Mars'ın Hayaletleri (Ghosts of Mars)

Mars'ın Hayaletleri (perdedeki adıyla John Carpenter's Ghosts of Mars), 2001'de vizyona giren bir aksiyon-korku filmi. John Carpenter filmi yazdı, yönetti ve müziğini besteledi. Hikâye 22. yüzyılda, insanların yerleştiği bir Mars'ta geçiyor: Bir polis ekibi uzak bir maden kasabasından bir mahkûmu almaya gider, ama kasabayı gezegenin eski sakinlerinin ruhları tarafından ele geçirilmiş bulur.

Konu

Yıl 2176. Mars yüzde 84 oranında Dünyalaştırılmıştır, yani atmosferi Dünya'nınkine benzetilmiştir; insanlar yüzeyde basınç giysisi olmadan dolaşabilmektedir. Gezegenin toplumu anaerkil bir düzene kavuşmuş, Chryse kenti etrafında örgütlenmiştir ve küçük yerleşimler uzun tren hatlarıyla birbirine bağlıdır. Polis teğmeni Melanie Ballard, madencilik kasabası Shining Canyon'a yapılan felaketle sonuçlanmış görevi bir kurula anlatır. Ekibi oraya "Desolation" lakaplı mahkûm James Williams'ı almaya gitmiştir; ama kasabadaki madencilerin, yeraltında açılan kadim bir Mars kasasından serbest kalan ruhlarca ele geçirildiği anlaşılır. Polislerle suçlular hayatta kalmak için birlikte savaşmak zorunda kalır. Carpenter hikâyeyi düz bir çizgide değil, yeni bakış açıları eklendikçe iç içe geçen geri dönüşlerle anlatıyor.

Yapım

Başrollerde Natasha Henstridge, Ice Cube, Jason Statham, Pam Grier, Clea DuVall ve Joanna Cassidy var. Ballard rolü için önce Michelle Yeoh, Franka Potente ve Famke Janssen düşünülmüş, ardından Courtney Love seçilmiş ama projeden ayrılmış; Henstridge sonradan kadroya katılmıştı. Statham ise başta Williams'ı oynayacakken Ice Cube'un gelişiyle Jericho Butler rolüne geçti. Filmin önemli bir kısmı New Mexico'daki bir alçıtaşı (jips) madeninde çekildi: Bembeyaz alçıtaşı, Mars'ın kızıl manzarasını vermek için galonlarca gıda boyasıyla boyandı. Carpenter'ın sentezleyici parçalarına Anthrax, Steve Vai, Buckethead ve Robin Finck'in gitarları eşlik eden ağır metal müziği de filmin imzası oldu.

Film 24 Ağustos 2001'de gösterime girdi; 98 dakika sürüyor. 28 milyon dolarlık bütçesine karşı yalnızca 14 milyon dolar hasılat yaptı ve eleştirmenlerden çoğunlukla olumsuz not aldı. Zamanla bir kült izleyici kitlesi edindi. Carpenter 2010'daki The Ward'a kadar başka film yönetmedi.

Bilimsel karne

Film Mars'ı bir western kasabası gibi kullanıyor, bilimsel doğruluk iddiası yok. Yine de "yüzde 84 Dünyalaştırılmış Mars" fikri, gerçek Mars ile kıyaslanınca ne kadar büyük bir mühendislik hayali olduğunu gösteriyor. Bugünkü Mars atmosferi yüzde 95 karbondioksitten oluşuyor ve yüzeydeki ortalama basınç yaklaşık 610 paskal, yani Dünya'dakinin yüzde 0,6'sı kadar. Bu koşullarda insanın giysisiz dolaşması mümkün değil.

Dünyalaştırma önünde başka engeller de var: Mars'ın kütleçekimi Dünya'nın yüzde 38'i, aldığı güneş ışığı yaklaşık yüzde 60'ı kadar ve gezegenin küresel bir manyetik alanı yok. Bu sonuncusu özellikle önemli; manyetik kalkan olmadan Güneş rüzgârı, yapay olarak kalınlaştırılmış bir atmosferi zamanla aşındırır. Bu yüzden filmdeki gibi açık havada nefes alınabilen bir Mars, bugün bilinen teknolojilerin çok ötesinde. Kadim bir Mars uygarlığı ve onun ruhları ise tamamen fantastik; uzay araçlarının bugüne kadar topladığı verilerde böyle bir uygarlığa dair hiçbir iz yok.

Benzer yıllarda Mars'ı konu alan Kırmızı Gezegen ve Mission to Mars da gezegeni farklı tonlarda yorumlamıştı.

Kısaca

• Tür: Aksiyon-korku, 2001, 98 dakika.
• Yönetmen: John Carpenter (senarist ve besteci de).
• Mekân: 2176'da yüzde 84 Dünyalaştırılmış bir Mars.
• Çekim: Gıda boyasıyla kızıla boyanan New Mexico alçıtaşı madeni.
• Bilim: Gerçek Mars'ta basınç Dünya'nın yüzde 0,6'sı; manyetik alan yokluğu Dünyalaştırmanın en büyük engellerinden.