Rafadan Tayfa: Galaktik Tayfa

İstanbul'daki bir mahallenin altı çocuğu, bu kez sokak maçlarından ve bakkal önündeki maceralardan çok daha uzağa, uzaya bakıyor. Rafadan Tayfa: Galaktik Tayfa, TRT Çocuk'un en sevilen çizgi dizilerinden birinden uyarlanan üçüncü sinema filmi. Türkiye'de vizyona girdiği 6 Ocak 2023'ten sonra kısa sürede milyonlarca seyirciye ulaşan film, ülkenin en çok hasılat yapan yapımları arasına girdi.

Konusu

Mert, kardeşi Akın, bakkalın oğlu Kâmil, yemeğe düşkün Hayri, kız kardeşi Hale ve grubun en büyüğü Sevim; kendilerine "Rafadan Tayfa" diyen bu altı arkadaş, alışık oldukları mahalle hayatının ortasında hiç beklemedikleri bir misafirle karşılaşır. Dünya'da mahsur kalmış bir uzaylı. Yapımcı ve yönetmen İsmail Fidan'ın anlatımıyla bu yeni arkadaş "dünyadan değil, uzaydan" geliyor ve Hayri'yle adeta kader arkadaşı oluyor. Çocuklar, uzaylı dostlarını uzay gemisine ulaştırıp evine dönmesini sağlamak için büyük bir maceraya atılıyor.

Film, dizinin bilinen havasını koruyor: dostluk, yardımlaşma ve birlikte sorun çözme. Bu kez ise mahalle sokaklarının sınırları aşılıyor; yapım ekibi filmin konusu uzay temalı olduğu için "Galaktik Tayfa" adını seçtiğini söylüyor.

Dizinin hikâyesi

Rafadan Tayfa, ilk bölümü 1 Aralık 2014'te TRT Çocuk'ta yayınlanan bir çizgi dizi. Yönetmeni İsmail Fidan, senaristi Ozan Çivit. Dizi, Fidan'ın kurduğu ISF Studios tarafından Ankara'nın Gölbaşı ilçesinde üretiliyor. Fidan, 1980'lerin Türkiye'de çoğunlukla darbe yıllarıyla hatırlandığını, kendi çocukluğunun pek çok değerinin unutulduğunu fark edince Çivit'le birlikte mahalle kültürünü ve kendi çocukluklarını birleştiren bir proje tasarladı. Dizinin ilk adı "Yukarı Mahalle" olarak düşünülmüştü; sonra odak bir tayfaya kaydı. "Rafadan" sözcüğü, kişilikleri henüz tam oturmamış, sık hata yapıp yeni şeyler öğrenen çocukları anlatıyor. Şubat 2023 itibarıyla dizinin yaklaşık 15'er dakikalık 127 bölümü vardı.

Dizi üzerine yapılan akademik incelemeler, bölümlerde öne çıkan temaların yardımseverlik, dayanışma, bilimsellik ve paylaşma olduğunu gösteriyor. Futbol, halat çekme ve misket gibi sokak oyunları da sık sık işleniyor; araştırmacılar bu oyunların çocukların hareket becerilerini destekleyen, onları oynamaya özendiren örnekler sunduğunu belirtiyor. Siyasi ve dinî konulardan ise bilinçli olarak uzak duruluyor.

Dizi kısa sürede çocukların gözdesi oldu. 2018'de yapılan bir araştırmada 6-8 yaş arasındaki çocukların yarısından fazlası en sevdiği çizgi filmin Rafadan Tayfa olduğunu söyledi. Bu ilgi sinemaya da taşındı: 26 Ekim 2018'de vizyona giren ilk film Rafadan Tayfa: Dehliz Macerası yaklaşık 2 milyon seyirciye ulaştı. 27 Aralık 2019'da çıkan Rafadan Tayfa: Göbeklitepe ise 3,5 milyonu aşkın seyirciyle o güne kadar Türkiye'de en çok izlenen animasyon filmi olarak kayda geçti.

Yapım

Galaktik Tayfa, TRT ortak yapımı olarak ISF Studios'ta yaklaşık üç yıllık bir çalışmayla hazırlandı. Yönetmen ve yapımcı İsmail Fidan, senarist Ozan Çivit. Seslendirme kadrosunda dizinin tanıdık sesleri yer alıyor: Levent Kol, Yağmur Sergen, Hakan Coşar, Zeynep Şirin Giobbi, Emine Sergen Kazbek ve Aysın Işımer. Müzikleri Tarkan Ergün besteledi; dağıtımı CGV Mars Dağıtım üstlendi.

Fidan, filmi tanıtırken salgın nedeniyle iki film arası verdiklerini, bu sürede "en kaliteli görüntü, en iyi efekt, en iyi senaryo" için kendilerini zorladıklarını anlattı. Göbeklitepe filmi vizyondayken sinema salonu olmayan illerden izleyemedikleri yönünde mesajlar aldıklarını söyleyen Fidan, bu kez sinema bulunmayan illere de özel teknik donanımla gösterim götürmeyi hedeflediklerini açıkladı. Film 6 Ocak 2023'te 81 ilde aynı anda vizyona girdi.

Bilim ne diyor?

Film bir çocuk macerası ve uzaylı ziyaretçisini bilimsel bir iddiayla değil, dostluk hikâyesinin bir parçası olarak anlatıyor. Gerçek bilim açısından durum net: Bugüne kadar Dünya dışında herhangi bir canlıya, hele ki Dünya'ya gelmiş bir uzaylıya dair bilimsel bir kanıt yok. Bilim insanları başka gezegenlerde yaşam arayışını ise ciddiyetle sürdürüyor; Mars'ta çalışan gezgin araçlar, geçmişte yaşamı barındırmış olabilecek ortamların izlerini inceliyor.

Filmin vizyona girdiği dönem, Türkiye'nin uzay çalışmaları için de hareketli bir dönemdi. Fidan, filmin tanıtımında Türkiye'nin uzay çalışmalarının önemli isimlerinden Arif Karabeyoğlu ile görüştüğünü anlatmış; ona, geliştirdikleri roketi yakında göklerle buluşturacaklarını, kendilerinin ise "ilk roketi" 6 Ocak'ta sinemada havalandıracaklarını söylediğini esprili bir dille aktarmıştı. Türkiye Uzay Ajansı, 13 Aralık 2018'de cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kuruldu. Filmden yaklaşık bir yıl sonra, 18 Ocak 2024'te Alper Gezeravcı Axiom Mission 3 (Ax-3) göreviyle Uluslararası Uzay İstasyonu'na giderek uzaya çıkan ilk Türk astronot oldu. Bir uzay filmini sinemada izleyen çocukların, birkaç yıl içinde kendi ülkelerinden bir astronotu uzayda görmesi, filmin hayal gücüne gerçek bir arka plan sağladı.

Türk sinemasında uzay temalı komedi geleneği de eskiye uzanıyor: Turist Ömer Uzay Yolunda'dan G.O.R.A. ve Arif V 216'ya kadar pek çok yapım, uzayı yerli mizahla buluşturdu. Galaktik Tayfa, bu geleneği çocuklar için animasyon diliyle sürdürüyor.

Etkisi

Film vizyona girdikten sonra iki haftadan kısa sürede bir milyonu aşkın seyirciye ulaştı. Toplam 165.072.275 lira hasılat yaparak Türkiye'de en çok hasılat yapan ikinci film oldu. Serinin bir sonraki filmi Rafadan Tayfa: Hayrimatör, Aralık 2023'te vizyona girdi.

Kısaca

• Vizyon: 6 Ocak 2023 (81 ilde)
• Yönetmen ve yapımcı: İsmail Fidan
• Senaryo: Ozan Çivit
• Yapım: ISF Film Prodüksiyon, TRT ortak yapımı
• Seslendirenler: Levent Kol, Yağmur Sergen, Hakan Coşar, Zeynep Şirin Giobbi, Emine Sergen Kazbek, Aysın Işımer
• Hasılat: 165 milyon liranın üzerinde; Türkiye'nin en çok hasılat yapan ikinci filmi