat
• Bilim: Güneş, Güneş Sistemi kütlesinin yüzde 99,86'sını oluşturuyor; ışık Dünya'ya 8 dakika 20 saniyede ulaşıyor