21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Space: Above and Beyond

2063'te uzaylı Chiglerle başlayan savaşı, acemi bir deniz piyadesi filosunun gözünden anlatan askerî bilimkurgu. The X-Files yazarlarından Glen Morgan ve James Wong'un tek sezonluk dizisi.

Tür
Dizi
Yıl
1995
Yönetmen / yaratıcı
Glen Morgan, James Wong (yaratıcılar)
Oyuncular
Morgan Weisser, Kristen Cloke, Rodney Rowland, Joel de la Fuente, Lanei Chapman, James Morrison
Süre / sezon
1 sezon (23 bölüm)

Yıl 2063. İnsanlığın Güneş Sistemi dışındaki ilk kolonisi, daha önce hiç karşılaşılmamış bir uzaylı türünün saldırısıyla yok ediliyor ve Dünya kendini topyekûn bir savaşın içinde buluyor. Space: Above and Beyond, bu savaşı bir avuç genç deniz piyadesinin gözünden anlatan, 1995–1996 yıllarında Fox kanalında yayınlanan bir askerî bilimkurgu dizisi. Beş sezon için planlanan yapım, düşük reytingler nedeniyle tek sezonda kaldı.

Fragman

Konusu

Dizinin evreninde insanlar ışıktan hızlı yolculuğu bilmiyor; koloniler, uzayda kendiliğinden oluşan, geçici ama öngörülebilir solucan deliklerinden yararlanılarak kuruluyor. Bir gün “Chig” adı verilen uzaylılar, 16 ışık yılı uzaktaki ilk dış koloniyi ve ardından ikinci bir koloni gemisini yok ediyor. Dünya'nın karşı saldırıları birer birer başarısız oluyor ve Chigler Güneş Sistemi'ne giriyor.

Çaresiz kalan komuta, yeterince eğitilmemiş birlikleri cepheye sürmek zorunda kalır. ABD Deniz Piyadeleri'nin Uzay Havacı Süvarisi'ne bağlı 58. Filo, nam-ı diğer “Wildcards”, bunlardan biridir. USS Saratoga adlı uzay gemisinde konuşlanan filo, hem piyade olarak hem de atmosferin içinde ve dışında uçabilen Hammerhead savaş uçaklarıyla savaşır. Dizi, bu genç askerlerin acemilikten deneyimli savaşçılara dönüşmesini izliyor. Arka planda, insanlara karşı ayaklanmış “Silikat” adlı androidler ve savaş için laboratuvarda üretilip 18 yaşında doğan, toplumun dışladığı “In Vitro” askerler de var.

Yapım ve oyuncular

Diziyi, The X-Files'ın yazar ve yapımcıları arasında yer alan Glen Morgan ve James Wong yarattı. Yapımcılara göre dizinin asıl ilham kaynağı Joe Haldeman'ın 1974 tarihli romanı The Forever War oldu; dizi sık sık Robert Heinlein'in Starship Troopers'ı ile de karşılaştırıldı. Norman Mailer'ın The Naked and the Dead'i, Stephen Crane'in The Red Badge of Courage'ı, Homeros'un İlyada'sı ve 1962 yapımı savaş dizisi Combat! de esin kaynakları arasında sayılıyor.

Dizinin görüntüleri, The X-Files ve Millennium'dan miras kalan ama daha da ileri götürülen, neredeyse siyah-beyaza yaklaşan soluk bir renk düzeniyle dikkat çekiyor. Bilgisayar sistemlerinin ucuzlamasıyla uzay sahnelerinin büyük bölümü bilgisayarda üretildi; Area 51 adlı efekt şirketinin ekibi 1996'da en iyi görsel efekt dalında Emmy'ye aday gösterildi. Müziklerini, Batman: The Animated Series'in bestecisi Shirley Walker yaptı ve “The River of Stars” bölümüyle Emmy adaylığı kazandı. Dizinin ses efektleri sonradan Futurama'da sık sık yeniden kullanıldı.

Kadroda Morgan Weisser (Nathan West), Kristen Cloke (Shane Vansen), Rodney Rowland (Cooper Hawkes), Joel de la Fuente (Paul Wang), Lanei Chapman (Vanessa Damphousse) ve filonun In Vitro komutanı McQueen rolünde James Morrison yer alıyor. David Duchovny, jenerikte adı geçmeden bir bölümde konuk oldu. Rapçi Coolio da bir bölümde konuk oyuncu olarak yer aldı; eski deniz piyadesi R. Lee Ermey ise pilot bölümde, yine jenerikte adı geçmeden bir başçavuşu canlandırdı. Dizinin çekimleri Avustralya'nın Queensland eyaletinde yapıldı. Joel de la Fuente, canlandırdığı karakterin Asyalılara yönelik klişeleri taşıyabileceği konusundaki rahatsızlığını sonradan açıkça dile getirdi.

Bilim ne diyor?

Dizinin bilimsel çerçevesi, pek çok uzay dizisinden daha dikkatli. Işıktan hızlı yolculuk yerine solucan deliklerinin kullanılması, en azından görelilik kuramıyla çelişmeyen bir tercih: Fizikte solucan delikleri Einstein'ın denklemlerinin bir çözümü olarak var olabilir, ancak hiçbiri gözlenmedi ve içinden geçilebilecek olanlarının açık kalması için varlığı kanıtlanmamış “egzotik madde” gerekiyor. Uzaklıklar da gerçekçi bir ölçekte: Saldırıya uğrayan koloni 16 ışık yılı uzakta; Güneş'e en yakın yıldız Proxima Centauri ise 4,25 ışık yılı ötede.

İlk uzay mekiği uçuşu STS-1: Columbia, 12 Nisan 1981'de John Young ve Robert Crippen'la kalkıyor
NASA

Hem atmosferde hem uzayda uçabilen Hammerhead uçakları, gerçek dünyada en çok uzay mekiğini akla getiriyor. NASA'nın mekik filosu, 12 Nisan 1981'deki ilk fırlatıştan 21 Temmuz 2011'deki son inişe kadar 135 görev uçtu ve Uluslararası Uzay İstasyonu'nun kurulmasına yardım etti. Ancak mekik bir savaş uçağı gibi istediği an atmosferle uzay arasında gidip gelemiyordu; her uçuş için dev yakıt tankları ve roket iticilerle fırlatılması gerekiyordu. Pilot bölümün doruk noktası “Kuşak Savaşı” adı verilen bir çatışma. Bilimkurgu yapımları asteroit kuşaklarını çoğunlukla kayaların iç içe geçtiği tehlikeli bölgeler olarak gösterir; oysa NASA'ya göre Mars ile Jüpiter arasındaki kuşakta çapı bir kilometreyi aşan 1,1 ila 1,9 milyon asteroit var; buna karşın bütün asteroitlerin toplam kütlesi Ay'ınkinden bile az ve devasa bir hacme yayılmış durumdalar.

Etkisi

Dizi tek sezonda kalmasına rağmen iki Emmy ve bir Saturn adaylığı kazandı. IGN'nin en iyi 50 bilimkurgu dizisi listesinde son sıraya yerleşirken “vaktinden önce giden bir bilimkurgu dizisi daha” olarak tanımlandı. Savaşın sıradan askerler üzerindeki etkisini ciddiyetle işleyen yaklaşımı, onu dönemin daha iyimser uzay dizilerinden ayırıyor. 2005'te bütün bölümler DVD'de yayımlandı. İlginç bir baskı hatası nedeniyle bazı DVD kutularında, diziyle hiçbir ilgisi olmayan Babylon 5 uzay istasyonunun bozulmuş bir görüntüsü yer aldı. Shirley Walker'ın müzikleri ise 2011'de üç diskten oluşan sınırlı bir albümle yayımlandı.

Kısaca

  • Yıl: 1995–1996 (Fox)
  • Yaratıcılar: Glen Morgan, James Wong
  • Süre: 1 sezon, 23 bölüm
  • Oyuncular: Morgan Weisser, Kristen Cloke, Rodney Rowland, Joel de la Fuente, James Morrison
  • Esin kaynağı: Joe Haldeman, The Forever War

Bunları da izleyinTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor14 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar