Türk astronot nasıl olunur?

Türkiye'de astronot olmanın yolu, Türkiye Uzay Ajansı'nın (TUA) açtığı aday seçim ilanlarına başvurmaktan geçiyor. 2022'deki ilk ilanda en az dört yıllık fen, mühendislik ya da tıp eğitimi, çok iyi düzeyde İngilizce ve belirli boy-kilo sınırları aranmıştı. Bu seçimin sonunda Alper Gezeravcı 2024'te Uluslararası Uzay İstasyonu'na giden ilk Türk astronot oldu, Tuva Cihangir Atasever de aynı yıl bir yörünge altı araştırma uçuşu yaptı.

2022 ilanında aranan şartlar

TÜBİTAK'ın duyurusuna göre Türk Astronot ve Bilim Misyonu kapsamında başvurular uzaya.gov.tr adresi üzerinden alındı. Aranan şartlar şunlardı:

• Türk vatandaşı olmak ve 23 Mayıs 1977'den sonra doğmuş olmak,
• Yükseköğretim kurumlarının en az dört yıllık lisans eğitimi veren mühendislik, fen bilimleri/temel bilimler, fen bilimleri alanındaki eğitim ya da tıp fakültelerinden birini bitirmiş olmak,
• İngilizceyi çok iyi derecede anlamak, konuşmak ve yazmak,
• Boyu 149,5 ile 190,5 santimetre, kilosu 43 ile 110 kilogram arasında olmak.

İlk aşamayı geçen adaylardan ek belge, test, tetkik ve sağlık muayeneleri istendi, ardından mülakatlar yapıldı. Seçilen adayların TUA ya da TÜBİTAK bünyesinde istihdam edileceği ve on yıllık mecburi hizmet yükümlülüğü olacağı da ilanda belirtildi. Program, iki aday belirlenmesini ve bunlardan birinin yaklaşık on gün sürecek bir görevle Uluslararası Uzay İstasyonu'na gönderilmesini öngörüyordu.

Seçimden sonra ne oluyor?

Seçilen adaylar uçuş öncesinde uzun bir eğitimden geçer: uzay aracının sistemleri, acil durum prosedürleri, ağırlıksız ortamda çalışma ve yürütülecek bilimsel deneyler bu eğitimin parçasıdır. Türkiye'nin ilk görevinde Alper Gezeravcı, Axiom Space'in düzenlediği Axiom Mission 3 ile istasyona gitti ve orada bilimsel deneyler yürüttü.

NASA ya da başka ajanslarla astronot olunabilir mi?

NASA'nın astronot programı yalnızca ABD vatandaşlarına açık. NASA'nın sayfasına göre adaylardan ayrıca fen, teknoloji, mühendislik ya da matematik alanında yüksek lisans (ya da tıp diploması, belirli doktora çalışmaları veya test pilotu okulu), en az iki yıllık mesleki deneyim ya da jet uçağında en az 1.000 saat kaptan pilotluk ve uzun süreli uçuş sağlık muayenesini geçmek isteniyor. Seçilen adaylar yaklaşık iki yıl Houston'daki Johnson Uzay Merkezi'nde eğitim alıyor. Bu yüzden bir Türk vatandaşı için en gerçekçi yol, TUA'nın ilanlarını ve ticari insanlı uçuş programlarındaki fırsatları izlemek.

Bugünden neler yapılabilir?

Astronot adayı olmak isteyen biri için ilanların ortak paydası açık: sağlam bir fen, mühendislik ya da tıp eğitimi, çok iyi İngilizce, iyi bir fiziksel sağlık ve stres altında ekip hâlinde çalışabilme becerisi. Astronotluğun ne olduğunu merak ediyorsanız Astronot nedir, kimdir? sayfamıza da göz atabilirsiniz.

Türkiye'nin uydularını, astronotlarını, gözlemevlerini ve Ay görevini tek sayfada, zaman çizelgesiyle Türkiye'nin uzay programı maddemizde bulabilirsiniz.