Space: Above and Beyond
2063'te uzaylı Chiglerle başlayan savaşı, acemi bir deniz piyadesi filosunun gözünden anlatan askerî bilimkurgu. The X-Files yazarlarından Glen Morgan ve James Wong'un tek sezonluk dizisi.
- Tür
- Dizi
- Yıl
- 1995
- Yönetmen / yaratıcı
- Glen Morgan, James Wong (yaratıcılar)
- Oyuncular
- Morgan Weisser, Kristen Cloke, Rodney Rowland, Joel de la Fuente, Lanei Chapman, James Morrison
- Süre / sezon
- 1 sezon (23 bölüm)
Yıl 2063. İnsanlığın Güneş Sistemi dışındaki ilk kolonisi, daha önce hiç karşılaşılmamış bir uzaylı türünün saldırısıyla yok ediliyor ve Dünya kendini topyekûn bir savaşın içinde buluyor. Space: Above and Beyond, bu savaşı bir avuç genç deniz piyadesinin gözünden anlatan, 1995–1996 yıllarında Fox kanalında yayınlanan bir askerî bilimkurgu dizisi. Beş sezon için planlanan yapım, düşük reytingler nedeniyle tek sezonda kaldı.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=RBCH1i2rjNM
Konusu
Dizinin evreninde insanlar ışıktan hızlı yolculuğu bilmiyor; koloniler, uzayda kendiliğinden oluşan, geçici ama öngörülebilir solucan deliklerinden yararlanılarak kuruluyor. Bir gün “Chig” adı verilen uzaylılar, 16 ışık yılı uzaktaki ilk dış koloniyi ve ardından ikinci bir koloni gemisini yok ediyor. Dünya'nın karşı saldırıları birer birer başarısız oluyor ve Chigler Güneş Sistemi'ne giriyor.
Çaresiz kalan komuta, yeterince eğitilmemiş birlikleri cepheye sürmek zorunda kalır. ABD Deniz Piyadeleri'nin Uzay Havacı Süvarisi'ne bağlı 58. Filo, nam-ı diğer “Wildcards”, bunlardan biridir. USS Saratoga adlı uzay gemisinde konuşlanan filo, hem piyade olarak hem de atmosferin içinde ve dışında uçabilen Hammerhead savaş uçaklarıyla savaşır. Dizi, bu genç askerlerin acemilikten deneyimli savaşçılara dönüşmesini izliyor. Arka planda, insanlara karşı ayaklanmış “Silikat” adlı androidler ve savaş için laboratuvarda üretilip 18 yaşında doğan, toplumun dışladığı “In Vitro” askerler de var.
Yapım ve oyuncular
Diziyi, The X-Files'ın yazar ve yapımcıları arasında yer alan Glen Morgan ve James Wong yarattı. Yapımcılara göre dizinin asıl ilham kaynağı Joe Haldeman'ın 1974 tarihli romanı The Forever War oldu; dizi sık sık Robert Heinlein'in Starship Troopers'ı ile de karşılaştırıldı. Norman Mailer'ın The Naked and the Dead'i, Stephen Crane'in The Red Badge of Courage'ı, Homeros'un İlyada'sı ve 1962 yapımı savaş dizisi Combat! de esin kaynakları arasında sayılıyor.
Dizinin görüntüleri, The X-Files ve Millennium'dan miras kalan ama daha da ileri götürülen, neredeyse siyah-beyaza yaklaşan soluk bir renk düzeniyle dikkat çekiyor. Bilgisayar sistemlerinin ucuzlamasıyla uzay sahnelerinin büyük bölümü bilgisayarda üretildi; Area 51 adlı efekt şirketinin ekibi 1996'da en iyi görsel efekt dalında Emmy'ye aday gösterildi. Müziklerini, Batman: The Animated Series'in bestecisi Shirley Walker yaptı ve “The River of Stars” bölümüyle Emmy adaylığı kazandı. Dizinin ses efektleri sonradan Futurama'da sık sık yeniden kullanıldı.
Kadroda Morgan Weisser (Nathan West), Kristen Cloke (Shane Vansen), Rodney Rowland (Cooper Hawkes), Joel de la Fuente (Paul Wang), Lanei Chapman (Vanessa Damphousse) ve filonun In Vitro komutanı McQueen rolünde James Morrison yer alıyor. David Duchovny, jenerikte adı geçmeden bir bölümde konuk oldu. Rapçi Coolio da bir bölümde konuk oyuncu olarak yer aldı; eski deniz piyadesi R. Lee Ermey ise pilot bölümde, yine jenerikte adı geçmeden bir başçavuşu canlandırdı. Dizinin çekimleri Avustralya'nın Queensland eyaletinde yapıldı. Joel de la Fuente, canlandırdığı karakterin Asyalılara yönelik klişeleri taşıyabileceği konusundaki rahatsızlığını sonradan açıkça dile getirdi.
Bilim ne diyor?
Dizinin bilimsel çerçevesi, pek çok uzay dizisinden daha dikkatli. Işıktan hızlı yolculuk yerine solucan deliklerinin kullanılması, en azından görelilik kuramıyla çelişmeyen bir tercih: Fizikte solucan delikleri Einstein'ın denklemlerinin bir çözümü olarak var olabilir, ancak hiçbiri gözlenmedi ve içinden geçilebilecek olanlarının açık kalması için varlığı kanıtlanmamış “egzotik madde” gerekiyor. Uzaklıklar da gerçekçi bir ölçekte: Saldırıya uğrayan koloni 16 ışık yılı uzakta; Güneş'e en yakın yıldız Proxima Centauri ise 4,25 ışık yılı ötede.

Hem atmosferde hem uzayda uçabilen Hammerhead uçakları, gerçek dünyada en çok uzay mekiğini akla getiriyor. NASA'nın mekik filosu, 12 Nisan 1981'deki ilk fırlatıştan 21 Temmuz 2011'deki son inişe kadar 135 görev uçtu ve Uluslararası Uzay İstasyonu'nun kurulmasına yardım etti. Ancak mekik bir savaş uçağı gibi istediği an atmosferle uzay arasında gidip gelemiyordu; her uçuş için dev yakıt tankları ve roket iticilerle fırlatılması gerekiyordu. Pilot bölümün doruk noktası “Kuşak Savaşı” adı verilen bir çatışma. Bilimkurgu yapımları asteroit kuşaklarını çoğunlukla kayaların iç içe geçtiği tehlikeli bölgeler olarak gösterir; oysa NASA'ya göre Mars ile Jüpiter arasındaki kuşakta çapı bir kilometreyi aşan 1,1 ila 1,9 milyon asteroit var; buna karşın bütün asteroitlerin toplam kütlesi Ay'ınkinden bile az ve devasa bir hacme yayılmış durumdalar.
Etkisi
Dizi tek sezonda kalmasına rağmen iki Emmy ve bir Saturn adaylığı kazandı. IGN'nin en iyi 50 bilimkurgu dizisi listesinde son sıraya yerleşirken “vaktinden önce giden bir bilimkurgu dizisi daha” olarak tanımlandı. Savaşın sıradan askerler üzerindeki etkisini ciddiyetle işleyen yaklaşımı, onu dönemin daha iyimser uzay dizilerinden ayırıyor. 2005'te bütün bölümler DVD'de yayımlandı. İlginç bir baskı hatası nedeniyle bazı DVD kutularında, diziyle hiçbir ilgisi olmayan Babylon 5 uzay istasyonunun bozulmuş bir görüntüsü yer aldı. Shirley Walker'ın müzikleri ise 2011'de üç diskten oluşan sınırlı bir albümle yayımlandı.
Kısaca
- Yıl: 1995–1996 (Fox)
- Yaratıcılar: Glen Morgan, James Wong
- Süre: 1 sezon, 23 bölüm
- Oyuncular: Morgan Weisser, Kristen Cloke, Rodney Rowland, Joel de la Fuente, James Morrison
- Esin kaynağı: Joe Haldeman, The Forever War
Bunları da izleyinTümü →
HyperdriveKevin Cecil, Andy Riley (yaratıcı)2006 · 2 sezon (12 bölüm)
Other SpacePaul Feig (yaratıcı)2015 · 1 sezon (8 bölüm)
Vagrant QueenJem Garrard (yaratıcı)2020 · 1 sezon (10 bölüm)
StarhunterG. Philip Jackson, Daniel D'or, Nelu Ghiran (yaratıcı)2000 · 2 sezon (44 bölüm)
Star CopsChris Boucher (yaratıcı)1987 · 1 sezon (9 bölüm)
Space PrecinctGerry Anderson (yaratıcı)1994 · 1 sezon (24 bölüm)











