21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Sombrero Galaksisi'nin gözlem tarihi

Sombrero Galaksisi'nin gözlem tarihi
Veri kaynağı
NASA; ESA; Chandra
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Méchain keşfeder1781
Herschel bağımsız bulur1784
Messier listesine girer1921
Spitzer kızılötesi görüntüsü2005
Chandra bileşik görüntüsü2007
Webb MIRI görüntüsü2024
Webb NIRCam ve MIRI2025

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Sombrero Galaksisi'nin keşfinden en yeni teleskop görüntülerine uzanan gözlem tarihini yedi basamakta gösteriyor.

Zaman çizelgesi iki bölüme ayrılıyor. İlk bölümde keşif ve kayıt var: 1781'de Méchain galaksiyi keşfediyor, 1784'te Herschel bağımsız olarak buluyor (aradaki fark 3 yıl) ve galaksi 1921'de Messier listesine giriyor. Keşiften listeye girişe kadar 140 yıl geçiyor.

İkinci bölümde görüntüleme çağı başlıyor:

  • 2005: Spitzer kızılötesi görüntüsü
  • 2007: Chandra bileşik görüntüsü
  • 2024: Webb MIRI görüntüsü
  • 2025: Webb NIRCam ve MIRI

Bu dönemde kayıtlar sıklaşıyor: 2005'ten 2007'ye 2 yıl, 2007'den 2024'e 17 yıl, 2024'ten 2025'e yalnızca 1 yıl var. Yani son iki kaydın arası, öncekilere göre çok daha kısa.

Veriler NASA, ESA ve Chandra'ya dayanıyor. Galaksinin kendisi için Sombrero Galaksisi (M104) yazımıza bakabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Zaman çizelgesindeki her basamak, galaksiye dair bir bilginin eklendiği anı gösterir. Herschel 1784'te diskin içinden geçen "koyu bir tabaka" fark etti; bugün toz şeridi dediğimiz yapının ilk kaydı budur. Charles Messier kişisel kataloğunda bu cisim için el yazısıyla not tutmuştu, ama not basılı listeye girmemişti. Camille Flammarion'un 1921'de Messier'nin kişisel listesini bulup M104'ü NGC 4594 ile eşleştirmesiyle galaksi resmen Messier nesnesi oldu.

Görüntüleme çağı da görüşümüzü değiştirdi. 2005'te Spitzer'in kızılötesi gözlemleri, halenin sanılandan çok daha geniş ve kütleli olduğunu gösterdi; bu bulgu devasa bir eliptik galaksiye işaret eder. ESA'nın 2025 Hubble açıklaması ise galaksiyi kenardan görülen "merceksi" bir galaksi olarak betimler. Webb ise halkalardaki yıldız oluşumunu ölçtü: ESA/Webb'e göre halkalar yılda bir Güneş kütlesinden az yıldız üretir; Samanyolu'nda bu rakam yaklaşık iki Güneş kütlesidir.

Sık sorulanlar

Galaksinin türü kesin mi?

Hayır. Sınıfı tartışmalıdır; kaynaklarda "SA(s)a ya da E (alışılmadık)" olarak geçer ve sarmal ile eliptik arasında bir yerde durur.

Chandra 2007 açıklamasında hangi çapı kullandı?

50.000 ışık yılı. Bu, farklı bir tanıma dayanan, ölçümlerdeki 94.900-105.400 ışık yılından daha küçük bir değerdir.

Merkezdeki kara deliğin kütlesi biliniyor mu?

Tahminler 0,6 milyar ile 9 milyar Güneş kütlesi arasında dağılır; hangi ölçüme ağırlık verileceği hâlâ tartışmalıdır.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar